<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Monday, 15th June 2026

મોંઘવારી કુદકેને ભુસ્‍કે વધી રહી છેઃ મે માસનો જથ્‍થાબંધ ફુગાવો વધીને ૯.૬૮%

ઈંધણ અને વિજળીએ આફત વધારી

નવી દિલ્‍હી, તા.૧૫: દેશમાં મોંઘવારીનો પારો સતત ઉપર જઈ રહ્યો છે અને સામાન્‍ય માણસના ખિસ્‍સા પરનો બોજ દિનપ્રતિદિન વધી રહ્યો છે. વાણિજ્‍ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના આંકડા અનુસાર, મે મહિનામાં જથ્‍થાબંધ ભાવ સૂચકાંક આધારિત ફુગાવાનો દર ઉછળીને ૯.૬૮ ટકા પર પહોંચી ગયો છે, જે એપ્રિલ મહિનામાં ૮.૨૬ ટકા હતો. મંત્રાલય દ્વારા આધાર વર્ષ (બેઝ યર) માં કરવામાં આવેલા મહત્‍વના સુધારા બાદ આ નવા આંકડા સામે આવ્‍યા છે. બજારના નિષ્‍ણાતોના મતે ઇંધણ, વીજળી અને ઉત્‍પાદિત ચીજવસ્‍તુઓના ભાવમાં ઝીંકાયેલા અસહ્ય વધારાને કારણે જથ્‍થાબંધ મોંઘવારીએ આ રૌદ્ર સ્‍વરૂપ ધારણ કર્યું છે.

આ આર્થિક કટોકટી પાછળ માત્ર સ્‍થાનિક જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક પરિબળો પણ એટલા જ જવાબદાર છે. પヘમિ એશિયામાં સર્જાયેલા ભૌગોલિક-રાજકીય સંકટ અને હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાં ઊભા થયેલા અવરોધોને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ તેલની સપ્‍લાય ખોરવાઈ ગઈ છે. પરિણામે, મે મહિનામાં ક્રૂડ પેટ્રોલિયમનો ફુગાવો વધીને ૬૧.૫૧ ટકા અને બળતણ-વીજળી શ્રેણીનો ફુગાવો ૩૦.૩૩ ટકાની ભયજનક સપાટીએ પહોંચ્‍યો છે. આ આંતરરાષ્‍ટ્રીય દબાણને કારણે મે મહિનાના ઉત્તરાર્ધમાં દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ.૭.૫૦નો તોતિંગ વધારો ઝીંકવો પડ્‍યો હતો, જેની સીધી અને આડકતરી અસર પરિવહન ખર્ચ દ્વારા શાકભાજી અને અન્‍ય ખાદ્ય ચીજો પર પણ પડી છે.

બીજી તરફ, સામાન્‍ય ગ્રાહકોને સ્‍પર્શતો છૂટક ફુગાવો પણ મે મહિનામાં ૧૬ મહિનાની સર્વોચ્‍ચ સપાટી એટલે કે ૩.૯૩ ટકા પર પહોંચી ગયો છે. જો કે આ આંકડો સરકારના ૪ ટકાના લક્ષ્યાંકની અંદર છે, પરંતુ સતત વધી રહેલા કાચા માલના ખર્ચને જોતાં ભારતીય રિઝર્વ બેંકે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ફુગાવાનો અંદાજ ૪.૬ ટકાથી વધારીને ૫.૧ ટકા કરી દીધો છે. હવે આગામી દિવસોમાં આરબીઆઈ વ્‍યાજદરો અંગે કેવા કડક પગલાં ભરે છે તેના પર સમગ્ર દેશની નજર ટકેલી છે.

ઇંધણ અને વીજળી શ્રેણીમાં જથ્‍થાબંધ ફુગાવો મે મહિનામાં વધીને ૩૦.૩૩ ટકા થયો, જે એપ્રિલમાં ૨૪.૮૯ ટકા હતો. ક્રૂડ પેટ્રોલિયમ ફુગાવો મે મહિનામાં વધીને ૬૧.૫૧ ટકા થયો, જે એપ્રિલમાં ૫૬.૩૧ ટકા હતો. જથ્‍થાબંધ ફુગાવામાં આ તીવ્ર વધારો પヘમિ એશિયા કટોકટી અને હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટના અસરકારક અવરોધને કારણે થયો હતો, જ્‍યાંથી ભારત તેના મોટાભાગના ક્રૂડ તેલની આયાત કરે છે. તેની ખાદ્ય કિંમતો પર પણ અસર પડી.

મે મહિનામાં ખાદ્ય ફુગાવો વધીને ૩.૬૦ ટકા થયો, જે એપ્રિલમાં ૨.૪૩ ટકા હતો. ઉત્‍પાદિત ઉત્‍પાદનોમાં ફુગાવો વધીને ૭.૪૮ ટકા થયો, જે એપ્રિલમાં ૬.૬૮ ટકા હતો. છૂટક ફુગાવો પણ મે મહિનામાં ૧૬ મહિનાની ઊંચી સપાટી ૩.૯૩ ટકા પર પહોંચ્‍યો, જે એપ્રિલમાં ૩.૪૮ ટકા હતો. નાણાકીય નીતિ બનાવતી વખતે RBI મુખ્‍યત્‍વે છૂટક ફુગાવાને ધ્‍યાનમાં લે છે. સરકારે એકંદર ફુગાવો ૪ ટકા પર જાળવવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે, જેમાં બંને બાજુ ૨ ટકાનો માર્જિન રહેશે.

આ મહિનાની શરૂઆતમાં, RBI એ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ફુગાવાનો અંદાજ ૪.૬ ટકાથી વધારીને ૫.૧ ટકા કર્યો હતો. કાચા માલના ખર્ચમાં વધારા માટે મુખ્‍ય કારણ વૈશ્વિક ઉર્જાના ભાવમાં વધારો દર્શાવવામાં આવ્‍યો હતો, જેની અસર પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં થઈ હતી. વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારાને કારણે મે મહિનાના બીજા ભાગમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ.૭.૫૦નો વધારો કરવામાં આવ્‍યો હતો.

(3:20 PM IST)