દેશમાં દોડશે ‘ટુ-વ્હીલર એમ્બ્યુલન્સ': સાંકડી ગલીઓ-ટ્રાફિક જામ નહીં બને અડચણ
કેન્દ્ર સરકાર દેશભરમાં ટુ-વ્હીલર એમ્બ્યુલન્સ સેવા શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે, જે ભીડવાળા શહેરો અને દૂરના વિસ્તારોમાં સમયસર કટોકટી તબીબી સહાય પૂરી પાડવામાં મદદ કરશે : હૈદરાબાદ, ગોવા, કેરળ, કર્ણાટક અને કેટલાક અન્ય રાજ્યોમાં મર્યાદિત બાઇક એમ્બ્યુલન્સ સેવાઓ પહેલાથી જ કાર્યરત છેઃ વિદેશમાં સફળ મોડેલ્સ
નવી દિલ્હી,તા.૪: દેશમાં સતત વધી રહેલી વસ્તી, ટ્રાફિક જેમનું ભારણ અને સાંકડી ટૂંકી ગલીઓમાં મેડિકલ સર્વિસ પહોંચાડવી ખૂબ જ અઘરું બની રહે છે. આ સમસ્યાના નિકાલ માટે હવે કેન્દ્ર સરકારે દેશમાં નવી પહેલ શરૂ કરી છે, સરકાર હવે દેશમાં રોડ એમ્બ્યુલન્સ સેવા શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
કેન્દ્ર સરકારની જાહેરાત અનુસાર, માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે ટુ-વ્હીલર રોડ એમ્બ્યુલન્સ માટે નિયમનકારી માળખું તૈયાર કરવાના હેતુથી સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ રૂલ્સ, ૧૯૮૯માં સુધારો કરવા માટે એક ડ્રાફટ જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે. આ ટુ-વ્હીલર એમ્બ્યુલન્સ ખાસ કરીને ગ્રામીણ, અંતરિયાળ અને પહાડી વિસ્તારોમાં ખૂબ જ ઝડપી ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ અને તબીબી સારવાર પહોંચાડવામાં જીવનરક્ષક સાબિત થઈ શકે છે. જ્યાં પરંપરાગત એમ્બ્યુલન્સ પહોંચવામાં અનેક અવરોધોનો સામનો કરવો પડે છે, ત્યાં આ વાહનો સરળતાથી મેડિકલ સેવા આપી શકશે.
હાલમાં, ટુ-વ્હીલર રોડ એમ્બ્યુલન્સને અલગ વાહન શ્રેણી તરીકે નિયંત્રિત કરવામાં આવતી નથી, જેના કારણે તેમના નિર્માણ, નોંધણી, સુરક્ષા અને ફિટનેસ માટે કોઈ રાષ્ટ્રીય ધોરણો નથી. આ ખામીઓને દૂર કરવા માટે, ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૭ કે ત્યારપછી નિર્મિત તમામ ન્૨ શ્રેણીની ટુ-વ્હીલર એમ્બ્યુલન્સ માટે નવું AIS-209 (ભાગ ૧)૨૦૨૬ ધોરણ લાગુ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.
આ નવા નિયમો હેઠળ, તેમને પરિવહન વાહન ગણવામાં આવશે અને દર બે વર્ષે તેમનું ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ રિન્યૂ કરાવવું ફરજિયાત રહેશે. વિશેષ ફિટનેસ તપાસમાં સ્ટ્રેચરનું લોકિગ, ઇમરજન્સી લાઇટ્સ, ટાયર અને અગ્નિશામક યંત્રની ઉપલબ્ધતા જેવી બાબતોની કડક ચકાસણી કરવામાં આવશે.આ નવી વ્યવસ્થાથી ટુ-વ્હીલર એમ્બ્યુલન્સની ડિઝાઇન અને સંચાલનમાં વધુ સલામતી અને જવાબદેહી આવશે તેવી અપેક્ષા છે. મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા આ ડ્રાફટ નિયમો પર આગામી ૩૦ દિવસ સુધી સૂચનો અને ટિપ્પણીઓ મંગાવવામાં આવી છે, ત્યારબાદ તેની સમીક્ષા કરીને નિયમોને આખરી ઓપ આપવામાં આવશે. આ એમ્બ્યુલન્સ સંબંધિત રાજ્ય સરકારો દ્વારા નક્કી કરાયેલા વિસ્તારોમાં જ સંચાલન માટે નોંધણી કરાવી શકશે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કોઈ પણ દર્દીને ઈમરજન્સીમાં ત્વરિત મેડિકલ મદદ મળે તો તેનો જીવ બચાવવામાં મદદ મળે છે. એટલે ગોલ્ડન અવર્સમાં દર્દીને મળનારી તાત્કાલિક મદદથી અનેકના જીવ બચી શકે છે. હાર્ટ એટેકથી લઈને અકસ્માતના કિસ્સામાં ટુ વ્હીલર એમ્બ્યુલન્સની મદદથી ચોક્કસ અનેકના જીવ બચાવી શકાય, જે સરકારનો ડ્રાફટ આગામી દિવસોમાં વધુ ઉપયોગી બની શકે છે.
હાલમાં, દેશમાં મુખ્યત્વે ૧૦૮ અને અન્ય કટોકટી સેવાઓ હેઠળ ચાર પૈડાવાળી મૂળભૂત અને અદ્યતન જીવન સહાયક એમ્બ્યુલન્સ ચલાવવામાં આવે છે. જ્યારે કેટલાક શહેરો અને સંસ્થાઓએ સ્થાનિક સ્તરે બાઇક એમ્બ્યુલન્સ શરૂ કરી છે, ત્યારે આ સેવાઓ માટે કોઈ રાષ્ટ્રીય ધોરણ અથવા કાનૂની માળખું નહોતું. સરકાર આ ખામીને દૂર કરવા માટે નવા નિયમો રજૂ કરી રહી છે.
ભારતમાં, હૈદરાબાદ, ગોવા, કેરળ, કર્ણાટક અને કેટલાક અન્ય રાજ્યોમાં મર્યાદિત બાઇક એમ્બ્યુલન્સ સેવાઓ પહેલાથી જ કાર્યરત છે. તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ટ્રાફિક જામ, દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો, ધાર્મિક કાર્યક્રમો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પ્રાથમિક સારવાર પૂરી પાડવા માટે થાય છે. જો કે, તેમના સંચાલન માટે કોઈ એકીકૃત રાષ્ટ્રીય ધોરણ નહોતું.
યુકેની રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય સેવા (NHS), થાઇલેન્ડ, બ્રાઝિલ, ઈરાન, માલાવી અને ફિલિપાઇન્સ જેવા દેશોમાં વર્ષોથી મોટરસાયકલ એમ્બ્યુલન્સ અથવા મોટરલેન્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેનો ઉપયોગ પ્રાથમિક સારવાર અને ઝડપી પ્રતિભાવ માટે થાય છે, ખાસ કરીને ભીડવાળા શહેરો અને દૂરના વિસ્તારોમાં. ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસોમાં તેઓ ઝડપી કટોકટી સંભાળ માટે ખર્ચ-અસરકારક અને અસરકારક વિકલ્પ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
(9:59 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
