નવી દિલ્હી : ભારતીય સેનાના જવાનો માત્ર દેશની સરહદો પર જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં શાંતિ અને માનવતાની રક્ષા માટે પોતાના જીવનું જોખમ લેવા માટે જાણીતા છે. તાજેતરમાં દક્ષિણ સુદાનમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના શાંતિ મિશન (UNMISS) દરમિયાન ફરજ બજાવતા શહીદ થયેલા નાયબ સુબેદાર સુજીત કુમાર પ્રધાનને તેમના અદમ્ય સાહસ અને બલિદાન બદલ 'ડેગ હેમરસ્કજોલ્ડ મેડલ' થી નવાજવામાં આવ્યા છે. આ મેડલ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા શાંતિ રક્ષકોને અપાતું સૌથી સર્વોચ્ચ સન્માન છે, જે તેમના બલિદાનની ગરિમાને દર્શાવે છે.
નાયબ સુબેદાર સુજીત કુમાર પ્રધાન ભારતીય સેનાના એક અત્યંત નિષ્ઠાવાન જુનિયર કમિશન્ડ ઓફિસર (JCO) હતા. દક્ષિણ સુદાન જેવા સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારમાં માનવતાવાદી સહાય પહોંચાડવી અને નાગરિકોની સુરક્ષા કરવી એ એક પડકારજનક કાર્ય હતું. આ ફરજ દરમિયાન જ એક ઓપરેશનમાં તેમને ગંભીર ઈજાઓ થઈ હતી, જેના કારણે તેમણે દેશ અને વિશ્વશાંતિ માટે પોતાના પ્રાણ ન્યોછાવર કરી દીધા. તેમના આ બલિદાનથી માત્ર ભારતીય સેના જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સ્તબ્ધ થઈ ગયો હતો.
આ ઉપરાંત, ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગોમાં યુએન મિશન (MONUSCO) માં ફરજ બજાવતા લાન્સ હવાલદાર હરભજન સિંહને પણ મરણોત્તર આ પ્રતિષ્ઠિત મેડલથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે આ બહાદુર જવાનોની શૌર્યગાથાને યાદ કરતા કહ્યું હતું કે, ભારતના સૈનિકોએ શાંતિના માર્ગે પોતાનું સર્વસ્વ અર્પણ કર્યું છે, જે સમગ્ર વિશ્વ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત છે.

૧૯૫૦ના દાયકાથી ભારત સંયુક્ત રાષ્ટ્રના શાંતિ મિશનમાં વિશ્વના સૌથી મોટા યોગદાનકર્તા દેશોમાંનો એક રહ્યો છે. ગમે તેટલા કપરા ચડાણ હોય કે જોખમી પરિસ્થિતિ, ભારતીય શાંતિ રક્ષકોએ હંમેશા પોતાની શિસ્ત અને માનવતાપૂર્ણ અભિગમથી દુનિયાનું દિલ જીત્યું છે. નાયબ સુબેદાર સુજીત કુમાર પ્રધાન અને લાન્સ હવાલદાર હરભજન સિંહનું બલિદાન એ વાતનો પુરાવો છે કે ભારત વૈશ્વિક શાંતિ માટે કટિબદ્ધ છે. આજે જ્યારે ૧૦ જૂનના રોજ આ વીર સપૂતોને યાદ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેમનું જીવન નિઃસ્વાર્થ સમર્પણની એક નવી ગાથા લખી રહ્યું છે.