નવી દિલ્હી : ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ ખૂબ જ નજીક આવી રહી છે. તમામ ટેક્સપેયર્સ માટે આગામી ૩૧ જુલાઈ સુધીમાં પોતાનું રિટર્ન સબમિટ કરવું અત્યંત આવશ્યક છે. આ નિયત તારીખ પછી રિટર્ન ભરનારા નાગરિકોને ભારે પેનાલ્ટી એટલે કે દંડ ચૂકવવો પડશે અને સાથે જ તેઓ કરમુક્તિ સહિતના અનેક મહત્વના નાણાકીય લાભો પણ ગુમાવી શકે છે. ટેક્સ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો તમે રિટર્ન ભરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો કેટલીક અગત્યની બાબતો અગાઉથી જ જાણી લેવી ખૂબ જરૂરી છે. હાલમાં આવકવેરા વિભાગ રિટર્નની સચોટ તપાસ માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સહિતની ઘણી નવી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવા લાગ્યો છે, જેના કારણે કરદાતાઓની નાની ભૂલ કે માહિતી છુપાવવાની કોશિશ પણ હવે સરળતાથી પકડાઈ જાય છે.

 ૧૦ લાખ રૂપિયા કે તેથી વધુની બેંક ડિપોઝિટ પર નજર:

જો કોઈ વ્યક્તિ એક જ ફાઇનાન્સિયલ યર (નાણાકીય વર્ષ) દરમિયાન પોતાના સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ્સમાં કુલ ૧૦ લાખ રૂપિયા કે તેનાથી વધારે રકમ જમા કરાવે છે, તો તેની સંપૂર્ણ માહિતી સીધી ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગ પાસે પહોંચી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં, જો રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે ટેક્સપેયર દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલી વાર્ષિક આવક આ જમા કરાયેલી રકમ સાથે મેચ થતી નથી, તો આવકવેરા વિભાગ દ્વારા સ્ત્રોત અંગે પૂછપરછ કરતી કડક નોટિસ ઇસ્યુ કરવામાં આવી શકે છે.

 ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારા કરાતા હાઈ વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ:

વર્તમાન સમયમાં ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યો છે, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલા નિયમો પણ કડક છે. ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારા કરવામાં આવતા દરેક મોટા ટ્રાન્ઝેક્શનની વિગતો આપોઆપ ઇન્કમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટના રેકોર્ડમાં નોંધાય છે. તેથી, જો ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્નમાં જાહેર કરાયેલી તમારી વાર્ષિક આવક અને ક્રેડિટ કાર્ડ પાછળ કરાયેલા વાર્ષિક ખર્ચના આંકડાઓ વચ્ચે મોટો તફાવત જોવા મળશે, તો વિભાગ દ્વારા આ અસમંજસ અંગે ખુલાસો માંગવામાં આવી શકે છે.

 પ્રોપર્ટીની ખરીદ-વેચાણની વિગતો આપવી અનિવાર્ય:

સ્થાવર મિલકત એટલે કે પ્રોપર્ટી સાથે જોડાયેલા તમામ હાઈ વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શનની સાચી માહિતી ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્નમાં આપવી કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત છે. જો કોઈ ટેક્સપેયરે વર્ષ દરમિયાન કોઈ જમીન, મકાન કે પ્લોટની ખરીદી અથવા વેચાણ કર્યું હોય, તો તેની તમામ માહિતી સત્તાવાર રીતે વિભાગ પાસે પહોંચતી હોય છે. આવા સંજોગોમાં જો રિટર્નમાં આ ટ્રાન્ઝેક્શનની વિગતો છુપાવવામાં આવે અથવા દર્શાવવામાં ન આવે, તો સંબંધિત વ્યક્તિ સામે વિભાગ તરફથી સવાલો ઉભા થઈ શકે છે.

 મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, શેર અને બોન્ડમાં કરાયેલું રોકાણ:

આજકાલ મોટી સંખ્યામાં લોકો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સ, સરકારી કે ખાનગી બોન્ડ્સ અને શેર બજારમાં રોકાણ કરતા હોય છે. તમામ નાણાકીય સંસ્થાઓ (બેંકો અને બ્રોકરેજ હાઉસ) આવા હાઈ વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શન્સની એકત્રિત માહિતી નિયમિતપણે ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગને મોકલતી હોય છે. જો કોઈ ટેક્સપેયર આવા મોટા રોકાણોની વિગત પોતાના રિટર્નમાં દર્શાવવાનું ચૂકી જાય અથવા જાણીજોઈને ન લખે, તો ડિપાર્ટમેન્ટ ટેક્સ ચોરીની શંકાના આધારે નોટિસ મોકલી શકે છે.

 દરેક મોટા ટ્રાન્ઝેક્શનના પાકા પુરાવા અને દસ્તાવેજો સંભાળી રાખો:

આવકવેરાના એક્સપર્ટ્સનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે જો કોઈ કરદાતા હાઈ વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શન કરે છે, મોટી પ્રોપર્ટી ખરીદે કે વેચે છે અથવા ક્રેડિટ કાર્ડથી વધુ ખર્ચ કરે છે, તો તે બિલકુલ ગેરકાનૂની નથી. કરદાતાએ માત્ર એટલી જ બાબતની તકેદારી રાખવાની છે કે તેણે પોતાના આઈટીઆરમાં આવી કોઈ પણ નાણાકીય માહિતી છુપાવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ નહીં. આ ઉપરાંત, ભવિષ્યની સુરક્ષા માટે તેણે દરેક મોટા ટ્રાન્ઝેક્શનની ડિટેલ્સ અને તેના પાકા બિલ કે પુરાવા પોતાની પાસે કાળજીપૂર્વક સંભાળીને રાખવા જોઈએ, જેથી ક્યારેય પણ વિભાગ તરફથી કોઈ પ્રશ્ન પૂછવામાં આવે તો તેને પુરાવા તરીકે રજૂ કરી શકાય.