નવી દિલ્‍હી,તા.૧૨: પﾍમિ એશિયાઈ કટોકટી વચ્‍ચે વધતી જતી મોંઘવારી સામાન્‍ય માણસ અને અર્થતંત્ર બંને માટે પડકાર ઉભો કરી રહી છે. અલ નીનો સાથે મળીને તે  વધુ મોટું સંકટ પેદા કરી શકે છે. પ્રભુદાસ લીલાધર એક અહેવાલમાં ડર વ્‍યક્‍ત કરે છે કે ચોમાસા પર ફુગાવા અને અલ નીનોની સંયુક્‍ત અસરો ૨૦૨૭ ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળાથી ગ્રાહક માંગને ધીમી કરી શકે છે, જે ભારત પર રૂ.૫ ટ્રિલિયન સુધીનો વધારાનો નાણાકીય બોજ લાદવાની શક્‍યતા દર્શાવે છે.

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપો અને ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવને કારણે પેટ્રોલ-ડીઝલ, એલપીજી, એફએમસીજી, ડેરી, રસાયણો, ટકાઉ વસ્‍તુઓ અને ઓટોમોટિવ ક્ષેત્રોના ઉત્‍પાદનોના ભાવમાં વધારો થયો છે, જેના કારણે ગ્રાહક માંગમાં ઘટાડો થવાની ધારણા છે. વધુમાં, ખાતર, ખાદ્ય અને બળતણ સબસિડીમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે અને પેટ્રોલિયમ ઉત્‍પાદનો પર એક્‍સાઇઝ ડ્‍યુટીની આવકમાં ઘટાડો થશે. આ પરિબળો અર્થતંત્ર પર રૂ.૪-૫ લાખ કરોડનો વધારાનો નાણાકીય બોજ લાદવાની ધારણા છે.

રિપોર્ટ અનુસાર, આ પડકારો છતાં, ભારતીય અર્થતંત્રના વિકાસ પર ખાસ અસર પડી નથી. જોકે, વધતા ભૂરાજકીય જોખમો અને ભારતની વિદેશી નિર્ભરતામાં કેટલીક તિરાડો દેખાવા લાગી છે. આ નિર્ભરતા ફક્‍ત ક્રૂડ તેલ સુધી જ નહીં, પરંતુ આવશ્‍યક ખનિજો, ખાતરો, સેમિકન્‍ડક્‍ટર અને આવશ્‍યક ટેકનોલોજી માટે અન્‍ય દેશો સુધી પણ વિસ્‍તરે છે.

ઈરાન કટોકટી દ્વારા ઉભા થયેલા પડકારોએ ભારતીય શેરબજારને પણ અસર કરી છે. નિફટી બે મહિનામાં ૭.૨% ઘટ્‍યો છે, જે તેના ૫૨-સપ્તાહના ઉચ્‍ચતમ સ્‍તરથી ૧૫.૪% ઘટ્‍યો છે. જોકે, બજાર તાજેતરના નીચા સ્‍તરે પહોંચે તેટલો તીવ્ર ઘટાડો થવાની શક્‍યતા ઓછી છે. જોકે, લાંબા ગાળાની ભૂરાજકીય અનિﾍતિતા અસ્‍થિરતામાં વધુ વધારો કરી શકે છે.

રિપોર્ટ મુજબ, ૨૦૨૭ ના બીજા ભાગમાં રેપો રેટમાં વધારાની શક્‍યતા નકારી શકાય નહીં. સેવાઓ સહિત વેપાર સંતુલન સ્‍વસ્‍થ છે. જોકે, વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા સતત વેચાણ, રેમિટન્‍સ પર દબાણ અને ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવને કારણે રૂપિયો સતત દબાણ હેઠળ રહે છે.

વૈશ્વિક ખાતરના ભાવમાં વધારો અને આયાત ખર્ચને કારણે, ભારતનું ખાતર સબસિડી બિલ આગામી વર્ષે બમણું થઈને આશરે રૂ.૩.૪ લાખ કરોડ થઈ શકે છે, જે વર્તમાન રૂ.૧.૭ લાખ કરોડ છે. દરમિયાન, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માં ખાદ્ય સબસિડી બિલ રૂ.૨.૫ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. બીજી તરફ, જ્‍યારે ખાતર મંત્રાલયના અધિક સચિવ અપર્ણા એસ શર્માને પૂછવામાં આવ્‍યું કે શું વૈશ્વિક ભાવમાં ઘટાડાને કારણે ૨૦૨૬-૨૭ માટે ખાતર સબસિડીનો અંદાજ ૩.૪ લાખ કરોડ રૂપિયામાં ઘટાડવામાં આવશે, ત્‍યારે તેમણે કહ્યું કે સરકાર વતી અમારા એક ઉપક્રમ દ્વારા કરવામાં આવેલા ટેન્‍ડરના પરિણામે, અમે ચોક્કસપણે સબસિડીના આંકડાઓ પર પુનર્વિચાર કરીશું.