વિશ્વ પ્રસિદ્ધ ગાયિકા અને અભિનેત્રી ડોરિસ ડેઃ સંગીત સિનેમાની યાદગાર સફર
હોલીવુડના સુવર્ણ યુગના સૌથી તેજસ્વી અને લોકપ્રિય તારાઓમાંના એક એવા ડોરિસ ડે, જેમણે પોતાની નિર્દોષ સુંદરતા, જાદુઈ અવાજ અને અદભુત અભિનયથી વિશ્વભરના કરોડો લોકોના હૃદય પર રાજ કર્યું હતું. તેમનું વિશ્વ પ્રસિદ્ધ ગીત 'કે સેરા, સેરા' આજે પણ પેઢી દર પેઢી લોકોના હોઠ પર રમે છે. એક નૃત્યાંગના બનવાના સ્વપ્નથી લઈને વિશ્વવિખ્યાત ગાયિકા બનવા સુધીની તેમની સફર અત્યંત પ્રેરણાદાયક રહી છે. ૧૯૨૪ માં જન્મેલા આ મહાન કલાકારે પોતાની ૯૫ વર્ષની સુદીર્ઘ જીવન યાત્રામાં કળા અને સમાજ સેવા બંને ક્ષેત્રે અનોખું પ્રદાન કર્યું હતું.
શરૂઆતનો સંઘર્ષઃ શરૂઆતમાં તેમણે લેસ બ્રાઉન, બોબ ક્રોસબી, જિમી જેમ્સ, ટેડ ફિલિપ્સ અને બોયડ રેબર્ન જેવા પ્રખ્યાત સંગીતકારો અને ઓર્કેસ્ટ્રા બેન્ડ સાથે ગાયિકા તરીકે કામ કરીને પોતાની કારકિર્દીનો પાયો નાખ્યો હતો.
નૃત્યના સ્વપ્નથી સંગીતના શિખર સુધીની સફરઃ નાનપણથી જ ડોરિસ ડે માં કળાનો અદભુત સમન્વય જોવા મળતો હતો. તેમનો અવાજ એટલો મધુર અને આકર્ષક હતો કે સાંભળનાર મંત્રમુગ્ધ થઈ જતા. સ્થાનિક બેન્ડ સાથે શરૂઆત કર્યા બાદ, તેમના એક ગીત ‘સેન્ટિમેન્ટલ જર્ની' એ તેમને રાતોરાત સ્ટાર બનાવી દીધા હતા. આ ગીત બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન સૈનિકો માટે ઘરની યાદ અપાવનારું એક ભાવનાત્મક ગીત બની ગયું હતું. ત્યારબાદ તેમણે ક્યારેય પાછું વળીને જોયું નથી.
હોલીવુડમાં આગમન અને વિશ્વપ્રસિદ્ધ ગીતોની શાબ્દિક ઝલકઃ સંગીત જગતમાં સફળતાના શિખરો સર કર્યા બાદ, તેમણે સિનેમા જગતમાં પગપેસારો કર્યો. રોક હડસન સાથેની તેમની ફિલ્મો જેમ કે 'પિલો ટોક' એ બોક્સ ઓફિસ પર ધૂમ મચાવી હતી. તેમની રોમેન્ટિક કોમેડી ફિલ્મોએ તેમને હોલીવુડના સૌથી વધુ કમાણી કરતા કલાકારોની યાદીમાં મોખરે લાવી દીધા. આલ્ફ્રેડ હિચકોકની પ્રખ્યાત ફિલ્મ ‘ધ મેન હુ ન્યૂ ટુ મચ' માં તેમણે ગાયેલું ગીત તેમના જીવનનું માસ્ટરપીસ બની ગયું. આ ગીતની ઝલક અને તેનો અર્થ આજે પણ દરેકને સ્પર્શી જાય છે કે સેરા, સેરા... વોટએવર વિલ બી, વિલ બી (અર્થ જે થશે, તે થશે... ભવિષ્ય જોવું આપણા હાથમાં નથી)ર્.ં ગીતના શરૂઆતના શબ્દો કંઈક આ પ્રમાણે છે જ્યારે હું એક નાની બાળકી હતી, ત્યારે મેં મારી માતાને પૂછ્યું, ‘હું શું બનીશ? શું હું સુંદર બનીશ? શું હું અમીર બનીશ?' અને મારી માતાએ ખૂબ પ્રેમથી જવાબ આપ્યો કે, ‘કે સેરા, સેરા... જે ભવિષ્યમાં થવાનું છે તે ચોક્કસ થશે, ભવિષ્ય જોવું એ આપણું કામ નથી.' આ શબ્દોમાં રહેલું જીવન દર્શન અને તેને ગાવાની તેમની મોહક શૈલી આ ગીતને અમર બનાવી ગઈ.
