છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
જોબ માર્કેટઃ ૧ વર્ષમાં ન તો નોકરીની તક વધી કે ન ઘટી
એપ્રિલ - જુન ૨૦૨૬નાં ગાળામાં શ્રમ બજારની સ્થિતિ સ્થિર રહી જૂનમાં બેરોજગારીનો દર ૫.૫ ટકા
નવી દિલ્હી તા.૧૧: કેન્દ્ર સરકારે ભારતમાં રોજગાર બજાર પર એક નવો સર્વે બહાર પાડ્યો છે. તારણો અનુસાર, છેલ્લા એક વર્ષમાં કંઈ બદલાયું નથી, એટલે કે નોકરીની તકોમાં વધારો થયો નથી કે ઘટાડો થયો નથી. સર્વે રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષના એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટર દરમિયાન બેરોજગારી દર અને કુલ વસ્તીમાં કાર્યકારી વયના લોકોનો ગુણોત્તર વાર્ષિક ધોરણે લગભગ સ્થિર રહ્યો છે, એટલે કે કોઈ ફેરફાર થયો નથી. સોમવારે આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા અનુસાર, ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં રોજગાર વિના કાર્યકારી વયના લોકોમાં બેરોજગારીનો દર ૫.૫ ટકા રહ્યો છે, જે એક વર્ષ પહેલાના સમાન ક્વાર્ટરમાં ૫.૬ ટકા હતો.
જૂન ૨૦૨૬ માં કુલ કાર્યકર-પ્રમાણ ગુણોત્તર (WPR) ૫૧.૪ ટકા હતો, જે પાછલા મહિના જેટલો જ હતો. જોકે, જૂન ૨૦૨૫ માં ૫૧.૨ ટકાની સરખામણીમાં તેમાં ૦.૨ ટકાનો નજીવો વધારો થયો. રોજગાર મંત્રાલય હેઠળના રાષ્ટ્રીય આંકડાકીય કાર્યાલય (NSO) ના સમયાંતરે શ્રમ બળ સર્વે (PLFS) માં પણ દેશનું શહેરી રોજગાર બજાર સ્થિર હોવાનું જણાયું છે. આ સર્વે બેરોજગારી અને શ્રમ બળ ભાગીદારીને માપે છે.
વાર્ષિક ધોરણે, શહેરી બેરોજગારી દર જૂન ૨૦૨૬ માં ઘટીને ૬.૬ ટકા થયો જે જૂન ૨૦૨૫ માં ૭.૧ ટકા હતો. દરમિયાન, આ સમયગાળા દરમિયાન ગ્રામીણ બેરોજગારી દર લગભગ સ્થિર રહ્યો. માહિતી અનુસાર, કુલ શ્રમ બળ ભાગીદારી દર (LFPR), એટલે કે, કાર્યરત અથવા સક્રિય રીતે રોજગાર શોધતી કાર્યકારી વયની વસ્તીનો ટકાવારી, જૂન ૨૦૨૬ માં ૫૪.૪ ટકા હતો. આ પાછલા મહિના જેટલો જ છે અને જૂન ૨૦૨૫ માં ૫૪.૨ ટકા કરતા થોડો વધારે છે.
જૂન ૨૦૨૬ માં મહિલાઓ માટે શ્રમ બળ ભાગીદારી દર ૩૨.૭ ટકા હતો, જે અગાઉના મહિના, મે માં ૩૨.૮ ટકા હતો. જોકે, આ ગયા વર્ષના સમાન મહિનામાં ૩૨ ટકા કરતા ૦.૭ ટકા વધુ છે. સર્વેમાં એ પણ જાણવા મળ્યું છે કે શહેરી વિસ્તારોની તુલનામાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં શ્રમ બળ ભાગીદારીમાં પુરુષો અનેસ્ત્રીઓ વચ્ચેનો તફાવત ઘટ્યો છે. જૂન ૨૦૨૬માં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મહિલાઓ માટે શ્રમબળ ભાગીદારી દર વધીને ૩૬.૬ ટકા થયો, જે જૂન ૨૦૨૫માં ૩૫.૨ ટકા હતો તેનાથી ૧.૪ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
તેનાથી વિપરીત, શહેરી વિસ્તારોમાં મહિલાઓ માટે ભાગીદારી દર જૂન ૨૦૨૬માં થોડો ઘટીને ૨૪.૮ ટકા થયો, જે ગયા વર્ષે જૂનમાં ૨૫.૨ ટકા હતો. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કુલ શ્રમબળ વસ્તી ગુણોત્તર ૫૩.૮ ટકા પર સ્થિર રહ્યો. આ પાછલા મહિના જેટલો જ હતો અને જૂન ૨૦૨૫માં ૫૩.૩ ટકા કરતા ૦.૫ ટકા વધુ હતો. શહેરી વિસ્તારોમાં, જૂન ૨૦૨૬માં આ ગુણોત્તર થોડો સુધરીને ૪૬.૮ ટકા થયો, જે પાછલા મહિનામાં ૪૬.૬ ટકા હતો.
