મુંબઈ:  વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ચાલી રહેલી ભારે ઉથલપાથલ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કરન્સીના મૂલ્યોમાં થતા સતત ફેરફારોની સીધી અસર ભારતના નાણાકીય બજાર પર જોવા મળી રહી છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, ૫ જૂનના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં દેશના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર (Forex Reserve) માં ૭૧૧ મિલિયન ડોલરનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે હવે કુલ અનામત ભંડાર ઘટીને ૬૮૧.૬૧ અબજ ડોલર થઈ ગયો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે આના પાછલા સપ્તાહમાં ભારતીય અનામતમાં ૯૩૮ મિલિયન ડોલરનો નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો અને તે ૬૮૨.૩૨ અબજ ડોલરની ઐતિહાસિક સપાટીની નજીક પહોંચી ગયું હતું, પરંતુ આ સપ્તાહે અચાનક આવેલો આ ઘટાડો આર્થિક વિશ્લેષકો માટે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.

આરબીઆઈના ઊંડાણપૂર્વકના ડેટા દર્શાવે છે કે આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ વિદેશી ચલણ સંપત્તિ (FCA) માં થયેલો મોટો ઘટાડો છે, જે ફોરેક્સ રિઝર્વનો સૌથી મોટો આધારસ્તંભ માનવામાં આવે છે. સમીક્ષા હેઠળના આ ચોક્કસ સપ્તાહ દરમિયાન વિદેશી ચલણ સંપત્તિ ૨.૭૦૪ અબજ ડોલર જેટલી મસમોટી ગગડીને ૫૪૩.૪૪ અબજ ડોલર પર આવી ગઈ છે. આ ઘટ પાછળ માત્ર અમેરિકી ડોલર જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે માન્ય એવા અન્ય મુખ્ય ચલણો જેવા કે યુરો, બ્રિટિશ પાઉન્ડ અને જાપાનીઝ યેનના મૂલ્યોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે થયેલી ભારે અસ્થિરતા અને અવમૂલ્યન જવાબદાર હોવાનું માનવામાં આવે છે. વિદેશી ચલણના આ ગણિતને કારણે જ સમીક્ષા હેઠળના સપ્તાહમાં કુલ અનામતનો આંકડો નીચો આવ્યો છે.

જોકે, આ નકારાત્મક સમાચારની વચ્ચે ભારતની આર્થિક સુરક્ષા માટે એક અત્યંત રાહતજનક અને મજબૂત ચિત્ર પણ સામે આવ્યું છે, જેમાં ભારતના સોનાના ભંડારની (Gold Reserves) ચમક વધુ તેજસ્વી બની છે. વિદેશી ચલણ સંપત્તિ ઘટવા છતાં સમાન સમયગાળામાં દેશના સોનાના ભંડારનું મૂલ્ય ૧.૯૭ અબજ ડોલરના અદભુત વધારા સાથે ૧૧૪.Safe૫૭ અબજ ડોલરના સ્તરે પહોંચી ગયું છે. આ સાથે જ ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) પાસે રહેલા સ્પેશિયલ ડ્રોઇંગ રાઇટ્સમાં પણ ૧૮ મિલિયન ડોલરનો વધારો થયો છે. નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, કોઈપણ દેશ માટે મુશ્કેલ સમયમાં સોનું અને એસડીઆર સૌથી સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન ગણાય છે, અને ભલે આ વખતે આંશિક ઘટાડો થયો હોય, તેમ છતાં ૬૮૧ અબજ ડોલરથી વધુનું આ વિશાળ ફંડ ભારતની આયાત ચૂકવણીઓ અને રૂપિયાની સ્થિરતાને અકબંધ રાખવા માટે સંપૂર્ણપણે સક્ષમ છે.