નવી દિલ્હી : ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) તરફની સફર દેશના અર્થતંત્ર માટે એક મુખ્ય ચાલક બળ બનીને ઉભરી આવી છે. કેન્દ્ર સરકારે બુધવારે જાહેર કરેલા સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, દેશમાં EV નું વેચાણ ૨૦૧૬ માં માત્ર ૫૦,૦૦૦ યુનિટ્સ હતું, જે ૪૬ ગણું વધીને ૨૦૨૫ માં ૨.૩ મિલિયન (૨૩ લાખ) યુનિટ્સ પર પહોંચી ગયું છે. ભારતીય EV માર્કેટ ૨૦૩૪ સુધીમાં ૫૪.૯૪ ટકાના ચક્રવૃદ્ધિ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર (CAGR) સાથે $૧૯૧.૦૪ અબજ ડોલર સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. ભારતની આ પ્રગતિ વૈશ્વિક દર કરતાં પણ વધુ ઝડપી રહી છે.

આ વિરાટ વૃદ્ધિમાં મુખ્ય યોગદાન મોટરાઇઝ્ડ ટૂ-વ્હીલર્સ અને થ્રી-વ્હીલર્સનો રહ્યો છે, જ્યાં ૨૦૨૫ માં ૧૨.૮ લાખ ટૂ-વ્હીલર્સ અને ૮ લાખ થ્રી-વ્હીલર્સનું વેચાણ નોંધાયું હતું. ઉપરાંત, ભારતીય EV બેટરી માર્કેટ પણ ૨૦૨૫ ના $૨.૭૧ અબજથી વધીને ૨૦૩૪ સુધીમાં $૧૫.૯૦ અબજ થવાનો અંદાજ છે. કેન્દ્ર સરકારે ૨૦૩૦ સુધીમાં કુલ વાહન વેચાણમાં ૩૦ ટકા હિસ્સો ઇલેક્ટ્રિક કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે, જેના સપોર્ટ માટે ૨૦૩૦ સુધીમાં ૧.૩૨ મિલિયન (૧૩.૨ લાખ) જાહેર ચાર્જિંગ સ્ટેશનો બનાવવાની યોજના પર કામ ચાલી રહ્યું છે.

વિદેશી બજારોમાં પણ ભારતીય EV નો દબદબો વધી રહ્યો છે. EV ની નિકાસ ૨૦૨૦ ના $૧.૨ મિલિયનથી વધીને ૨૦૨૪ માં $૮૪ મિલિયન થઈ ગઈ છે, જેમાં નેપાળ, ઇન્ડોનેશિયા અને જાપાન મુખ્ય આયાતકારો રહ્યા છે. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્તરે, BHEL ના રિપોર્ટ મુજબ જુલાઈ ૨૦૨૬ સુધીમાં દેશમાં પબ્લિક ચાર્જિંગ સ્ટેશનોની સંખ્યા ૫૨,૭૧૮ પર પહોંચી ગઈ છે, જેમાંથી ૧૬,૫૬૧ ફાસ્ટ ચાર્જિંગ સુવિધાઓ ધરાવે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં EV સેક્ટરે $૧.૪ અબજનું રોકાણ આકર્ષિત કર્યું હતું, જેમાં દિલ્હી સૌથી વધુ રોકાણ મેળવનાર શહેર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. FAME અને PLI જેવી સરકારી યોજનાઓના સફળ અમલીકરણથી ભારત ગ્રીન મોબિલિટી ક્ષેત્રે વૈશ્વિક લીડર બની રહ્યું છે.