છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
મહત્વના સમાચારો ઊડતી નજરે.... 4:33 PM
ટ્રમ્પ પરમાણુ સમજુતી વગર યુધ્ધ સમાપ્ત કરી શક છે
ઇરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણ રીતે ખોલી દયે અને જહાજોની અવરજવર સામાન્ય થાય તો અમેરિકા જંગમાં પીછેહઠ કરશે : પહેલા અમેરિકાનું લક્ષ્ય પરમાણુ સમજુતી હતી હવે નથીઃ ટ્રમ્પ ઉપર ઘરઆંગણે પણ પ્રચંડ દબાણઃ પાંચ મહિનામાં અમેરિકા કંઇ ઉકાળી શકયું નથી
નવી દિલ્હી તા.૧૦: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પરમાણુ કરાર વિના પણ ઈરાન સાથે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના અહેવાલ મુજબ, જો ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ખોલે છે અને તેના દ્વારા સામાન્ય વાણિજ્યિક શિપિગ ફરી શરૂ થાય છે, તો અમેરિકા યુદ્ધમાંથી ખસી શકે છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ટ્રમ્પ છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી આ વિકલ્પ શોધી રહ્યા છે. તેમણે વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથેની ખાનગી વાતચીતમાં જણાવ્યું છે કે અમેરિકા તેહરાન સાથે ઔપચારિક પરમાણુ કરાર વિના પણ સંઘર્ષનો અંત લાવી શકે છે.
અગાઉ, અમેરિકાનું પ્રાથમિક લક્ષ્ય ઈરાન સાથે પરમાણુ કરાર હતું. અત્યાર સુધી, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનું પ્રાથમિક ધ્યાન ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર સમાધાન પર હતું. જેમ જેમ યુદ્ધ લંબાયું છે, તેમ તેમ અમેરિકાનું ધ્યાન બદલાતું દેખાય છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિંગ ફરી શરૂ કરવું યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે એક મુખ્ય શરત બની શકે છે. આ માર્ગ વિશ્વ માટે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે મોટા પ્રમાણમાં તેલ અને ગેસ સપ્લાય કરે છે. ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા માટે ઘણી શરતો મૂકી છે.
ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા માટે પણ ઘણી માંગણીઓ કરી છે. ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી મોહમ્મદ બાઘર ઝોલાઘદારના મતે, અમેરિકાએ યુદ્ધ કાયમ માટે સમાપ્ત કરવું જોઈએ અને તેની નૌકાદળ નાકાબંધી હટાવવી જોઈએ.
ઈરાને આ ક્ષેત્રમાંથી અમેરિકી સૈનિકો પાછા ખેંચવાની, તમામ પ્રતિબંધો હટાવવાની, વિદેશમાં રાખવામાં આવેલી ઈરાની સંપત્તિ મુક્ત કરવાની અને યુદ્ધમાં થયેલા નુકસાન માટે વળતરની માંગ કરી છે.
ઈરાન એ પણ ઈચ્છે છે કે અમેરિકા આ ક્ષેત્રમાં તેના સાથી દેશો સામે લશ્કરી કાર્યવાહી બંધ કરે ટ્રમ્પ પર ઘરેલું દબાણ પણ વધ્યું છે.
ઈરાન સાથેના યુદ્ધની અસર અમેરિકામાં પેટ્રોલના ભાવ પર પણ પડી છે. પરિણામે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પર યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે દબાણ વધી રહ્યું છે. વધુમાં, અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ નજીક આવી રહી છે.
ટ્રમ્પે વારંવાર દાવો કર્યો છે કે ઈરાન સાથે ટૂંક સમયમાં સોદો થઈ શકે છે. તેમણે તાજેતરમાં એક પોસ્ટ શેર કરી છે જેમાં સૂચવવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકા પહેલાથી જ યુદ્ધ જીતી ચૂક્યું છે. ટ્રમ્પ પરમાણુ કરાર વિના કેમ જવા તૈયાર છે?
