નવી દિલ્હી : દેશમાં મોબાઈલ વપરાશકર્તાઓને અનિચ્છનીય અને છેતરપિંડીથી ભરેલા સ્પામ કોલ્સ તથા મેસેજમાંથી મુક્તિ અપાવવા માટે ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI) એ લાલ આંખ કરી છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ ના પ્રથમ ક્વાર્ટર (એપ્રિલ-જૂન ૨૦૨૬) દરમિયાન ટ્રાઈએ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારા ૨૬૩ મોકલનારાઓને બ્લેકલિસ્ટ કર્યા છે અને ૧.૮૩ લાખથી વધુ ટેલિકોમ સંસાધનો (સિમ/કનેક્શન) સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ગ્રાહકો તરફથી મળેલી ૧૦.૮૫ લાખથી વધુ ફરિયાદોને આધારે ૨,૮૭૩ એસએમએસ હેડરોને પણ અવરોધિત (Block) કરી દેવામાં આવ્યા છે.

AI સિસ્ટમ દ્વારા ૨૩ અબજથી વધુ શંકાસ્પદ કોલ્સની ઓળખ

ટ્રાઈની સૂચનાથી ટેલિકોમ ઓપરેટરો દ્વારા તૈનાત કરવામાં આવેલી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત ફિલ્ટરિંગ સિસ્ટમે પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં ૨૨.૯૯ અબજ ઇનકમિંગ કોલ્સ અને ૧.૪૪ અબજ એસએમએસને શંકાસ્પદ સ્પામ તરીકે ચિહ્નિત કર્યા છે. કોલિંગ પેટર્નના વિશ્લેષણના આધારે શંકાસ્પદ એન્ટિટીઓને ૨.૪૩ લાખથી વધુ ચેતવણી નોટિસો જારી કરવામાં આવી છે. જે નંબરો પરથી વારંવાર નિયમોનો ભંગ થયો હતો, તેમના કનેક્શન્સ એક વર્ષ માટે કાયમ માટે કાપી નાખવામાં આવ્યા છે.

પ્રોમોશનલ અને સર્વિસ કોલ્સ માટે અલગ શ્રેણી નિયુક્ત

ગ્રાહકો સરળતાથી સ્પામ અને ઓફિશિયલ કોલ્સ વચ્ચેનો તફાવત સમજી શકે તે માટે ટ્રાઈએ નવી નંબરિંગ શ્રેણી લાગુ કરી છે. પ્રોમોશનલ કોલ્સ માટે '૧૪૦xx' શ્રેણી નક્કી કરાઈ છે, જે ગ્રાહકની પસંદગી મુજબ ફિલ્ટર થઈને પહોંચે છે. જ્યારે બેંકિંગ, નાણાકીય સેવાઓ, વીમા અને સરકારી સેવાઓ જેવા મહત્વપૂર્ણ ટ્રાન્ઝેક્શનલ કોલ્સ માટે '૧૬૦૦xx' શ્રેણી ફાળવવામાં આવી છે. આ વ્યવસ્થાથી છેતરપિંડી કરનારાઓ માટે બેંક કે સરકારી અધિકારી બનીને કોલ કરવો મુશ્કેલ બનશે.

DND રજિસ્ટ્રેશન અગત્યનું: ૧.૧૨ અબજ ગ્રાહકો હજુ પણ અસુરક્ષિત

ટ્રાઈના અહેવાલ મુજબ દેશમાં ૧.૧૨ અબજથી વધુ સબ્સ્ક્રાઇબર્સે હજુ સુધી કોઈ પણ પ્રકારનું 'ડુ નોટ ડિસ્ટર્બ' (DND) ઓપ્શન પસંદ કર્યું નથી, જેના કારણે તેઓ અનધિકૃત ટેલિમાર્કેટર્સ માટે સરળ ટાર્ગેટ બની રહે છે. ટ્રાઈએ ગ્રાહકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ અનિચ્છનીય મેસેજ રોકવા માટે TRAI DND એપનો ઉપયોગ કરે અથવા પોતાના ફોનમાંથી ૧૯૦૯ નંબર પર કોલ/એસએમએસ કરીને પોતાની DND પસંદગીઓ તરત જ રજિસ્ટર કરાવે.