કોલકાતા. બંગાળમાં રાજકીય તાપમાન ચરમસીમાએ પહોંચી ગયું છે, અને સત્તાના ગલિયારાઓમાં અંધકારમય મૌનના સમયગાળા પછી, હવે બળવાનો વાવાઝોડું ફાટી નીકળ્યું છે. કારણ સ્પષ્ટ છે: ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીના અભેદ્ય કિલ્લા, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) માં આંતરિક ઝઘડા અને ઉગ્ર સંઘર્ષની ગતિ અને આક્રમક પ્રકૃતિએ દીદીના રાજકીય સામ્રાજ્યના પાયા હચમચાવી નાખ્યા છે

   રાજકીય પંડિતો અને વિરોધીઓના હોઠ પર સૌથી આક્રમક અને સળગતો પ્રશ્ન એ છે કે: મમતા બેનર્જીના અજેય કિલ્લાને અંદરથી ખતમ કરી રહેલી ઉધઈ શું છે? દીદીનો ગઢ પત્તાના ઘરની જેમ કેમ તૂટી રહ્યો છે? આ રાજકીય ઉથલપાથલ વચ્ચે, સૌથી તીવ્ર અને તીક્ષ્ણ હુમલો મમતા બેનર્જીના કહેવાતા ખાસ રણનીતિકારો અને સલાહકારો પર કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેઓ પડદા પાછળ બેસીને સત્તાનો માર્ગ ઘડી રહ્યા છે

  રાજકીય વર્તુળોમાં એવા પ્રશ્નો ઉઠી રહ્યા છે કે શું પાર્ટીમાં આ ઐતિહાસિક વિભાજન અને તેના નેતાઓના બળવાખોર વલણ પાછળ "અપરિપક્વ, કોર્પોરેટ અને અત્યંત નબળી સલાહ" જવાબદાર છે. શું સલાહકારોના એક નવા જૂથે પાયાના વફાદારોનો ભોગ આપીને દીદીને સ્વ-વિનાશક માર્ગ પર ધકેલી દીધા છે? ચાલો બંગાળના રાજકારણના રવેશને પાછળ છોડીએ અને આ ઉથલપાથલ પાછળના કડવા અને સનસનાટીભર્યા સત્યની તપાસ કરીએ જેણે ટીએમસીને વિનાશની અણી પર લાવી દીધી છે.

   ટીએમસીમાં બળવાનું સૌથી મોટું કારણ "જૂની વિરુદ્ધ નવી પેઢી" વચ્ચે ચાલી રહેલા મતભેદોને આભારી છે. એ સમજવું મુશ્કેલ નથી કે આ પાર્ટીની અંદર એક અઘોષિત યુદ્ધ છે. રાજકીય પંડિતોના મતે, આ પાર્ટીની અંદર અભિષેક બેનર્જીના વધતા કદને કારણે પણ છે, જે પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતાઓમાં અસંતોષ પેદા કરી રહ્યું છે અથવા તેનું કારણ બન્યું છે.

   જોકે, આ અઘોષિત યુદ્ધ આજથી શરૂ થયું ન હતું, પરંતુ ઘણા મહિનાઓ પહેલા શરૂ થયું હતું. પશ્ચિમ બંગાળમાં છેલ્લી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ એક હળવું ઉદાહરણ જોવા મળ્યું હતું.

આને ધ્યાનમાં લો કારણ કે મમતા બેનર્જીના ભત્રીજા અભિષેક બેનર્જી પાર્ટીના નંબર ટુ અને ભાવિ નેતા માનતા હતા. તેમના કઠિન અને નવીન નિર્ણયોએ ઘણા વરિષ્ઠ, વરિષ્ઠ અને શક્તિશાળી પાર્ટી નેતાઓને બાજુ પર રાખ્યા છે.