આંકડા મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ૧૫ વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના કામદારોની કુલ સંખ્યા આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય (MoHFW) ના અંદાજિત વસ્તી ડેટાના આધારે અંદાજવામાં આવી છે. એપ્રિલ-જૂન ૨૦૨૬ દરમિયાન દેશમાં સરેરાશ ૫૬.૬ કરોડ લોકો (૧૫ વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના) રોજગારી મેળવતા હતા. જેમાં ૪૦.૨ કરોડ પુરુષો અને ૧૬.૪ કરોડ મહિલાઓનો સમાવેશ થાય છે. દેશભરમાં ત્રિમાસિક અંદાજ સર્વેમાં ભાગ લેનારા કુલ ૫,૫૯,૬૭૩ લોકો પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલી માહિતીના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
છેલ્લા એક વર્ષમાં ભારતનું રોજગાર બજાર યથાવત રહ્યું છે. આનો અર્થ એ થયો કે નોકરીની તકોમાં વધારો કે ઘટાડો થયો નથી. સોમવારે જાહેર કરાયેલા આંકડા મંત્રાલયના આંકડા દર્શાવે છે કે આ નાણાકીય વર્ષના એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટર દરમિયાન ભારતનો બેરોજગારી દર સ્થિર રહ્યો છે. વધુમાં, દેશમાં કામ કરતી વસ્તીનું પ્રમાણ પણ લગભગ સ્થિર રહ્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે બેરોજગારીના આંકડા ગયા વર્ષ જેટલા જ રહ્યા છે.
સોમવારે આંકડા મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના આંકડા અનુસાર, આ ક્વાર્ટરમાં બેરોજગારીનો દર ૫.૫ ટકા રહ્યો છે, જે એક વર્ષ અગાઉ ૫.૬ ટકા હતો. બેરોજગારીનો દર નોકરી વિના કામ કરતી વસ્તીની સંખ્યાને માપે છે.
આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે કામ કરતી વસ્તીનું પ્રમાણ પાછલા મહિના જેટલું જ ૫૧.૪ ટકા રહ્યું છે, જે જૂન ૨૦૨૫ માં ૫૧.૨ ટકા હતું, જે ૦.૨ ટકાનો થોડો વધારો દર્શાવે છે.
શહેરી રોજગાર બજારમાં ન તો વધારો થયો છે કે ન તો ઘટાડો થયો છે. શ્રમ મંત્રાલય હેઠળના રાષ્ટ્રીય આંકડા કાર્યાલય દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સામયિક શ્રમ બળ સર્વેક્ષણમાં દેશમાં શહેરી રોજગાર બજાર સ્થિર હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
આનો અર્થ એ છે કે શહેરોમાં નોકરીની તકોમાં વધારો થયો નથી કે ઘટાડો થયો નથી. આ સર્વેક્ષણ બેરોજગારી અને કુલ શ્રમ દળમાં કામદારોની ભાગીદારીનું માપન કરે છે.
વર્ષ-દર-વર્ષના આધારે, શહેરી બેરોજગારીનો દર ગયા વર્ષના જૂનમાં ૭.૧ ટકાથી ઘટીને જૂન ૨૦૨૬માં ૬.૬ ટકા થયો હતો. દરમિયાન, ગ્રામીણ બેરોજગારીનો દર વ્યાપકપણે સ્થિર રહ્યો.
માહિતી અનુસાર, કુલ શ્રમ બળ ભાગીદારી દર, જે કાર્યરત અથવા સક્રિય રીતે રોજગાર શોધતી કાર્યકારી વયની વસ્તીને માપે છે, આ વર્ષે જૂનમાં ૫૪.૪ ટકા હતો. આ આંકડો પાછલા મહિના જેટલો જ હતો અને જૂન ૨૦૨૫માં નોંધાયેલા ૫૪.૨ ટકા કરતા થોડો વધારે હતો.
સર્વેક્ષણમાં એ પણ જાણવા મળ્યું છે કે શહેરી વિસ્તારોની તુલનામાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કાર્યકારી વસ્તીમાં લિગ તફાવત (પુરુષો અનેસ્ત્રીઓ વચ્ચેનો તફાવત) ઘટ્યો છે.
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મહિલાઓ માટે શ્રમબળ ભાગીદારી દર આ વર્ષે જૂનમાં વધીને ૩૬.૬ ટકા થયો છે, જે જૂન ૨૦૨૫ માં ૩૫.૨ ટકા હતો તેની સરખામણીમાં ૧.૪ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
તેનાથી વિપરીત, શહેરી વિસ્તારોમાં મહિલાઓની ભાગીદારી ગયા વર્ષે જૂનમાં ૨૫.૨ ટકાની સરખામણીમાં થોડી ઘટીને ૨૪.૮ ટકા થઈ ગઈ છે. આનો અર્થ એ થયો કે શહેરોમાં મહિલાઓ માટે રોજગારની તકોમાં થોડો ઘટાડો થયો છે.
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કુલ કામદાર વસ્તી ગુણોત્તર ૫૩.૮ ટકા પર સ્થિર રહ્યો; જે પાછલા મહિના જેટલો જ છે અને ગયા વર્ષે જૂનમાં નોંધાયેલા ૫૩.૩ ટકા કરતા ૦.૫ ટકા વધુ છે.
આંકડા મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ૧૫ વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના કામદારોની કુલ સંખ્યા આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય (MoHFW) ના અંદાજિત વસ્તી ડેટાના આધારે અંદાજવામાં આવી છે.
એપ્રિલ-જૂન ૨૦૨૬ દરમિયાન, દેશમાં સરેરાશ ૧૫ વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના ૫૬ કરોડ ૬૦ લાખ લોકો કામ કરી રહ્યા હતા, જેમાંથી ૪૦ કરોડ ૨૦ લાખ પુરુષો અને ૧૬ કરોડ ૪૫ લાખ મહિલાઓ હતી.
(10:54 AM IST)
