વિજયવાડા : ધાર્મિક પરંપરાઓ અને કાનૂની જોગવાઈઓ વચ્ચે ચાલી રહેલા એક મોટા વિવાદમાં આંધ્ર પ્રદેશ હાઈકોર્ટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ લિસા ગિલ અને ન્યાયાધીશ નિનાલા જયસૂર્યની આગેવાની હેઠળની હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે, અગાઉના સિંગલ જજના એ આદેશ પર વચગાળાનો સ્ટે આપી દીધો છે, જેમાં દેવસ્થાન વિભાગ (એન્ડોમેન્ટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ) ને વિદેશ પ્રવાસ કરીને પરત આવેલા પૂજારીઓ પર મંદિરના ગર્ભગૃહમાં ધાર્મિક વિધિઓ કરવા સામે કડક પ્રતિબંધો લાદવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. હાઈકોર્ટના આ તાજેતરના વલણથી વિદેશ જઈ આવેલા પૂજારીઓને મોટી રાહત મળી છે.
આ સમગ્ર કાનૂની લડાઈનો સ્ત્રોત દેવસ્થાન વિભાગ દ્વારા વર્ષ ૨૦૧૦માં બહાર પાડવામાં આવેલા એક પરિપત્ર અને શ્રૃંગેરી શારદા પીઠમના જગદગુરુ શ્રી શ્રી શ્રી મહાતીર્થ ભારતી સ્વામી દ્વારા ડિસેમ્બર ૨૦૨૪માં આપવામાં આવેલા ધાર્મિક નિર્દેશો સાથે જોડાયેલો છે. આ માર્ગદર્શિકાના આધારે, ચાલુ વર્ષે ૩૦ માર્ચે હાઈકોર્ટના સિંગલ જજે વિદેશ પ્રવાસ કરનારા પૂજારીઓને ગર્ભગૃહમાં પૂજા-અર્ચના કરવાથી રોકવાનો આદેશ કર્યો હતો. જો કે, ડિવિઝન બેન્ચે અવલોકન કર્યું છે કે અગાઉની સુનાવણી વખતે અધિકારીઓ દ્વારા અનેક મહત્વપૂર્ણ તથ્યો સિંગલ જજ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા ન હતા, જેથી ૩૦ માર્ચનો આદેશ કાયદાકીય રીતે ટકી શકે તેમ નથી. અદાલતે હવે તમામ કાનૂની મુદ્દાઓની નવેસરથી તપાસ કરવા માટે આ કેસ ફરી સિંગલ જજને મોકલી આપ્યો છે.
ભૂતકાળના પ્રવાસ પર નવો પરિપત્ર પાછલી અસરથી લાગુ ન થઈ શકે
આ વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે શ્રી દુર્ગા મલ્લેશ્વર સ્વામીવરલા દેવસ્થાનમના પૂજારી ડી.એસ.એસ.એસ. સુબ્રમણ્યમ સોમયાજીએ કોર્ટમાં અરજી કરી આક્ષેપ કર્યો હતો કે, વિદેશ પ્રવાસ કરી ચૂકેલા કેટલાક મુખ્ય પૂજારીઓને હજુ પણ ગર્ભગૃહમાં પવિત્ર વિધિઓ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી રહી છે, જે ધાર્મિક નિયમોની વિરુદ્ધ છે.
આ આદેશ સામે સિંહાચલમના પ્રખ્યાત શ્રી વરાહ લક્ષ્મી નરસિંહ સ્વામી મંદિરના મુખ્ય પૂજારી જી. શ્રીનિવાસચાર્યુલુએ હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ અપીલ દાખલ કરી હતી. તેમના વકીલે કોર્ટમાં મજબૂત દલીલ રજૂ કરતા જણાવ્યું હતું કે, મુખ્ય પૂજારીએ વર્ષ ૨૦૦૧ થી ૨૦૦૬ દરમિયાન એન્ડોમેન્ટ્સ કમિશનરની સત્તાવાર પૂર્વ પરવાનગી લઈને અને પગાર વિનાની રજા મંજૂર કરાવીને અમેરિકા (યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ) નો પ્રવાસ કર્યો હતો. સરકારી પરિપત્ર ૨૦૧૦માં આવ્યો હોવાથી, તેને ૨૦૦૬ પહેલા થયેલા પ્રવાસ પર 'પાછલી અસર' (Retrospective Effect) થી લાગુ કરી શકાય નહીં. આ તાર્કિક રજૂઆતને ગ્રાહ્ય રાખીને ડિવિઝન બેન્ચે સિંગલ જજના આદેશને બાજુ પર રાખીને આ કેસમાં નવેસરથી સુનાવણી કરવાનો આદેશ જાહેર કર્યો છે.