ફ્રાન્સ:મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) માં છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ચાલી રહેલા ભયાનક અને વિનાશક સશસ્ત્ર સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક સમજૂતી સધાઈ ગઈ છે. એક વરિષ્ઠ અમેરિકાના વહીવટી અધિકારીને ટાંકીને પ્રખ્યાત ન્યૂઝ ચેનલો એક્સિઓસ (Axios) અને સીએનએન (CNN) એ અહેવાલ આપ્યો છે કે, આ ઐતિહાસિક મેમોરેન્ડમ પર અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ અને ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાગેર ઘાલીબાફ દ્વારા ડિજિટલ એટલે કે ઇલેક્ટ્રોનિક પદ્ધતિથી હસ્તાક્ષર કરી દેવામાં આવ્યા છે. મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા બજારોને સ્થિર કરવા માટે આ કરારને એક માઈલસ્ટોન સમાન ગણવામાં આવી રહ્યો છે.

આ કરાર અંગે ખુદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોમવારે સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે. જી૭ (G7) શિખર સંમેલનમાં ભાગ લેવા માટે ફ્રાન્સના એવિયન ખાતે આવી પહોંચેલા રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે, ઈરાન સાથેની ડીલ પર સહમતિ બની ગઈ છે અને આ કરારની સત્તાવાર નકલ આગામી શુક્રવારે વિધિવત હસ્તાક્ષર પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જાહેર કરવામાં આવશે. તેમણે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમાચાર આપતા ઉમેર્યું હતું કે, વિશ્વના મોટાભાગના ક્રૂડ ઓઈલના પરિવહન માટે અત્યંત વ્યૂહાત્મક ગણાતી હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) આગામી શુક્રવાર સુધીમાં સંપૂર્ણપણે વ્યાપારી જહાજો માટે ખુલ્લી મૂકી દેવામાં આવશે.

અમેરિકી વહીવટીતંત્રના વરિષ્ઠ અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે પત્રકારો સાથે ફોન પર વાતચીત દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ ડીલ પર અંગત રસ લઈને વ્યક્તિગત રીતે હસ્તાક્ષર કરવાનું પસંદ કર્યું છે. તેની પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે તેઓ આ કરાર અને તેના સંપૂર્ણ અમલીકરણ પ્રત્યે અમેરિકાની મક્કમ પ્રતિબદ્ધતા અને સમર્પણ દર્શાવવા માંગતા હતા. રાષ્ટ્રપતિ પોતે ઇચ્છતા હતા કે આ કરાર સફળતાપૂર્વક તાર્કિક અંત સુધી પહોંચે, જેના કારણે તેમણે અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે ઈરાની પ્રતિનિધિ મોહમ્મદ બાગેર ઘાલીબાફ સાથે મળીને ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી કરાર મંજૂર કર્યો છે. જોકે, આ ઔપચારિક દસ્તાવેજ પર આખરી મહોર મારવા માટે બંને દેશોના ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળો આગામી ૧૯ જૂન, શુક્રવારના રોજ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના જીનીવા ખાતે એક ખાસ બેઠક યોજશે.

આ કરારની સીધી પોઝિટિવ અસર વૈશ્વિક વેપાર અને ખાસ કરીને ક્રૂડ ઓઈલના સપ્લાય પર દેખાવા લાગી છે. અમેરિકી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી દરિયાઈ જહાજો અને માલવાહક કાર્ગોની અવરજવર અત્યારથી જ ધીમે ધીમે વધવા લાગી છે અને આગામી દિવસોમાં તેમાં સતત મોટો ઉછાળો આવશે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી રહેલા તણાવના કારણે દરિયાઈ વ્યવહારોને સંપૂર્ણપણે સામાન્ય થવામાં હજુ થોડો સમય લાગશે. સંભવતઃ આગામી બે અઠવાડિયામાં જ બધું સામાન્ય નહીં થાય, પરંતુ ટ્રાફિકમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળશે જે ગ્લોબલ માર્કેટ માટે મોટી રાહતના સંકેત છે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, ચાલુ વર્ષના ફેબ્રુઆરી મહિનામાં અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર કરવામાં આવેલા સંયુક્ત સૈન્ય હુમલા (સ્ટ્રાઇક્સ) બાદ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ ક્ષેત્ર યુદ્ધની આગમાં હોમાઈ ગયું હતું. આ સંઘર્ષના કારણે અત્યાર સુધીમાં હજારો નિર્દોષ લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે અને વૈશ્વિક ઉર્જા માર્કેટ સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયું હતું, જેના કારણે કિંમતો આસમાને પહોંચી હતી. હાલના તબક્કે આ કરાર એક વ્યાપક માળખા (ફ્રેમવર્ક) સમાન છે, પરંતુ આ ભયાનક યુદ્ધનો કાયમી અંત લાવવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોની ચિંતાઓ દૂર કરવા માટે આ ડીલને વિશ્વના તમામ દેશો આવકારી રહ્યા છે.