સફળતાની ચમક પાછળ છુપાયેલો સંઘર્ષ અને દર્દનાક પારિવારિક જીવનઃ ડોરિસ ડેનું નામ સાંભળતા જ રૂપેરી પડદા પર સ્મિત વિખેરતી એક અત્યંત સુંદર અને ખુશખુશાલ અભિનેત્રી-ગાયિકાની તસવીર આંખ સામે તરવરી ઉઠે. તેમણે વિશ્વને ‘કે સેરા, સેરા' જેવું અમર ગીત આપ્યું, પરંતુ તેમના આ હસતા ચહેરા પાછળ અનેક દુઃખો, આર્થિક સંઘર્ષો અને તૂટેલા સંબંધોની વેદના છુપાયેલી હતી. તેમનું વાસ્તવિક જીવન કોઈ ટ્રેજડી ફિલ્મથી કમ નહોતું.
પ્રારંભિક જીવન અને માતા-પિતાના છૂટાછેડાઃ ડોરિસનો જન્મ ૪ એપ્રિલ ૧૯૨૪ના રોજ સિનસિનાટીમાં થયો હતો. તેમના પિતા વિલિયમ સંગીત શિક્ષક હતા અને માતા આલ્મા ગૃહિણી હતા. ડોરિસનું બાળપણ ખૂબ જ તણાવપૂર્ણ વીત્યું કારણ કે તેમના પિતાના અન્ય ષી સાથેના અનૈતિક સંબંધોને કારણે તેમના માતા-પિતાના છૂટાછેડા થઈ ગયા હતા. નાની ઉંમરથી જ તેમણે પારિવારિક વિખવાદનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. કારકિર્દીની શરૂઆતમાં ડાન્સર બનવાનું સપનું એક ભયાનક કાર અકસ્માતમાં રોળાઈ ગયું, જે તેમના જીવનનો પ્રથમ મોટો આઘાત હતો.
ચાર લગ્ન અને નિરાશાજનક પ્રેમ પ્રસંગોઃ ડોરિસ ડેનું લગ્નજીવન અત્યંત ઉથલપાથલ ભરેલું રહ્યું હતું. તેમણે જીવનમાં ચાર વખત લગ્ન કર્યા હતા, પરંતુ ક્યાંય તેમને સાચો પ્રેમ અને સ્થિરતા મળી ન હતી.
પ્રથમ લગ્ન - અલ જોર્ડન (૧૯૪૧ થી ૧૯૪૩): માત્ર ૧૭ વર્ષની ઉંમરે ડોરિસે ટ્રોમ્બોન વાદક અલ જોર્ડન સાથે લગ્ન કર્યા હતા. આ લગ્ન તેમના જીવનની સૌથી મોટી ભૂલ સાબિત થઈ. જોર્ડન અત્યંત શંકાશીલ, હિસક અને મારઝૂડ કરનારો વ્યક્તિ હતો. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન પણ તે ડોરિસ પર શારીરિક અત્યાચાર ગુજારતો હતો. આ જ લગ્નથી તેમને એકમાત્ર પુત્ર ‘ટેરી' ની પ્રાપ્તિ થઈ હતી. છેવટે ત્રાસથી કંટાળીને તેમણે છૂટાછેડા લીધા.
બીજા લગ્ન - જ્યોર્જ વેઇડલર (૧૯૪૬ થી ૧૯૪૯): અલ જોર્ડનથી અલગ થયા બાદ તેમણે સેક્સોફોન વાદક જ્યોર્જ વેઇડલર સાથે લગ્ન કર્યા. જ્યોર્જ સ્વભાવે સારો હતો, પરંતુ ડોરિસની વધતી જતી લોકપ્રિયતા અને સફળતા તે પચાવી શક્યો નહીં. લઘુતાગ્રંથિનો શિકાર બનીને જ્યોર્જે આઠ જ મહિનામાં ડોરિસને છોડી દીધી અને ૧૯૪૯માં આ લગ્નનો ઔપચારિક અંત આવ્યો.
ત્રીજા લગ્ન - માર્ટિન મેલ્ચર (૧૯૫૧ થી ૧૯૬૮): આ તેમનો સૌથી લાંબો સંબંધ હતો. માર્ટિન મેલ્ચરે ડોરિસના પુત્ર ટેરીને દત્તક લીધો અને ડોરિસના મેનેજર તરીકે તેમની કારકિર્દી સંભાળી. બહારથી આ લગ્નજીવન ખૂબ જ સુખી લાગતું હતું, પરંતુ ૧૯૬૮માં માર્ટિનના અચાનક અવસાન બાદ એક ભયાનક સત્ય બહાર આવ્યું. માર્ટિને પોતાના વકીલ સાથે મળીને ડોરિસની કમાણીના કરોડો રૂપિયા વેડફી નાખ્યા હતા.
