કેલિફોર્નિયા : સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના 135મા ગ્રેજ્યુએશન સમારોહમાં ગૂગલના સીઈઓ સુંદર પિચાઈ જ્યારે પોતાનું સંબોધન શરૂ કરવા માટે મંચ પર આવ્યા, ત્યારે માહોલ કંઈક અલગ જ હતો. હજારોની મેદની વચ્ચે, લગભગ 200 જેટલા વિદ્યાર્થીઓએ અચાનક ઉભા થઈને સભાખંડમાંથી વોકઆઉટ કરી દીધું હતું. આ કોઈ સામાન્ય વિદાય નહોતી, પરંતુ ગૂગલના ઇઝરાયલ સાથેના વ્યાપારી સંબંધો, ખાસ કરીને 'પ્રોજેક્ટ નિમ્બસ' સામેનો એક શક્તિશાળી વિરોધ હતો. વિદ્યાર્થીઓના હાથમાં પેલેસ્ટિનિયન ધ્વજ હતા અને તેમના ગળામાંથી "ફ્રી પેલેસ્ટાઇન"ના નારા ગુંજી રહ્યા હતા.
શા માટે થયો આ વિરોધ?
'સ્ટુડન્ટ્સ ફોર જસ્ટિસ ઇન પેલેસ્ટાઇન' અને 'નો ટેક ફોર એપાર્થિડ' જેવા જૂથો દ્વારા આ વિરોધનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. વિરોધ કરનારા વિદ્યાર્થીઓનું સ્પષ્ટ માનવું હતું કે ગૂગલનો 1.2 અબજ ડોલરનો ક્લાઉડ-કમ્પ્યુટિંગ કરાર ઈઝરાયલી સરકારને ટેકનિકલ સહાય પૂરી પાડે છે, જેનો ઉપયોગ પેલેસ્ટિનિયનોની દેખરેખ અને અન્ય ગતિવિધિઓ માટે થઈ શકે છે. વિદ્યાર્થીઓના એક નિવેદનમાં તો ત્યાં સુધી કહેવામાં આવ્યું કે, "અમને એવા ટેક અબજોપતિની જરૂર નથી જે પેલેસ્ટિનિયનોની હત્યા અને દેખરેખના નામે નફો કમાતા હોય."
વિક્ષેપ વચ્ચે પિચાઈનું આશાવાદી સંબોધન
સભામંડપમાં થયેલા આ હોબાળા છતાં, સુંદર પિચાઈએ અત્યંત સંયમ જાળવ્યો હતો. તેમણે પોતાના ભાષણને અટકાવવાને બદલે સ્નાતકોને જીવનના પડકારો અને આશાવાદ વિશે માર્ગદર્શન આપ્યું હતું. પિચાઈએ પોતાની ચેન્નાઈથી સિલિકોન વેલી સુધીની સંઘર્ષપૂર્ણ સફર યાદ કરતાં કહ્યું, "દરેક પેઢીએ પોતાની રીતે મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યો છે. આપણે કેવા સમયમાં જીવીએ છીએ તે આપણા હાથમાં નથી, પણ તે સ્થિતિમાં આપણે કેવી રીતે વ્યવહાર કરીએ છીએ તે આપણા હાથમાં છે." તેમણે પિતાના એક વર્ષના પગારના ભોગે પોતાની સ્ટેનફોર્ડની ટિકિટ ખરીદ્યાનો ભાવુક કિસ્સો પણ વર્ણવ્યો હતો.
અભિવ્યક્તિની આઝાદી કે શિસ્તનો અભાવ?
આ વોકઆઉટ બાદ સોશિયલ મીડિયા પર બે અલગ વિચારધારાઓ જોવા મળી. વેન્ચર કેપિટાલિસ્ટ વિનોદ ખોસલાએ આ વિરોધને "મૂર્ખતાપૂર્ણ અને સ્વાર્થી" ગણાવીને વિદ્યાર્થીઓની ટીકા કરી હતી. બીજી તરફ, યુએસ કોંગ્રેસમેન રો ખન્નાએ વિદ્યાર્થીઓના અધિકારનો બચાવ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે, ભલે ગૂગલના કરારો વિશે અલગ મંતવ્યો હોય, પણ યુનિવર્સિટીના કેમ્પસમાં સત્તાને પડકારવાનો અને અભિવ્યક્તિની આઝાદીનો અધિકાર વિદ્યાર્થીઓ પાસે હોવો જ જોઈએ.
અનિશ્ચિતતામાં આશાની જ્યોત
3,600 સ્નાતકો અને 20,000થી વધુ લોકોની હાજરીમાં આ સમારોહ માત્ર ડિગ્રી મેળવવાનો દિવસ ન બની રહેતા, એક જીવંત લોકશાહી પ્રક્રિયાનું કેન્દ્ર બન્યો હતો. એક તરફ વૈશ્વિક સંઘર્ષો અને આર્થિક ચિંતાઓની વાત હતી, તો બીજી તરફ યુવા પેઢીનો સ્પષ્ટ અને આકરો અવાજ. સુંદર પિચાઈએ પણ વિદ્યાર્થીઓને આ બધી અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે આશાવાદ પસંદ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા, જે આજના સમયમાં કોઈપણ ટેકનોલોજી કરતાં વધુ મહત્વનું છે.