નવી દિલ્હી : બ્રહ્મપુત્રા અને સિંધુ જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય નદીઓના જળ સંચાલન અંગે ભારતે ચીન સમક્ષ પોતાનું વલણ વધુ સ્પષ્ટ અને મજબૂત બનાવ્યું છે. ભારતે ચીનને નદીઓના જળસ્તર, પ્રવાહ અને પૂર સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ હાઇડ્રોલોજિકલ ડેટા (જળ વિજ્ઞાન સંબંધિત આંકડા) નિયમિત અને સમયસર શેર કરવા માટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે. પૂર્વોત્તર ભારતમાં ચોમાસા દરમિયાન આવતા પૂર અને કુદરતી આપત્તિઓ સામે પૂર્વચેતવણી પ્રણાલીને સક્ષમ બનાવવા માટે આ ડેટા અત્યંત સબળ માધ્યમ ગણાય છે.

તિબેટમાંથી નીકળીને ભારતમાં પ્રવેશતી બ્રહ્મપુત્રા (યારલુંગ ઝાંગબો) અને સિંધુ નદી પર ચીન દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા વિશાળ ડેમ નિર્માણ અને અન્ય જળ પ્રોજેક્ટ્સને લઈને ભારત લાંબા સમયથી ચિંતા વ્યક્ત કરતું આવ્યું છે. ચીન દ્વારા તિબેટ વિસ્તારમાં નદીઓ પર બનાવવામાં આવતા જળાશયો અને પાણીના પ્રવાહમાં અચાનક થતા ફેરફારોથી ભારત નિર્ભર નીચાણવાળા રાજ્યો—વિશેષ કરીને અસમ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં પૂર અને ભૂસ્ખલનનું જોખમ વધી જાય છે.

દ્વિપક્ષીય સમજૂતીઓ અનુસાર, ચીને દર વર્ષે ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ભારતીય પક્ષ સાથે નદીઓના જળસ્તરનો ડેટા શેર કરવાનો હોય છે. ભારતે ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરહદી વિસ્તારોમાં રહેતા લાખો નાગરિકોની સુરક્ષા, કૃષિ અને માળખાકીય સુરક્ષા માટે આ માહિતીનું સીમલેસ અને સતત આદાન-પ્રદાન અનિવાર્ય છે. ભારત અને ચીન વચ્ચેના આ વ્યાપક નદીજળ સહયોગથી પ્રાદેશિક સ્થિરતા અને પર્યાવરણીય જોખમો ઘટાડવામાં મોટો ટેકો મળી રહેશે.