કોલકાતા : પશ્ચિમ બંગાળના કરોડો નાગરિકો માટે આરોગ્ય ક્ષેત્રે એક અત્યંત રાહતજનક અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. રાજ્ય સરકાર અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સૈદ્ધાંતિક મતભેદોનો આખરે અંત આવ્યો છે અને પશ્ચિમ બંગાળમાં કેન્દ્ર સરકારના મહત્વાકાંક્ષી 'નેશનલ હેલ્થ મિશન' (NHM) ને પૂર્ણપણે લાગુ કરવાનો માર્ગ સાફ થઈ ગયો છે. આ મિશનના સત્તાવાર અમલીકરણને કારણે હવે પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના અંદાજે ૧.૩૬ કરોડથી પણ વધુ ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગીય પરિવારોને કોઈ પણ જાતના આર્થિક બોજ વગર તદ્દન મફત અને ગુણવત્તાયુક્ત તબીબી સારવાર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. આ યોજના હેઠળ ગ્રામીણ અને શહેરી બંને વિસ્તારોના આરોગ્ય માળખાને ધરખમ રીતે સુધારવામાં આવશે.
આરોગ્ય મંત્રાલયના વરિષ્ઠ સત્તાધારી સૂત્રો પાસેથી મળતી સત્તાવાર વિગતો અનુસાર, અગાઉના સમયમાં કેટલીક વહીવટી અને રાજકીય અસમંજસને કારણે આ મિશન અંતર્ગત મળવાપાત્ર સેંકડો કરોડ રૂપિયાનું કેન્દ્રીય ફંડ અટકી પડ્યું હતું. પશ્ચિમ બંગાળ સરકારે કેન્દ્રની શરતો અને ગાઇડલાઇન્સનું પાલન કરવાની ખાતરી આપતા જ કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા અટકેલા ફંડને તાકીદની અસરથી મુક્ત કરવાની સત્તાવાર મંજૂરી આપી દેવામાં આવી છે. આ ફંડની મદદથી રાજ્યની તમામ સરકારી હોસ્પિટલો, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (PHC) અને સામુદાયિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (CHC) માં દવાઓ, તબીબી સાધનો અને દર્દીઓ માટેની પાયાની સવલતોમાં મોટો વધારો કરવામાં આવશે.
આ નવીનતમ વ્યવસ્થા અંતર્ગત, કેન્દ્ર સરકારની પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના એટલે કે 'આયુષ્માન ભારત યોજના' ના માપદંડોને પશ્ચિમ બંગાળની સ્થાનિક સ્વાસ્થ્ય યોજનાઓ સાથે યોગ્ય રીતે સંકલિત કરવામાં આવશે. આ સંકલનને કારણે રાજ્યના નોંધાયેલા ૧ કરોડ ૩૬ લાખથી વધુ પરિવારોને દેશની કોઈ પણ માન્યતા પ્રાપ્ત ખાનગી કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં કેશલેસ સારવાર મેળવવાનો અધિકાર મળશે. આ નિર્ણયથી ખાસ કરીને કેન્સર, હૃદયરોગ, અને કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ જેવી ગંભીર અને અત્યંત ખર્ચાળ બીમારીઓથી પીડાતા ગરીબ દર્દીઓને નવું જીવનદાન મળશે, જેઓ અત્યાર સુધી મોંઘી સારવારના અભાવે લાચાર બની જતા હતા.
આરોગ્ય ક્ષેત્રના અગ્રણી વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ, પશ્ચિમ બંગાળમાં નેશનલ હેલ્થ મિશન સક્રિય થવાથી માત્ર મફત સારવાર જ નહીં, પરંતુ આરોગ્ય ક્ષેત્રે રોજગારીની નવી તકો પણ ઉભી થશે. આ મિશન અંતર્ગત મોટા પાયે ડોક્ટર્સ, પેરામેડિકલ સ્ટાફ, લેબ ટેકનિશિયન અને નર્સોની નવી ભરતી પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવનાર છે. આ ઉપરાંત, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માતા અને બાળકના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો લાવવા તેમજ સંસ્થાગત પ્રસૂતિના દરને વધારવા માટે વિશેષ રસીકરણ અને પોષણ અભિયાન પણ ચલાવવામાં આવશે, જેની સીધી દેખરેખ કેન્દ્રીય આરોગ્ય ટીમ દ્વારા રાખવામાં આવશે.
આ ઐતિહાસિક અમલીકરણના પ્રથમ તબક્કામાં રાજ્યના પછાત અને આદિવાસી પ્રભુત્વ ધરાવતા જિલ્લાઓ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. રાજ્યના આરોગ્ય સચિવે આ અંગે વિગતવાર બ્લુ પ્રિન્ટ તૈયાર કરી લીધી છે અને તમામ જિલ્લા કલેક્ટરોને કેન્દ્રીય દિશાનિર્દેશો મુજબ કામગીરી શરૂ કરવાના આદેશો આપી દેવાયા છે. કેન્દ્ર અને રાજ્યના આ સંયુક્ત પ્રયાસથી પશ્ચિમ બંગાળના કરોડો સામાન્ય નાગરિકોના માથેથી મેડિકલ ઈમરજન્સી વખતે આવતો આર્થિક બોજ સંપૂર્ણપણે હળવો થઈ જશે તેવું સ્પષ્ટપણે માનવામાં આવી રહ્યું છે.