નવી દિલ્‍હી,તા.૮: જો, સંસદમાં તાજેતરમાં નવા કર સુધારા બિલ પસાર થયા પછી, તમે પણ ચિંતિત છો કે તમારે ચાની દુકાનથી કરિયાણાની દુકાન સુધીના દરેક UPI ટ્રાન્‍સફર પર પૈસા ખર્ચવા પડશે, તો અહીં તમારા માટે થોડી રાહત છે. દેશમાં ૯૫% થી વધુ UPI વ્‍યવહારો સંપૂર્ણપણે મફત હશે. ચુકવણી ઉદ્યોગના સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, ભારતમાં દૈનિક UPI ચુકવણીઓનો મોટો હિસ્‍સો નાની રકમનો છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં, કુલ વ્‍યક્‍તિ-થી-વેપારી (P2M) UPI ચુકવણીઓનો માત્ર ૪% રૂ.૨,૦૦૦ થી વધુનો હતો. તેથી, કરિયાણાની દુકાનોથી લઈને શાકભાજી વિક્રેતાઓ સુધીના વ્‍યવસાયોને કરવામાં આવતી નાની ચુકવણીઓ પર કોઈ વેપારી ડિસ્‍કાઉન્‍ટ રેટ (MDR) વસૂલવાની કોઈ શક્‍યતા નથી.

ઇન્‍ડિયન એક્‍સપ્રેસના એક અહેવાલ મુજબ, ચુકવણી ઉદ્યોગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે કરિયાણાની દુકાનો પર સરેરાશ વ્‍યવહાર મૂલ્‍ય રૂ.૧૦૦ થી રૂ.૨૦૦ ની વચ્‍ચે હોય છે. આ બધી નાની ચુકવણીઓ સંપૂર્ણપણે ફી-મુક્‍ત રહેશે. MDR એ બેંકો અને ચુકવણી કંપનીઓ દ્વારા ચુકવણી પ્રક્રિયા કરવા અને ડિજિટલ ઇન્‍ફ્રાસ્‍ટ્રક્‍ચર જાળવવા માટે વસૂલવામાં આવતી ફી છે. સંભવિત MDR ફક્‍ત શોપિગ મોલ, મોટી ઇ-કોમર્સ વેબસાઇટ્‍સ અને ઉચ્‍ચ વાર્ષિક ટર્નઓવર (દા.ત., ?૫૦ કરોડથી વધુ) ધરાવતા મોટા કોર્પોરેશનો પર જ લાદી શકાય છે.

નેશનલ પેમેન્‍ટ્‍સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્‍ડિયા (NPCI) ની સ્‍ટીયરિગ કમિટીએ હજુ સુધી MDR પર અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી. જો તે લાગુ કરવામાં આવે તો પણ, તે ફક્‍ત મોટા વેપારીઓને જ લાગુ પડશે, અંતિમ વપરાશકર્તાઓ કે ગ્રાહકોને નહીં. પેમેન્‍ટ્‍સ કાઉન્‍સિલ ઓફ ઈન્‍ડિયાએ સ્‍પષ્ટતા કરી છે કે MDR એ ફક્‍ત મોટા વેપારીઓ અને ચુકવણી કંપનીઓ વચ્‍ચેનો કરાર છે. વ્‍યક્‍તિગત ગ્રાહકો પાસેથી UPI નો ઉપયોગ કરવા બદલ ક્‍યારેય શુલ્‍ક લેવામાં આવશે નહીં.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં ૨૪,૦૦૦ કરોડથી વધુ UPI વ્‍યવહારો કરવામાં આવ્‍યા હતા, જેનું કુલ મૂલ્‍ય આશરે રૂ.૩૧૪ લાખ કરોડ હતું. ચુકવણી ઉદ્યોગ આ વિશાળ નેટવર્ક જાળવવા, સાયબર સુરક્ષાને મજબૂત કરવા, છેતરપિડી અટકાવવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્‍તરે UPI ને વિસ્‍તૃત કરવા માટે વાર્ષિક રૂ.૧૫,૦૦૦ કરોડ ખર્ચ કરી રહ્યો છે.