અહેવાલો અનુસાર, ટ્રમ્પ માને છે કે તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન ઈરાન સરળતાથી તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ ફરી શરૂ કરી શકશે નહીં. તેમનું કહેવું છે કે યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓ ઈરાનની નવી પરમાણુ પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખી શકે છે.
ટ્રમ્પ એમ પણ માને છે કે જો ઈરાન ફરીથી પરમાણુ શષો વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહી કરી શકે છે.
અમેરિકા યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવાને એક માર્ગ તરીકે જુએ છે, પરંતુ ઈરાનની માંગણીઓ મહત્વપૂર્ણ છે. બંને દેશો વચ્ચે કરાર પર પહોંચવું મુશ્કેલ છે, ખાસ કરીને યુએસ સૈનિકો પાછા ખેંચવા, પ્રતિબંધો હટાવવા અને આર્થિક વળતરની માંગણીઓ પર.
ઈરાન અમેરિકા માટે કેમ પડકાર બની રહ્યું છે? ૧. ૩,૦૦૦+ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ, ભૂગર્ભ મિસાઈલ સિટી
યુએસ ગુપ્તચર એજન્સી ODNI અનુસાર, યુદ્ધ પહેલા, ઈરાન પાસે ૨,૦૦૦ કિમી સુધીની રેન્જ ધરાવતી ૩,૦૦૦ થી વધુ બેલિસ્ટિક મિસાઈલો હતી. આ મિસાઈલોનો મોટો ભાગ પર્વતોની નીચે ભૂગર્ભ બેઝમાં સંગ્રહિત છે. મિસાઈલો, લોન્ચર અને નિયંત્રણ કેન્દ્રો ટનલની અંદર સ્થિત છે, જેના કારણે હવાઈ હુમલામાં તેમને સંપૂર્ણપણે નાશ કરવો મુશ્કેલ બને છે.
૨. ઈરાન વિશ્વના ૨૦% તેલ માટેનો માર્ગ ધરાવે છે
વિશ્વના દરિયાઈ તેલ વેપારનો લગભગ ૨૦% અને LNGનો મોટો ભાગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. ઈરાન તેનો ઉત્તરીય કિનારાનો માલિક છે. તેથી, વધતા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી વૈશ્વિક તેલના ભાવ અને ઉર્જા પુરવઠા પર સીધી અસર પડે છે.
૩. હજારો ડ્રોનનો કાફલો ઈરાને છેલ્લા દાયકામાં શાહેદ જેવા હજારો ડ્રોન વિકસાવ્યા છે. આનો ઉપયોગ લાંબા અંતરના હુમલાઓ અને દેખરેખ માટે થાય છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાં ઈરાની ડ્રોનનો ઉપયોગ પણ તેમની ક્ષમતાઓને વૈશ્વિક ચર્ચામાં લાવ્યો.
૪. પﾍમિ એશિયામાં સાથી સશષ નેટવર્ક્સ ઈરાન સમર્થિત જૂથો જેમ કે હિઝબુલ્લાહ (લેબનોન), હુથી (યમન) અને ઘણા ઇરાકી શિયા સશષા જૂથો પﾍમિ એશિયામાં સક્રિય છે. યુએસ સંરક્ષણ નિષ્ણાતો આને ઈરાનની આગળની સંરક્ષણ વ્યૂહરચનાનો ભાગ માને છે, જે તેને તેની સરહદોની બહાર દબાણ લાવવાની મંજૂરી આપે છે.
ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર કેમ દાવો કરે છે? હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે સ્થિત છે. તેનો ઉત્તરીય કિનારો ઈરાન નજીક છે, જ્યારે દક્ષિણ કિનારો ઓમાન નજીક છે. તેના સૌથી સાંકડા બિદુએ, તેની પહોળાઈ ફક્ત ૨૧ નોટિકલ માઇલ (લગભગ ૩૯ કિલોમીટર) છે.
