હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં બિછાવેલા લેન્ડમાઇન કોણ દૂર કરશે?
જો કોઈ જહાજ સમુદ્રમાં બિછાવેલા લેન્ડમાઇનની નજીક આવે છે, તો વિસ્ફોટ થાય છે જહાજો માટે આ તેલ માર્ગમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થવું અશક્ય છે
નવી દિલ્હી તા.૧૫: જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પરમાણુ સામગ્રીના સ્થાનાંતરણ અને તણાવ ઘટાડવા માટે સંભવિત સોદાના અહેવાલો છે, ત્યારે આ રાજદ્વારી સફળતાને એક કટોકટી દ્વારા નિષ્ફળ બનાવવામાં આવી છે જેણે વિશ્વભરના લશ્કરી વ્યૂહરચનાકારોને ચિતામાં મૂકી દીધા છે.
યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહીથી ડરીને, ઈરાને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગ, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં મોટી સંખ્યામાં નૌકાદળના લેન્ડમાઇન બિછાવ્યા છે. જોકે બંને દેશો એક કરારની નજીક આવી રહ્યા છે, વાસ્તવિક અને સૌથી ખતરનાક પ્રશ્ન એ છે કેઃ આ વ્યસ્ત દરિયાઈ માર્ગમાં બિછાવેલા લેન્ડમાઇન્સને સાફ કરવાનું ઘાતક કાર્ય કોણ લેશે?
જ્યાં સુધી સમુદ્રમાંથી આ અદ્રશ્ય ખતરાઓ સંપૂર્ણપણે દૂર ન થાય ત્યાં સુધી, તેમાંથી પસાર થતું કોઈપણ વેપારી જહાજ અથવા તેલ ટેન્કર આત્મઘાતી સાબિત થઈ શકે છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફક્ત કોઈ સામાન્ય દરિયાઈ માર્ગ નથી; તે વિશ્વની આર્થિક પલ્સ છે. તાજેતરના તણાવ દરમિયાન, ઈરાને માત્ર આ માર્ગ બંધ કર્યો જ નહીં પરંતુ અમેરિકન ઘૂસણખોરીને રોકવા માટે ઘાતક પાણીની અંદર ખાણોનું નેટવર્ક પણ નાખ્યું.
આ નૌકાદળની ખાણોની ખાસ વાત એ છે કે તે પાણીની સપાટી નીચે છુપાયેલી રહે છે. જેમ જેમ કોઈ મોટું જહાજ તેમના સંપર્કમાં આવે છે અથવા તેમની નજીકથી પસાર થાય છે, તેમ તેમ તેઓ એક મોટા વિસ્ફોટ સાથે વિસ્ફોટ કરે છે, જેનાથી આખું જહાજ ડૂબી જાય છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર યુરેનિયમનો નાશ કરવા અને આ માર્ગ ફરીથી ખોલવા માટે ઈરાન સાથે કામ કરવા સંમત થયું છે, પરંતુ આ ખતરનાક ખાણો દૂર કર્યા વિના, આ માર્ગ ફક્ત કાગળ પર ખુલ્લો માનવામાં આવશે.
સમુદ્રમાં લેન્ડમાઈન શોધવા અને નિષ્ક્રિય કરવા એ વિશ્વની સૌથી મુશ્કેલ, ખર્ચાળ અને સમય માંગી લે તેવી લશ્કરી કામગીરીમાંની એક છે. તેના માટે ખૂબ જ અદ્યતન સોનાર ટેકનોલોજી, પાણીની અંદર દૂરસ્થ ડ્રોન અને નિષ્ણાત ડાઇવર્સની જરૂર છે. કારણ કે ઇરાને તાજેતરના અઠવાડિયામાં ઉતાવળમાં અને ગુપ્ત રીતે આ ખાણો પાથરી છે, તેથી કોઈ સચોટ નકશો ઉપલબ્ધ નથી.
નિષ્ણાતો કહે છે કે દરિયાઈ મોજા અને મજબૂત પ્રવાહોને કારણે, આ ખાણો તેમના મૂળ સ્થાનથી ખસી ગઈ હશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોની વચ્ચે આવી ગઈ હશે. દરેક ખાણને વ્યક્તિગત રીતે શોધવી, વિસ્ફોટ કરવો અથવા નાશ કરવો એ એક મુશ્કેલ કાર્ય છે, એક પ્રક્રિયા જેમાં મહિનાઓ લાગી શકે છે.
આ કટોકટીએ આ ખતરનાક સફાઈ કામગીરીનું નેતૃત્વ કોણ કરશે તે અંગે એક નવો રાજદ્વારી વિવાદ ઉભો કર્યો છે. યુએસ સંરક્ષણ વિભાગના કેટલાક અધિકારીઓ માને છે કે ઇરાને આ ખાણો પાથરી હોવાથી, કરારની શરતો હેઠળ તેમને દૂર કરવાની પ્રાથમિક જવાબદારી તેહરાનની હોવી જોઈએ. જો કે, ઇરાન પાસે આમ કરવા માટે અદ્યતન ખાણ-સફાઈ ટેકનોલોજી અને સંસાધનોનો અભાવ છે.જો યુએસ નેવી અથવા તેના સાથીઓ (જેમ કે બ્રિટન અથવા ફ્રાન્સ) આ હેતુ માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજો તૈનાત કરે છે, તો તેમના પોતાના સૈનિકો અને જહાજો ચોવીસ કલાક હુમલા અથવા અકસ્માતનું જોખમ રહેશે. આ અત્યંત જોખમી કામગીરીમાં કોઈપણ દેશ પોતાના સૈનિકોના જીવ જોખમમાં નાખવા તૈયાર નથી
(4:02 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
