નવી દિલ્હી : દેવભૂમિ ઉત્તરાખંડની પવિત્ર ચારધામ યાત્રા ૨૦૨૬માં આ વર્ષે ભક્તિ અને આસ્થાનો અભૂતપૂર્વ રેકોર્ડ સર્જાયો છે. ગત ૧૯ એપ્રિલથી શરૂ થયેલી આ યાત્રામાં માત્ર ૫૫ દિવસના ટૂંકા ગાળામાં જ ૩૧,૦૫,૫૫૩થી વધુ શ્રદ્ધાળુઓએ ચારેય પવિત્ર ધામોના સફળતાપૂર્વક દર્શન કરીને નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. વહીવટી તંત્રના સત્તાવાર આંકડા મુજબ, આ ભીડમાં હંમેશની જેમ બાબા કેદારનાથના દર્શન કરનારા ભક્તોની સંખ્યા સૌથી વધુ નોંધાઈ છે. જે ઝડપે યાત્રીઓનો પ્રવાહ વધી રહ્યો છે તે જોતાં આ વર્ષે અગાઉના તમામ રેકોર્ડ તૂટી જવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે.

ભક્તોના આ અવિરત પ્રવાહને કારણે ઉત્તરાખંડના સ્થાનિક અર્થતંત્રને કરોડરજ્જુ સમાન બૂસ્ટર ડોઝ મળ્યો છે. હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ, ઘોડા-ખચ્ચરના ઓપરેટરો, નાના વેપારીઓ સહિત ટૂર એન્ડ ટ્રાવેલ્સના વ્યવસાયોમાં અધધ નફો થતાં સ્થાનિકોમાં ખુશીનો માહોલ છે. જોકે, આ જંગી જનમેદનીને કારણે કેદારનાથ અને બદ્રીનાથ હાઇવે પર કલાકો સુધી ટ્રાફિક જામની સમસ્યા સર્જાઈ રહી છે. તંત્ર દ્વારા ભીડને નિયંત્રિત કરવા અને સુરક્ષા જાળવી રાખવા માટે મુખ્ય પ્રવાસન માર્ગો પર સીસીટીવી કેમેરા અને ડ્રોન કમાન્ડ સિસ્ટમ દ્વારા કડક નજર રાખવામાં આવી રહી છે.

આ આસ્થાના મહાકુંભ વચ્ચે શ્રદ્ધાળુઓના સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષાને લઈને ચિંતાજનક આંકડા પણ સામે આવ્યા છે. હિમાલયના બદલાતા પ્રતિકૂળ હવામાન અને ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં ઓક્સિજનની તીવ્ર કમીના કારણે આ ૫૫ દિવસોમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ ૧૬૧ શ્રદ્ધાળુઓના કરૂણ મોત નિપજ્યા છે, જેમાં મોટાભાગના મોત હાર્ટ એટેકના લીધે થયા હોવાનું તબીબી અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, પુણ્ય કમાવવા આવતા પ્રવાસીઓ દ્વારા પવિત્ર પહાડો પર આશરે ૨૮૮ ટન જેટલો પ્લાસ્ટિક અને અન્ય કચરો જમા કરાતા હિમાલયની નાજુક ઇકોલોજી સામે મોટો ખતરો ઊભો થયો છે.

પૃષ્ઠભૂમિની વાત કરીએ તો, ગત વર્ષ ૨૦૨૫માં આખી સીઝન દરમિયાન આશરે ૫૧ લાખ શ્રદ્ધાળુઓ આવ્યા હતા, જેની સરખામણીએ આ વર્ષે શરૂઆતમાં જ અડધાથી વધુ આંકડો વટાવી ગયો છે. વધતી ભીડને ધ્યાનમાં રાખીને વહીવટી તંત્ર હવે પછીના ગાળા માટે હેલ્થ સ્ક્રીનિંગ પ્રક્રિયા વધુ કડક બનાવવાની અને કચરાના નિકાલ માટે વિશેષ ઝુંબેશ હાથ ધરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. તંત્ર દ્વારા આગામી દિવસોમાં આવનારા તમામ શ્રદ્ધાળુઓને હવામાનની સ્થિતિ ચકાસીને તેમજ પોતાના સ્વાસ્થ્યનું પૂરતું ધ્યાન રાખીને જ યાત્રા આગળ વધારવા માટે ખાસ અપીલ કરવામાં આવી છે.