શરૂઆતમાં, બંને દેશો વચ્ચેનો દરિયાઈ ક્ષેત્ર ફક્ત ૩ નોટિકલ માઇલ માનવામાં આવતો હતો. જોકે, દરિયાઈ કાયદામાં ફેરફાર બાદ, ઈરાને ૧૯૫૯માં પોતાના પ્રાદેશિક પાણીને ૧૨ નોટિકલ માઈલ (આશરે ૨૨ કિલોમીટર) અને ૧૯૭૨માં ઓમાનને ૧૨ નોટિકલ માઈલ (આશરે ૨૨ કિલોમીટર) સુધી લંબાવ્યું.
આ નિર્ણય સાથે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો સૌથી સાંકડો ભાગ સંપૂર્ણપણે ઈરાન અને ઓમાનના પ્રાદેશિક પાણીમાં આવી ગયો. જોકે, દરિયાઈ ટ્રાફિક ચાલુ રાખવા માટે બે નોટિકલ માઈલ-પહોળા પરિવહન લેન બનાવવામાં આવ્યા હતા.
ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા માટે ઘણી માંગણીઓ પણ મૂકી છે. ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી મોહમ્મદ બાઘર ઝોલાઘદારના મતે, અમેરિકાએ યુદ્ધ કાયમ માટે સમાપ્ત કરવું જોઈએ અને તેની નૌકાદળ નાકાબંધી હટાવવી જોઈએ.
ઈરાને આ ક્ષેત્રમાંથી અમેરિકી સૈનિકો પાછા ખેંચવાની, તમામ પ્રતિબંધો હટાવવાની, વિદેશમાં રાખવામાં આવેલી ઈરાની સંપત્તિ મુક્ત કરવાની અને યુદ્ધના નુકસાન માટે વળતરની માંગ કરી છે.
ઈરાન એ પણ ઇચ્છે છે કે અમેરિકા આ ક્ષેત્રમાં તેના સાથીઓ સામે લશ્કરી કાર્યવાહી બંધ કરે ટ્રમ્પ પર ઘરેલું દબાણ પણ વધ્યું છે.
ઈરાન સાથેના યુદ્ધની અસર અમેરિકામાં પેટ્રોલના ભાવ પર પણ પડી છે. પરિણામે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પર યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે દબાણ વધી રહ્યું છે. વધુમાં, અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ નજીક આવી રહી છે.
ટ્રમ્પે વારંવાર દાવો કર્યો છે કે ઈરાન સાથે ટૂંક સમયમાં સોદો થઈ શકે છે. તેમણે તાજેતરમાં એક પોસ્ટ શેર કરી છે જેમાં સૂચવવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકા પહેલાથી જ યુદ્ધ જીતી ચૂક્યું છે
ટ્રમ્પ પરમાણુ કરાર વિના કેમ જવા તૈયાર છે? અહેવાલો અનુસાર, ટ્રમ્પ માને છે કે તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન ઈરાન સરળતાથી તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ ફરી શરૂ કરી શકશે નહીં. તેમનું કહેવું છે કે યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓ ઈરાનની નવી પરમાણુ પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખી શકે છે.
ટ્રમ્પ એમ પણ માને છે કે જો ઈરાન ફરીથી પરમાણુ શષો વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહી કરી શકે છે.
અમેરિકા યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવાને એક માર્ગ તરીકે જુએ છે, પરંતુ ઈરાનની માંગણીઓ મહત્વપૂર્ણ છે. બંને દેશો વચ્ચે કરાર પર પહોંચવું મુશ્કેલ છે, ખાસ કરીને યુએસ સૈનિકો પાછા ખેંચવા, પ્રતિબંધો હટાવવા અને આર્થિક વળતરની માંગણીઓ પર.
(10:30 AM IST)
