મુંબઈ:વૈશ્વિક શેરબજાર અને કોર્પોરેટ જગતમાં આઈપીઓ (ઇનિશિયલ પબ્લિક ઓફરિંગ) હંમેશાથી રોકાણકારો માટે મોટી કમાણીનું સાધન રહ્યા છે, પરંતુ ઇતિહાસમાં કેટલીક એવી મોટી કંપનીઓ આવી છે જેના પબ્લિક ઇશ્યૂએ માત્ર કંપનીનું નસીબ જ નથી બદલ્યું પણ સામાન્ય નાગરિકોને રાતોરાત કરોડપતિ બનાવી દીધા છે. ગૂગલ (Google), ફેસબુક (Facebook) અને તાજેતરમાં ઇલોન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સ (SpaceX) ના આઈપીઓ અને પ્રાઇવેટ વેલ્યુએશનના અહેવાલોએ સાબિત કર્યું છે કે ટેકનોલોજી સેક્ટરમાં યોગ્ય સમયે કરાયેલું રોકાણ પેઢીઓનું નસીબ બદલી શકે છે.

જ્યારે ગૂગલ (જે હવે આલ્ફાબેટ તરીકે ઓળખાય છે) વર્ષ ૨૦૦૪ માં તેનો આઈપીઓ લાવી હતી, ત્યારે બજારના અગ્રણી વિશ્લેષકો પણ તેની આટલી મોટી સફળતાની કલ્પના કરી શક્યા ન હતા. ગૂગલના આઈપીઓ બાદ કંપનીના પ્રારંભિક રોકાણકારો તો અમીર બન્યા જ, પરંતુ કંપનીમાં કામ કરતા સેંકડો એન્જિનિયરો, મેનેજરો અને સામાન્ય ઓફિસ સ્ટાફ પણ તેમની પાસે રહેલા સ્ટોક ઓપ્શન્સ (ESOPs) ના કારણે કરોડપતિ બની ગયા હતા. આ આઈપીઓએ સિલિકોન વેલીના ઈતિહાસમાં એક નવો રેકોર્ડ સ્થાપિત કર્યો હતો.

આવી જ સમાન ક્રાંતિ વર્ષ ૨૦૧૨ માં જોવા મળી જ્યારે માર્ક ઝુકરબર્ગની કંપની ફેસબુક (હાલની મેટા) શેરબજારમાં પ્રવેશી. ફેસબુકના આઈપીઓએ ટેકનોલોજીના માધ્યમથી સંપત્તિના સર્જનની વ્યાખ્યા જ બદલી નાખી હતી. આ ઇશ્યૂના કારણે વિશ્વભરના હજારો નાના-મોટા ઇન્વેસ્ટર્સ સદ્ધર બન્યા હતા. તે જ રીતે, ઇલોન મસ્કની અંતરિક્ષ સંશોધન કંપની સ્પેસએક્સ (SpaceX) ભલે હજુ સત્તાવાર રીતે પરંપરાગત આઈપીઓ માર્કેટમાં ન આવી હોય, પરંતુ તેના સમયાંતરે થતા પ્રાઇવેટ ફંડિંગ રાઉન્ડ્સ અને સેકન્ડરી માર્કેટ સેલ્સે તેના પ્રારંભિક રોકાણકારો અને વૈશ્વિક ફંડ્સને અબજો ડોલરની સંપત્તિ બનાવી આપી છે.

બજારના આંકડાકીય વિશ્લેષણ અનુસાર, આ કંપનીઓની ભવ્ય સફળતા પાછળનું મુખ્ય કારણ તેમનું લાંબા ગાળાનું વિઝન અને ગ્રાઉન્ડ બ્રેકિંગ ટેકનોલોજી હતી. આઈપીઓ માર્કેટમાં સામાન્ય રીતે રોકાણકારો ટૂંકા ગાળાના નફા (લિસ્ટિંગ ગેઈન) માટે નાણાં રોકતા હોય છે, પરંતુ જે લોકોએ આ વૈશ્વિક જાયન્ટ્સ પર લાંબા સમય સુધી ભરોસો રાખ્યો તેઓ આજે વૈશ્વિક અમીરોની યાદીમાં સ્થાન ધરાવે છે. પ્રારંભિક તબક્કે શેરમાં રોકાયેલા માત્ર થોડા હજાર રૂપિયા આજે કરોડો રૂપિયાના ફંડમાં રૂપાંતરિત થઈ ચૂક્યા છે.

વૈશ્વિક રોકાણકારો અને નાણાકીય નિષ્ણાતો વર્તમાન રોકાણકારોને પણ આ ઇતિહાસમાંથી બોધપાઠ લેવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, આજના ડિજિટલ યુગમાં પણ ઘણી નવી ક્રાંતિકારી સ્ટાર્ટઅપ કંપનીઓ બજારમાં આવી રહી છે. રોકાણકારોએ માત્ર મોટી બ્રાન્ડ પાછળ ભાગવાને બદલે મજબૂત બિઝનેસ મોડલ અને ભવિષ્યની ટેકનોલોજી ધરાવતી કંપનીઓની ઓળખ કરવી જોઈએ, જેથી તેઓ પણ ભવિષ્યમાં આવા જંગી વેલ્થ ક્રિએશન (સંપત્તિ સર્જન) ના સાક્ષી અને ભાગીદાર બની શકે.