મુંબઈ, તા. 08: મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર કસ્ટમ્સ વિભાગે ગેરકાયદેસર વન્યજીવ તસ્કરીના એક મોટા નેટવર્કનો પર્દાફાશ કર્યો છે. બેંગકોકથી મુંબઈ આવી રહેલા એક ભારતીય મુસાફરના સામાનની ઝીણવટભરી તપાસ દરમિયાન, અધિકારીઓને 29 વિદેશી અને દુર્લભ જંગલી પ્રાણીઓ મળી આવ્યા હતા. આરોપીએ આ પ્રાણીઓને અત્યંત સાંકડી અને જોખમી પરિસ્થિતિમાં બેગમાં છુપાવી રાખ્યા હતા. આ ઘટના બાદ વન્યજીવ બચાવ ટીમ (RAWW), વાઇલ્ડલાઇફ ક્રાઇમ કંટ્રોલ બ્યુરો (WCCB) અને વન વિભાગના અધિકારીઓએ સંયુક્ત રીતે ઓપરેશન પાર પાડીને પ્રાણીઓને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢ્યા હતા.
સામાનમાં છુપાયેલા હતા કુદરતના અદભૂત જીવો
બચાવવામાં આવેલા પ્રાણીઓમાં એક ગિબન (એક પ્રકારનો વાંદરો), એક મેલાનિસ્ટિક ખિસકોલી, એક બોલ અજગર અને ઇગુઆના જેવી દુર્લભ પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. વન્યજીવ નિષ્ણાતોના મતે, આ પ્રાણીઓને જે રીતે સૂટકેસમાં પેક કરવામાં આવ્યા હતા, તે તેમના માટે જીવલેણ બની શકે તેમ હતું. આ પ્રાણીઓને યોગ્ય હવા કે ખોરાક વિના મુસાફરી કરવી પડી હતી, જેના કારણે તેઓ ગંભીર તણાવમાં હતા. સદનસીબે, કસ્ટમ્સ અધિકારીઓની સતર્કતાને કારણે સમયસર આ જીવોને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે.
ગેરકાયદેસર વેપાર પાછળની કાળી સત્યતા
વન્યજીવ નિષ્ણાત પવન શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અસામાન્ય પાલતુ પ્રાણીઓ (Exotic Pets) રાખવાનો ક્રેઝ વન્યજીવોની દાણચોરીને સતત વેગ આપી રહ્યો છે. દાણચોરો પૈસા કમાવવાના લોભમાં આ નિર્દોષ પ્રાણીઓના જીવ સાથે રમત રમે છે. ઘણીવાર પરિવહન દરમિયાન પર્યાપ્ત વેન્ટિલેશન કે સારવારના અભાવે આ પ્રાણીઓ રસ્તામાં જ દમ તોડી દેતા હોય છે. આ ઘટના ફરી એકવાર એ સાબિત કરે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી માર્ગો દ્વારા થતી વન્યજીવોની તસ્કરી એક મોટો પડકાર છે.
આગામી કાયદાકીય કાર્યવાહી
કસ્ટમ્સ વિભાગે આરોપી મુસાફર વિરુદ્ધ કસ્ટમ્સ એક્ટ, 1962 અને વન્યજીવન સંરક્ષણ અધિનિયમ, 1972ની વિવિધ કલમો હેઠળ ગુનો નોંધીને કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) ની માર્ગદર્શિકા મુજબ, આ તમામ બચાવેલા પ્રાણીઓને હવે તેમના મૂળ દેશમાં પરત મોકલવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં પણ મુંબઈ એરપોર્ટ પર 70 થી વધુ વન્યજીવ પ્રજાતિઓ ઝડપાયા હતા, જે દર્શાવે છે કે તસ્કરો હજુ પણ સક્રિય છે અને તંત્ર સતત તેમની ઉપર બાજ નજર રાખી રહ્યું છે.