મુંબઈ : ભારતીય રૂપિયો સતત નબળો પડી રહ્યો છે ત્યારે તેને વેગ આપવા અને દેશમાં વિદેશી હૂંડિયામણ (ડોલર) નો પ્રવાહ વધારવા માટે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના આદેશ બાદ બેન્કિંગ જગતમાં મોટી હલચલ જોવા મળી રહી છે. દેશની અગ્રણી બેંકોએ બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRI) માટે વિદેશી ચલણ થાપણો પરના વ્યાજ દરોમાં અભૂતપૂર્વ વધારો જાહેર કર્યો છે, જે સામાન્ય ગ્રાહકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે.
તાજેતરના નિયમનકારી ફેરફારો મુજબ, RBI એ હવે ત્રણ થી પાંચ વર્ષના ગાળા માટેની વિદેશી ચલણ થાપણો પર હેજિંગ ખર્ચ પોતે ઉઠાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયનો સીધો લાભ બેંકોને મળ્યો છે, જેના પગલે તેમણે થાપણદારોને વધુ વ્યાજ આપવાનું શરૂ કર્યું છે. ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે એશિયન ચલણોમાં રૂપિયો સૌથી નબળા પ્રદર્શન કરનાર ચલણોમાં સામેલ છે, ત્યારે આ પગલું અર્થતંત્રને સ્થિરતા આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
વિવિધ બેંકોની આક્રમક રણનીતિ પર નજર કરીએ તો, દેશની સૌથી મોટી ખાનગી બેંક HDFC બેંકે ત્રણ થી પાંચ વર્ષની થાપણો પર વ્યાજ દરમાં ૩૦૦ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને સીધા ૬% કરી દીધા છે. બીજી તરફ, AU સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકે ૧૯૫ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને ત્રણ વર્ષની થાપણો પર ૭.૧% અને પાંચ વર્ષની થાપણો પર ૭% વ્યાજની ભેટ આપી છે. યસ બેંક પણ આ રેસમાં પાછળ નથી, જેણે વિવિધ મુદતની થાપણો પર ૭% થી લઈને ૭.૧૦% સુધીનો વ્યાજ દર નક્કી કર્યો છે.

નિષ્ણાતોના મતે, આ એક ખૂબ જ વ્યૂહાત્મક પગલું છે. અંદાજ મુજબ, સપ્ટેમ્બર મહિનાના અંત સુધીમાં આ નવી યોજના હેઠળ ભારતીય બેંકો ૩૫ થી ૪૦ અબજ ડોલર જેટલું જંગી ભંડોળ એકત્ર કરી શકે તેવી શક્યતા છે. ૨૦૧૩માં પણ જ્યારે 'ટેપર ટેન્ટ્રમ'ને કારણે રૂપિયો ગગડ્યો હતો, ત્યારે આવી જ યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી હતી, જે તે સમયે ખૂબ જ સફળ સાબિત થઈ હતી. હવે એક દાયકા પછી, ફરી એકવાર ભારતીય બેંકો NRI રોકાણકારોને આકર્ષીને દેશના વિદેશી મુદ્રા ભંડારને મજબૂત બનાવવા માટે સજ્જ થઈ ગઈ છે.