રાંચી : ભારતીય ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા ખાસ સઘન સંશોધન (SIR) અભિયાન હેઠળ ઝારખંડમાંથી એક ચોંકાવનારા આંકડા સામે આવ્યા છે. રાજ્યમાં બોગસ અને અયોગ્ય મતદારોને દૂર કરવાના ઉદ્દેશ્યથી ચલાવાયેલી આ ઝુંબેશ બાદ ચૂંટણી પંચે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર કરી છે, જેમાંથી એકસાથે ૪૩.૬૧ લાખથી વધુ (૪.૩ મિલિયન) મતદારોના નામ કટ થઈ ગયા છે. આ આંકડો રાજ્યના કુલ નોંધાયેલા મતદારોના ૧૬ ટકાથી પણ વધુ છે, જેના કારણે રાજકીય વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે.

રાજ્યના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી કે. રવિ કુમારે આપેલી વિગતો અનુસાર, SIR સંશોધન પ્રક્રિયા શરૂ થઈ તે પહેલાં ઝારખંડમાં કુલ ૨.૬૪ કરોડ (૨૬.૪૬ મિલિયન) નોંધાયેલા મતદારો હતા. પરંતુ ૩૦ જૂનથી ૨૯ જુલાઈ સુધી ઘરે-ઘરે જઈને બૂથ લેવલ ઓફિસરો દ્વારા કરાયેલી ચકાસણી અને ગણતરી બાદ માત્ર ૨.૨૧ કરોડ મતદારો જ માન્ય ઠર્યા છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ૮૩.૫૧ ટકા લોકોએ સફળતાપૂર્વક પોતાના ગણતરી ફોર્મ જમા કરાવ્યા હતા, જ્યારે લાખો મતદારો ગેરહાજર અથવા ગેરકાયદેસર મળ્યા હતા.

હટાવવામાં આવેલા નામોનું વિશ્લેષણ કરતાં માલૂમ પડ્યું છે કે આમાંથી અંદાજે ૭.૬૩ લાખ મતદારોનું મૃત્યુ થઈ ચૂક્યું છે, જ્યારે ૧૫.૯૨ લાખ લોકો કાયમી ધોરણે અન્ય સ્થળે સ્થળાંતર કરી ગયા છે. આ ઉપરાંત, ૧૪.૫૦ લાખ લોકો એવા છે જે સરનામે હાજર નહોતા અથવા શોધી શકાયા નથી, અને ૪.૩૮ લાખ લોકોના નામો એકથી વધુ સ્થળે બોગસ રીતે નોંધાયેલા મળ્યા હતા. ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ લાયક નાગરિકનું નામ ભૂલથી રહી ગયું હોય તો તેઓ દાવો અને વાંધા અરજી પ્રક્રિયા હેઠળ સુધારો કરાવી શકે છે.