આનું સ્પષ્ટ ઉદાહરણ કલ્યાણ બેનર્જીનો કઠોર સ્વર છે, જેમાં તેમણે દીદીને તેમના અને અભિષેક બેનર્જી વચ્ચે પસંદગી કરવાનું પણ કહ્યું હતું. આ ત્યારે શરૂ થયું જ્યારે કલ્યાણ બેનર્જીએ બનાવટી સહીના કેસમાં ફસાયેલા અભિષેક બેનર્જીનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

રાજકીય વર્તુળોમાં વ્યાપક ચર્ચા છે કે ચાર વખત તૃણમૂલ કોંગ્રેસના લોકસભા સાંસદ અને વરિષ્ઠ વકીલ કલ્યાણ બેનર્જીએ કોલકાતા હાઇકોર્ટમાં પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ અભિષેક બેનર્જીનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે. કલ્યાણ બેનર્જીએ એક મીડિયા ઇન્ટરવ્યુમાં તો એમ પણ કહ્યું હતું કે અભિષેક બેનર્જીનું પ્રતિનિધિત્વ ન કરવાનો તેમનો નિર્ણય અભિષેક બેનર્જીના તેમના પ્રત્યેના ઘમંડી વર્તનને કારણે હતો, ફક્ત આ કેસમાં જ નહીં પરંતુ અન્ય કોઈપણ બાબતમાં.

ટીએમસી માટે આ પડકારજનક સમય દરમિયાન પણ, કલ્યાણ બેનર્જીએ મમતા બેનર્જીને અલ્ટીમેટમ આપ્યું, જેમાં તેમને અભિષેક બેનર્જી અને તેમના પ્રત્યે વફાદાર રહેનારાઓમાંથી એક પસંદ કરવાનું કહ્યું. તેમણે કહ્યું, "હું છેલ્લા 45 વર્ષથી કાયદાકીય વ્યવસાયમાં છું. હું અભિષેક બેનર્જીના ઘમંડને સહન કરીશ નહીં."

તાજેતરના વર્ષોમાં કેન્દ્રીય એજન્સીઓની કાર્યવાહી અને પાર્ટીના ઘણા વરિષ્ઠ નેતાઓની જેલથી આંતરિક અસંતોષ વધ્યો છે તે નકારી શકાય નહીં. પરિણામે, કેટલાક નેતાઓ તેમના રાજકીય આધારને બચાવવા માટે પક્ષ બદલવાનું વિચારી રહ્યા છે.

રાજકીય પંડિતોના મતે, બે અગ્રણી વ્યક્તિઓ અને સલાહકારોનું એક જૂથ મુખ્યત્વે મમતા બેનર્જીના નિર્ણયો પાછળ છે. અભિષેક બેનર્જી (ભત્રીજા અને રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ) હાલમાં પાર્ટીના એકંદર નેતૃત્વ અને વ્યૂહાત્મક નિર્ણયોનો હવાલો સંભાળે છે. યુવાનોને પ્રોત્સાહન આપવું અને જૂના ચહેરાઓને દૂર કરવા એ તેમની વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે.

બીજી બાજુ, પ્રશાંત કિશોરે I-PAC નામની એક વ્યાવસાયિક ચૂંટણી વ્યવસ્થાપન એજન્સીની સ્થાપના કરી. આ એજન્સી હજુ પણ ટીએમસી ટિકિટ વિતરણ, આંતરિક સર્વેક્ષણો અને સંગઠનાત્મક ફેરફારોમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.

પક્ષમાં અસંતોષનું સૌથી મોટું કારણ સલાહકારોની 'નવી કાર્યશૈલી' છે, જેને જૂના નેતાઓ 'ખરાબ અને સરમુખત્યારશાહી સલાહ' માને છે. જૂના અને પાયાના નેતાઓ માને છે કે પાર્ટીની નવી નીતિઓ પાયાના નેતાઓને અવગણી રહી છે.

રાજકીય નિષ્ણાતોના મતે, પ્રશાંત કિશોરની એજન્સી અને અભિષેક બેનર્જીની ટીમ કોર્પોરેટ અને ડેટાના આધારે નિર્ણયો લે છે. આનાથી દાયકાઓથી અથાક મહેનત કરનારા વૃદ્ધ નેતાઓને લાગે છે કે તેમને લાયક માન નથી મળી રહ્યું.

આ બધા ઉપરાંત, તાજેતરની ચૂંટણીઓમાં, ઘણા અનુભવીઓ પાસેથી ટિકિટ કાપીને નવા ચહેરાઓને આપવામાં આવી હતી. સલાહકારોની આ નીતિએ વૃદ્ધ નેતાઓને બળવા માટે ધકેલી દીધા છે. આવી સ્થિતિમાં, વૃદ્ધ નેતાઓનો આરોપ છે કે દીદી હવે તેમની સાથે સીધી વાતચીત કરતા નથી, પરંતુ સલાહકારોની મજબૂત 'દિવાલ' દ્વારા પોતાનો પ્રભાવ ફેલાવે છે.