ચોથા લગ્ન - બેરી કોમ્ડેન (૧૯૭૬ થી ૧૯૮૨): આર્થિક પાયમાલીમાંથી બહાર આવ્યા બાદ તેમણે પોતાની કરતા નાના બેરી કોમ્ડેન સાથે લગ્ન કર્યા. પરંતુ આ સંબંધ પણ લાંબો ન ટક્યો. બેરીની ફરિયાદ હતી કે ડોરિસ પોતાના પાળેલા પ્રાણીઓ અને કૂતરાઓને તેના કરતા વધુ પ્રેમ કરે છે.
જીવનનો સૌથી મોટો આઘાતઃ આર્થિક પાયમાલી અને પુત્રનો વિયોગ ત્રીજા પતિ માર્ટિનના મૃત્યુ બાદ ડોરિસને ખબર પડી કે તેમની આખી જિદગીની કમાણી લૂંટાઈ ગઈ છે અને તેઓ ૨ કરોડ ડોલર (૨૦ મિલિયન ડોલર)ના દેવામાં ડૂબી ગયા છે. માર્ટિને તેમને પૂછ્યા વગર જ એક ટીવી શો ‘ધ ડોરિસ ડે શો' નો કોન્ટ્રાક્ટ સાઇન કરી લીધો હતો. આર્થિક સંકટમાંથી બહાર આવવા માટે ઈચ્છા ન હોવા છતાં ડોરિસે આ શો કરવો પડ્યો હતો.
પૈસા પાછા મેળવવા તેમણે લાંબી કાનૂની લડાઈ લડી અને ૨.૨ કરોડ ડોલરનું વળતર જીત્યા. પરંતુ તેમના જીવનનો સૌથી મોટો આઘાત વર્ષ ૨૦૦૪ માં આવ્યો, જ્યારે તેમના એકમાત્ર લાડકવાયા પુત્ર ટેરી મેલ્ચરનું મેલાનોમા (ચામડીના કેન્સર) થી અવસાન થયું. પુત્રના મૃત્યુએ તેમને અંદરથી સંપૂર્ણપણે તોડી નાખ્યા હતા.
અંતિમ વર્ષો અને પ્રાણી પ્રેમઃ જીવનમાં માણસો તરફથી મળેલા દગા અને નિરાશા બાદ ડોરિસે પોતાનું શેષ જીવન મૂંગા પ્રાણીઓને સમર્પિત કરી દીધું. તેમણે પ્રાણી કલ્યાણ માટે સંસ્થાઓ સ્થાપી. હોલીવુડની ઝાકઝમાળથી દૂર, કેલિફોર્નિયામાં પોતાના પાળેલા પ્રાણીઓ વચ્ચે શાંતિથી જીવન વિતાવતા વિતાવતા ૧૩ મે ૨૦૧૯ ના રોજ ૯૫ વર્ષની વયે તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા. વિશ્વ તેમને એક તેજસ્વી સિતારા તરીકે યાદ રાખશે, જેણે અંદરથી તૂટેલા હોવા છતાં આખી દુનિયાને હસવાનું શીખવાડ્યું.
૧૩ મે ૨૦૧૯ના રોજ જ્યારે ડોરિસ ડે એ કેલિફોર્નિયાના કાર્મેલ વેલી ખાતે પોતાના નિવાસસ્થાને અંતિમ શ્વાસ લીધા, ત્યારે તેમના પરિવારનું કોઈ સભ્ય તેમની સાથે નહોતું. તેમના અંતિમ સમયે તેમના નજીકના મિત્રો, તેમના એનિમલ ફાઉન્ડેશનના સભ્યો ખાસ કરીને તેમના મેનેજર બોબ બશારા) અને તેમના વહાલા પાળેલા પ્રાણીઓ તેમની આસપાસ હતા. તેમના મેનેજર દ્વારા ઊભી કરવામાં આવેલી અડચણોને કારણે, તેમનો એકમાત્ર પૌત્ર છેલ્લા ૧૪ વર્ષથી તેમનાથી દૂર હતો અને અંતિમ સમયે પણ દાદીની મુલાકાત લઈ શક્યો નહોતો.
