વોશિંગ્ટન: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ભવન વ્હાઇટ હાઉસમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ત્રણ અત્યંત અસામાન્ય અને રહસ્યમય વ્યક્તિઓ સાથે ઉભેલા હોય તેવી કેટલીક ચોંકાવનારી તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતાં વૈશ્વિક સ્તરે કાવતરાના સિદ્ધાંતો (Conspiracy Theories) એ જોર પકડ્યું છે. વાયરલ થયેલા આ હાઈ-પ્રોફાઈલ ફોટામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્લેટિનમ-સફેદ લાંબા વાળ અને નિસ્તેજ ચામડી ધરાવતા ત્રણ વિચિત્ર જીવો સાથે ઉભેલા દેખાય છે, જેમણે લાલ રંગનો લશ્કરી શૈલીનો પરંપરાગત પોશાક પહેરેલો છે. પત્રકાર જોન સ્ટુઅર્ટે સત્તાવાર દાવો કર્યો હતો કે આ છબીઓ ઓનલાઈન પોસ્ટ થયાના થોડા જ સમયમાં ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પરથી ઝડપથી હટાવી લેવામાં આવી હતી, જેના કારણે ઇન્ટરનેટ યુઝર્સ અને યુફોલોજિસ્ટ્સમાં એવું અનુમાન શરૂ થયું છે કે સરકાર વ્હાઇટ હાઉસમાં બિન-માનવીય જીવો અથવા 'નોર્ડિક એલિયન્સ' ની ગુપ્ત મુલાકાતને છુપાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
આ સનસનાટીભર્યા વિવાદની વિગતવાર વિગત એ છે કે ડિજિટલ નિષ્ણાતો અને ઉદ્યોગસાહસિક મારિયો નૌફલે એક્સ (X) પર આ અહેવાલોને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દેતા સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું છે કે, "આ આખી ઘટના માત્ર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) દ્વારા તૈયાર કરાયેલી નકલી વાર્તા છે, અને કાવતરાખોરો તેને એલિયનની કડીઓ સાથે જોડીને સોશિયલ મીડિયા ટાઈમલાઈન બગાડી રહ્યા છે." જોકે, આ વિવાદ ત્યારે વધુ ઘેરો બન્યો જ્યારે કેટલાક આધુનિક એઆઈ-ડિટેક્શન ટૂલ્સે આ ફોટાને '૯૭ ટકા વાસ્તવિક' અને 'ડિજિટલી એડિટેડ' હોવાનું મિશ્ર પરિણામ દર્શાવ્યું હતું. આ જ પ્રકારની અન્ય એક ડિજિટલ તસવીરમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગને પણ આવા જ સમાન રહસ્યમય આંકડાઓ સાથે દર્શાવવામાં આવ્યા છે, જેને ટૂલ્સે હેરાફેરી હોવા છતાં '૭૬ ટકા વાસ્તવિક' તરીકે ચિહ્નિત કરી છે.
ઇન્ટરનેટ પર આ બાબતે વૈજ્ઞાનિક અને તાર્કિક ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, જેમાં કેટલાક સમજદાર વપરાશકર્તાઓએ ધ ગાર્ડિયન (The Guardian) વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત જૂના અહેવાલોનો સત્તાવાર સ્ક્રીનશોટ શેર કરીને દાવો કર્યો છે કે આ રહસ્યમય પાત્રો વાસ્તવમાં નોર્વેજીયન શાહી રક્ષકો (Norwegian Royal Guards) ની જૂની ઔપચારિક છબીઓ પર આધારિત છે. જોકે, અન્ય વિવેચકોએ આ પુરાવાને નકારી કાઢતા કહ્યું છે કે વાયરલ ચિત્રના પાત્રો અસલી નોર્વેજીયન ગાર્ડ્સ સાથે બિલકુલ મેળ ખાતા નથી. બીજી તરફ, ઇન્ટરનેટના ડાર્ક કોર્નર્સમાં આ ફોટાને વર્ષો જૂની 'સરિસૃપ' (Reptilian) અને એલિયન થીયરીઓ સાથે જોડીને જો બિડેન, બિલ ગેટ્સ અને ખુદ ટ્રમ્પ જેવા અબજોપતિ વૈશ્વિક નેતાઓ ગુપ્ત રીતે બિન-માનવ હોવાના કટાક્ષપૂર્ણ અને ડરામણા દાવાઓ પણ કરવામાં આવી રહ્યા છે.
વૈજ્ઞાનિક તથ્યો અને સત્તાવાર સંશોધનોના આધારે એ વાત સ્પષ્ટ થાય છે કે ડિજિટલ યુગમાં મોર્ફિંગ અને ડીપફેક ટેકનોલોજી વ્યાપક પાયે ભ્રમ પેદા કરી શકે છે. ભૂતકાળમાં પણ વૈશ્વિક નેતાઓની આવી અનેક નકલી તસવીરો ઇન્ટરનેટ પર વ્યાપક અફવાઓનું કારણ બની ચૂકી છે, જેનો સમયસર ખુલાસો કરવો આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા માટે અનિવાર્ય બન્યો છે. હવે પછીના આગામી તબક્કામાં, સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ અને ગ્લોબલ ફેક્ટ-ચેકિંગ એજન્સીઓ દ્વારા આ વાયરલ તસવીરોના અસલી સોર્સને શોધવા માટે આધુનિક મેટાડેટા (Metadata) ની તપાસ કરવામાં આવશે. આગામી સમયમાં, ભ્રામક અને સામાજિક કટોકટી પેદા કરતી આવી ફેક એઆઈ છબીઓ પર કાયમી પ્રતિબંધ મૂકવા માટે વૈશ્વિક આઈટી ટાસ્ક ફોર્સ દ્વારા વધુ કડક આલ્ગોરિધમ્સ અને સેન્સરશિપ ગાઈડલાઈન્સ લાગુ કરવામાં આવે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.