જમ્મુ :  હિમાલયના દુર્ગમ પહાડી વિસ્તારોમાં બદલાતા હવામાનની પૂર્વ આગાહી કરવી હંમેશા એક મોટો પડકાર રહ્યો છે, પરંતુ હવે આ ક્ષેત્ર માટે આશાનું એક નવું કિરણ સામે આવ્યું છે. કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી અને પૃથ્વી વિજ્ઞાન રાજ્યમંત્રી ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે આજે જમ્મુના કન્વેન્શન સેન્ટર ખાતે અદ્યતન ટેકનોલોજીથી સજ્જ 'પ્રાદેશિક હવામાન કેન્દ્ર' (RMC) નું ભવ્ય ઉદ્ઘાટન કર્યું છે. આ કેન્દ્રની સ્થાપનાથી જમ્મુ-કાશ્મીર, લદ્દાખ અને હિમાચલ પ્રદેશ જેવા પહાડી રાજ્યોને હવે હવામાનની સચોટ માહિતી સમયસર મળી રહેશે.

કેમ મહત્વનું છે આ નવું હવામાન કેન્દ્ર?

આ નવા RMC નું મુખ્ય કામ માત્ર હવામાનની આગાહી કરવાનું નથી, પરંતુ વાદળ ફાટવા જેવી અચાનક બનતી ઘટનાઓ, ભૂસ્ખલન અને ભીષણ પૂર જેવી કુદરતી આપત્તિઓ સામે અગાઉથી ચેતવણી આપવાનું છે. ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે, આ સુવિધા ઉડ્ડયન સેવાઓ, પર્યટન અને ખાસ કરીને કૃષિ ક્ષેત્ર માટે વરદાન સાબિત થશે. હિમાલયના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં બદલાતા આબોહવા પરિવર્તન પર સતત દેખરેખ રાખવા માટે આ કેન્દ્રમાં અત્યાધુનિક સેન્સર્સ અને ડેટા મોનિટરિંગ સિસ્ટમ્સ ગોઠવવામાં આવી છે.

જાહેર સલામતી માટે આધુનિક માળખું

ભારત સરકારના હવામાન માળખાને આધુનિક બનાવવાના પ્રયાસોના ભાગરૂપે આ એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન છે. વહેલી ચેતવણી (Early Warning) સિસ્ટમ મજબૂત થવાથી સ્થાનિક નાગરિકો અને પ્રવાસીઓની સલામતીમાં ધરખમ સુધારો આવશે. જે વિસ્તારોમાં વાદળ ફાટવાની ઘટનાઓ વારંવાર બને છે, ત્યાં હવે સેકન્ડોના આધારે ડેટા એનાલિસિસ કરીને તંત્રને સાબદું કરી શકાશે. આનાથી માત્ર જાનહાનિ જ નહીં, પરંતુ માળખાકીય નુકસાન ઘટાડવામાં પણ મદદ મળશે.

ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં મહાનુભાવોની ઉપસ્થિતિ

આ ઐતિહાસિક પ્રસંગે જમ્મુ-રિયાસીના સાંસદ જુગલ કિશોર શર્મા, જમ્મુ અને કાશ્મીરના કેબિનેટ મંત્રી સતીશ શર્મા, ધારાસભ્ય અરવિંદ ગુપ્તા અને ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિકો તથા અધિકારીઓ ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તમામ મહાનુભાવોએ આ કેન્દ્રને ઉત્તર ભારતના પહાડી રાજ્યોની સુરક્ષા માટેનું એક મજબૂત કવચ ગણાવ્યું હતું.