વોશિંગ્ટન : વૈશ્વિક ટેકનોલોજી અને મિલિટરી ડિફેન્સના ક્ષેત્રમાં ભારતીય મગજનો લોખંડી પ્રભાવ ફરી એકવાર સાબિત થયો છે. વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી ગણાતી અમેરિકી સેના (US Military) ના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત એક માનવરહિત ડ્રોન બોટ (સ્વાયત્ત દરિયાઈ જહાજ) નો ઉપયોગ કરીને મધ્ય સમુદ્રમાં એક અત્યંત જટિલ બચાવ મિશનને સફળતાપૂર્વક પાર પાડવામાં આવ્યું છે. આ ઐતિહાસિક ઓપરેશનને સફળ બનાવનારી ડ્રોન બોટ કોઈ સામાન્ય જહાજ નથી, પરંતુ ભારતીય-અમેરિકન પ્રતિભાશાળી એન્જિનિયર વિભવ અલ્ટેકર દ્વારા સહ-સ્થાપિત ડિફેન્સ ટેક કંપની 'સેરોનિક ટેક્નોલોજીસ' (Saronic Technologies) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલું એક અદભુત જહાજ છે. આ સફળતા સાથે જ યુએસ નેવીના સૈન્ય ઇતિહાસમાં બચાવ કાર્યોનો એક નવો અધ્યાય શરૂ થયો છે.
જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક અપાચે હેલિકોપ્ટર ક્રેશ થયું!
આ રોમાંચક ઘટના વૈશ્વિક સ્તરે વ્યૂહાત્મક રીતે અતિ સંવેદનશીલ ગણાતી 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' (Strait of Hormuz) નજીકના દરિયાઈ વિસ્તારમાં બની હતી. યુએસ આર્મીના એક વિશેષ મિશન દરમિયાન બે સૈનિકો સાથેનું અત્યંત આધુનિક 'અપાચે હેલિકોપ્ટર' અચાનક ટેકનિકલ ખામીના કારણે સમુદ્રમાં તૂટી પડ્યું હતું. હેલિકોપ્ટર ક્રેશ થતાં જ બંને બહાદુર પાયલોટ્સ અને ક્રૂ મેમ્બર્સ ઊંડા અને જોખમી પાણીમાં ફેંકાઈ ગયા હતા. સમુદ્રના પ્રવાહો અને સંવેદનશીલ વિસ્તારને કારણે ત્યાં માનવ સંચાલિત બચાવ જહાજ તાત્કાલિક મોકલવું ભારે જોખમી હતું.
ડૉ. વિભવ અલ્ટેકરની 'કોર્સેર' ડ્રોન બોટે બતાવ્યો કરિશ્મા
આ કટોકટીની ઘડીએ, યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ દ્વારા તાત્કાલિક નિર્ણય લઈને સેરોનિક ટેક્નોલોજીસ દ્વારા વિકસિત 'કોર્સેર' (Corsair) સ્વાયત્ત સપાટી જહાજ (Autonomous Surface Vessel) ને મેદાનમાં ઉતારવામાં આવ્યું હતું. કોઈ પણ માનવ ડ્રાઈવર વગર, આ હાઈટેક ડ્રોન બોટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને સેન્સર્સની મદદથી સમુદ્રની પ્રચંડ લહેરોને ચીરીને ચોક્કસ લોકેશન ટ્રેક કર્યું હતું. પાણીમાં ડૂબી રહેલા બંને અમેરિકી સૈનિકો પાસે આ બોટ પહોંચી હતી અને આખા ઓપરેશનને માત્ર બે કલાકની અંદર અત્યંત સચોટતાથી પૂરું કરવામાં આવ્યું હતું. બંને સૈનિકોને હેમખેમ બચાવીને સુરક્ષિત લશ્કરી મથકે પહોંચાડાયા હતા.
યુએસ સૈન્ય ઇતિહાસની અભૂતપૂર્વ ક્ષણ
યુએસ લશ્કરી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, માનવરહિત અથવા સ્વાયત્ત જહાજનો ઉપયોગ કરીને સેનાના જવાનોનો જીવ બચાવવામાં આવ્યો હોય તેવું આ જાહેરમાં જાણીતું સૌપ્રથમ અને ઐતિહાસિક મિશન છે. સંરક્ષણ વિશ્લેષકો આ ઘટનાને યુદ્ધ અને બચાવ કામગીરીના ભવિષ્ય માટે ગેમ-ચેન્જર ગણાવી રહ્યા છે. ભારતીય મૂળના વિભવ અલ્ટેકરની આ અત્યાધુનિક શોધે માત્ર અમેરિકાના બે જાંબાઝ સૈનિકોના જીવ જ નથી બચાવ્યા, પરંતુ વૈશ્વિક સંરક્ષણ પ્રણાલીમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને રોબોટિક્સનો ઉપયોગ કેટલો અનિવાર્ય છે તે પણ સાબિત કરી દીધું છે. આ સિદ્ધિથી વૈશ્વિક સ્તરે ભારતીય એન્જિનિયરોની પ્રતિષ્ઠા વધુ એકવાર આકાશને આંબી ગઈ છે.