ડોરિસ ડે ના એકમાત્ર પુત્ર ટેરી મેલ્ચરનું ૨૦૦૪ માં મેલાનોમા (કેન્સર) થી અવસાન થઈ ચૂક્યું છે. હાલમાં તેમના પરિવારમાં સીધા વારસદાર તરીકે માત્ર તેમનો એક પૌત્ર રાયન મેલ્ચર હયાત છે. રાયન મેલ્ચર ગાયન કે અભિનય (એક્ટિંગ) ક્ષેત્રે સક્રિય નથી. દાદી અને પિતાની જેમ કળા ક્ષેત્રમાં જવાને બદલે તેમણે હોલીવુડની ઝાકઝમાળથી દૂર રહેવાનું પસંદ કર્યું છે. હાલમાં તેઓ કેલિફોર્નિયાના કાર્મેલ વિસ્તારમાં એક અત્યંત સફળ રિયલ એસ્ટેટ એજન્ટ તરીકે કાર્યરત છે અને પોતાનો સ્વતંત્ર વ્યવસાય ચલાવે છે. આ મહાન કલાકારની સફર માત્ર માહિતી નથી, પરંતુ એક પ્રેરણા છે કે જીવનમાં આવતી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરીને પણ કઈ રીતે ખુશીઓ વહેંચી શકાય. ડોરિસ ડે નો અવાજ અને તેમની સાદગી હંમેશા સંગીત પ્રેમીઓના હૃદયમાં જીવંત રહેશે. (રાજકોટના સંગીત મર્મજ્ઞ અને વિતેલા જમાનાના ગીત-સંગીતનો જેમની પાસે અમૂલ્ય ખજાનાનો સંગ્રહ છે તેવા શ્રી મહેશભા/ યાજ્ઞિકની એક ડીજીટલ મિડીયા પોસ્ટના આધારે આ આર્ટીકલ વાચકો સમક્ષ મૂકવાની સ્ફૂરણા થઈઃ અકિલા.)
મૂંગા પ્રાણીઓ માટે આજીવન સમર્પણ
ફિલ્મો અને સંગીતના ઝગમગાટમાંથી નિવૃત્તિ લીધા બાદ, ડોરિસ ડે એ પોતાનું સંપૂર્ણ જીવન પ્રાણીઓના અધિકારો અને કલ્યાણ માટે સમર્પિત કરી દીધું. તેમણે ‘ડોરિસ ડે એનિમલ ફાઉન્ડેશન' ની સ્થાપના કરી. તેમનો પ્રાણી પ્રેમ એટલો જ પ્રબળ હતો જેટલો તેમનો સંગીત પ્રત્યેનો લગાવ હતો. તેઓ માનતા હતા કે મૂંગા પ્રાણીઓને પણ પ્રેમ અને આદરની જરૂર છે.
એક ઘ્ૂર્ઘટના જેણે નસીબ બદલી નાખ્યું
બાળપણમાં ડોરિસ ડે એક અત્યંત સફળ નૃત્યાંગના (ડાન્સર) બનવાનું સપનું સેવતા હતા. પરંતુ વર્ષ ૧૯૩૭ માં, જ્યારે તેઓ માત્ર ૧૩ વર્ષના હતા, ત્યારે એક ભયાનક કાર અકસ્માત થયો. આ અકસ્માતમાં તેમના પગમાં ગંભીર ઈજાઓ થઈ અને નૃત્ય કરવાનું તેમનું સપનું કાયમ માટે અધૂરું રહી ગયું. પરંતુ હોસ્પિટલમાં લાંબા આરામ દરમિયાન, તેમણે રેડિયો પર સંગીત સાંભળવાનું અને તેની સાથે ગાવાનું શરૂ કર્યું. આ દુર્ઘટનાએ વિશ્વને એક મહાન નૃત્યાંગનાને બદલે એક ઐતિહાસિક ગાયિકાની ભેટ આપી.
અમર ગીત ‘કે સેરા, સેરા' (Que Sera, Sera) ની લિંક
જીવનનું ઉત્તમ દર્શન કરાવતું અને ડોરિસ ડે ના જાદુઈ અવાજમાં ગવાયેલું આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ગીત સાંભળવા માટે નીચેની યુટ્યુબ લિકનો ઉપયોગ કરી શકો છો..https://www.youtube.com/watch?v=xZbKHDPPrrc
જીવન પરિચય અને પ્રારંભિક સફર
મૂળ નામઃ ડોરિસ મેરી એન વોન કેપેલહોફઃ જન્મઃ ૩ એપ્રિલ ૧૯૨૪ (સિનસિનાટી, ઓહિયો): અવસાનઃ ૧૩ મે ૨૦૧૯ (૯૫ વર્ષની વયે, કાર્મેલ વેલી વિલેજ, કેલિફોર્નિયા)
(2:15 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
