બુનિયા : ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો અને યુગાન્ડાના સરહદી વિસ્તારોમાં ફેલાઈ રહેલો ઇબોલા વાયરસ હવે એક વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યો છે. યુએસ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ એન્ડ પ્રિવેન્શન (CDC) દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરવામાં આવેલા મોડેલિંગ રિપોર્ટે વૈશ્વિક આરોગ્ય સંસ્થાઓની ઊંઘ ઉડાવી દીધી છે. આ અહેવાલ મુજબ, જો હાલના રોકથામના પ્રયાસોમાં તાત્કાલિક સુધારો કરવામાં નહીં આવે, તો આ રોગચાળો ઈતિહાસના અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા ઇબોલા આઉટબ્રેકને પણ પાછળ છોડી શકે છે.

ભયાનક આંકડાકીય મોડેલિંગ

CDC ના મોડેલિંગ અનુસાર, જો માત્ર ૨૦% (૫ માંથી ૧) ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિઓને જ ઓળખી શકાય અને તેમને ક્વોરેન્ટાઇન કરવામાં આવે, તો માત્ર ત્રણ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં કોંગોમાં ૨૦,૦૦૦ થી વધુ પોઝિટિવ કેસ નોંધાઈ શકે છે. આ આંકડો સ્વાસ્થ્ય પ્રણાલીઓ માટે એક મોટી ચેતવણી છે, કારણ કે આટલી મોટી સંખ્યામાં દર્દીઓની સારવાર અને તેમને અલગ રાખવા માટેના સંસાધનો અત્યારે ખૂબ જ મર્યાદિત છે.

અંતિમ સંસ્કાર અને સામાજિક પડકારો

બુનિયા જેવા પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં રોગચાળાના ફેલાવા પાછળ અંતિમ સંસ્કારની પરંપરાઓ પણ એક મહત્વનું કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. મૃતદેહના સંપર્ક દ્વારા વાયરસ ખૂબ જ ઝડપથી ફેલાય છે, જેના કારણે શોકગ્રસ્ત પરિવારો અને આરોગ્ય કાર્યકરો વચ્ચે સંઘર્ષ પણ જોવા મળે છે. વહીવટીતંત્ર માટે એક તરફ જીવ બચાવવા છે, તો બીજી તરફ સ્થાનિક પરંપરાઓનું સન્માન જાળવવું એ એક મોટો પડકાર બની ગયો છે.

રાજકીય ટીકાઓ અને ભંડોળનો અભાવ

આ રોગચાળાને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચાઓમાં અમેરિકી વહીવટીતંત્રની નીતિઓની પણ આકરી ટીકા થઈ રહી છે. ઘણા નિષ્ણાતો અને સ્થાનિક લોકોનું માનવું છે કે વૈશ્વિક સ્તરે આરોગ્ય ભંડોળમાં કાપ અને આયોજનના અભાવે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. યુએસ એજન્સીઓ જેવી કે CDC અને USAID ની ભૂમિકા અંગે પણ પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે.

હાલમાં પરિસ્થિતિ એવી છે કે જો સમયસર આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને સઘન આરોગ્ય અભિયાન હાથ ધરવામાં નહીં આવે, તો આ પ્રદેશ એક મોટા માનવીય સંકટ તરફ ધકેલાઈ શકે છે.