વોશિંગ્ટન : રોકાણના જોરે અમેરિકામાં કાયમી વસવાટ (ગ્રીન કાર્ડ) મેળવવાનું સપનું જોતા ભારતના મોટા ઉદ્યોગપતિઓ અને ધનકુબેર રોકાણકારો માટે વિદેશથી એક અત્યંત ચિંતાજનક અહેવાલ સામે આવ્યો છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા) ના વિદેશ વિભાગે સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માટે ભારતીય અરજદારો માટે ઉપલબ્ધ તમામ રોજગાર-આધારિત પાંચમી પસંદગી એટલે કે 'EB-5 અનરિઝર્વ્ડ ઇમિગ્રન્ટ વિઝા' નો નિર્ધારિત ક્વોટા સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ ગયો છે. આ મર્યાદા વહેલી પૂર્ણ થઈ જવાના કારણે યુએસ સરકારે આગામી ૧ ઓક્ટોબર, ૨૦launched નવું નાણાકીય વર્ષ શરૂ ન થાય ત્યાં સુધી આ શ્રેણી હેઠળ નવા વિઝા ઈશ્યુ કરવા પર વચગાળાનો પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે.
યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્ટેટ (વિદેશ વિભાગ) ના જણાવ્યા અનુસાર, યુએસ નાગરિકતા અને ઇમિગ્રેશન સેવાઓ (USCIS) સાથે વ્યાપક સંકલન અને ડેટા સમીક્ષા કર્યા બાદ માલૂમ પડ્યું હતું કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે ભારતીય અરજદારોને ફાળવવામાં આવેલી મહત્તમ વાર્ષિક મર્યાદા ગત ૫ જૂનના રોજ જ પૂરી થઈ ગઈ હતી. આથી, હવે વિશ્વભરમાં આવેલા અમેરિકી દૂતાવાસો (એમ્બેસી) અને કોન્સ્યુલેટ્સ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના બાકીના સમયગાળા માટે કોઈ પણ ભારતીય નાગરિકને આ વિશિષ્ટ કેટેગરીમાં વધારાના વિઝા જારી કરી શકશે નહીં.
રોકાણકારોના ગ્રીન કાર્ડની સફર પર વાગ્યો બ્રેક
યુએસ પ્રશાસનના આ કડક પગલાની સીધી અસર EB-5 બિન-અનામત (અનરિઝર્વ્ડ) વિઝા શ્રેણીઓ પર પડશે, જેમાં મુખ્યત્વે C5, T5, I5, R5, RU અને NU જેવી પેટા-કેટેગરીઝનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ વિઝા 'ઇમિગ્રન્ટ ઇન્વેસ્ટર પ્રોગ્રામ' હેઠળ જારી કરવામાં આવે છે, જે અંતર્ગત કોઈ પણ વિદેશી નાગરિક અમેરિકાની અંદર કાયદાકીય રીતે માન્ય મોટું આર્થિક રોકાણ કરીને અને ત્યાં સ્થાનિક રોજગારી ઊભી કરીને પોતાના પરિવાર માટે કાયમી રહેઠાણ (Permanent Residency) એટલે કે પ્રતિષ્ઠિત ગ્રીન કાર્ડ મેળવી શકે છે. ભારતમાંથી આ વિઝા મેળવવાની હોડ છેલ્લા કેટલાક સમયમાં અભૂતપૂર્વ રીતે વધી છે.
શું છે અમેરિકન ઇમિગ્રેશન કાયદાની મર્યાદા?
અમેરિકન વિદેશ વિભાગે સ્પષ્ટતા કરી છે કે યુએસ કાયદા હેઠળ રોજગાર-આધારિત ઇમિગ્રન્ટ વિઝા પર દર વર્ષે એક ચોક્કસ મર્યાદા (કેપ) નક્કી કરવામાં આવેલી હોય છે. ઇમિગ્રેશન એન્ડ નેશનાલિટી એક્ટ (INA) ની જોગવાઈઓ અનુસાર, વૈશ્વિક સ્તરે અપાતા કુલ રોજગાર-આધારિત વિઝામાં EB-5 વિઝાનો હિસ્સો ૭.૧% નક્કી કરાયેલો છે, જેમાંથી ૬૮% બેઠકો બિન-અનામત EB-5 શ્રેણીઓ માટે સુરક્ષિત રાખવામાં આવે છે. વધુમાં, કાયદા મુજબ કોઈ પણ એક સિંગલ દેશ (જેમ કે ભારત કે ચીન) ચોક્કસ ટકાવારી કરતા વધુ વિઝા હડપી ન શકે તે માટે 'કન્ટ્રી-સ્પેસિફિક લિમિટ' રાખવામાં આવે છે. ભારતીયો દ્વારા બહોળા પ્રમાણમાં થયેલી અરજીઓને કારણે આ મર્યાદા નાણાકીય વર્ષ પૂરું થવાના ઘણા મહિના પહેલા જ વટાવી ગઈ છે.
૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬થી ફરી નવો ક્વોટા શરૂ થશે
જો કે, આ ક્ષણિક આંચકા વચ્ચે ભારતીય અરજદારો માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે આ પ્રતિબંધ કાયમી નથી. યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે જણાવ્યું છે કે આગામી નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ની શરૂઆત થતાની સાથે જ, એટલે કે ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ વાર્ષિક વિઝા ફાળવણીનો આ ક્વોટા ફરીથી રિસેટ (શૂન્યથી શરૂ) થઈ જશે. ઓક્ટોબર મહિનો શરૂ થતાની સાથે જ અમેરિકી દૂતાવાસો ફરી એકવાર લાયકાત ધરાવતા ભારતીય અબજોપતિ રોકાણકારોને નિયમબદ્ધ રીતે EB-5 અનરિઝર્વ્ડ ઇમિગ્રન્ટ વિઝા આપવાની પ્રક્રિયા પુનઃ શરૂ કરી દેશે. નોંધનીય છે કે આ નવીનતમ નિર્ણય માત્ર ભારત દેશના EB-5 અનરિઝર્વ્ડ ક્વોટા પર જ લાગુ પડે છે અને અન્ય કોઈ પણ વિઝા શ્રેણીઓ (જેવી કે H-1B કે સ્ટુડન્ટ વિઝા) ને આનાથી કોઈ અસર થશે નહીં.