નવી દિલ્હી :રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ સુધારા કાયદાને મંજૂરી આપતાં ‘વંદે માતરમ’ને ‘જન ગણ મન’ જેવી કાયદાકીય સુરક્ષા મળી છે. આ વચ્ચે સત્તાવાર કાર્યક્રમોમાં સંપૂર્ણ ‘વંદે માતરમ’ ગાવાના પ્રોટોકોલ સામે કોંગ્રેસ સાંસદ શશિ થરૂરે વ્યવહારિકતા અંગે સવાલ ઉઠાવ્યો છે. 

‘વંદે માતરમ’ અંગેનો વિવાદ ફરી ગરમાયો છે. સંસદે પસાર કરેલા રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ સુધારા બિલને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળ્યા બાદ હવે રાષ્ટ્રીય ગીતને જાણીજોઈને અપમાનિત કરવું કે તેના ગાનમાં વિક્ષેપ પાડવો કાયદાના દાયરામાં આવશે. કેન્દ્રના પ્રોટોકોલ હેઠળ સત્તાવાર કાર્યક્રમોમાં ‘વંદે માતરમ’ની તમામ છ કડીઓ ગાવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે; તેના સંપૂર્ણ ગાનનો સમય આશરે ત્રણ મિનિટ દસ સેકન્ડનો છે. 

કોંગ્રેસ સાંસદ શશિ થરૂરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ ‘વંદે માતરમ’નો સંપૂર્ણ આદર કરે છે, પરંતુ દરેક સત્તાવાર કાર્યક્રમના આરંભ અને અંતે લાંબી આવૃત્તિ ફરજિયાત કરવાથી ઉપસ્થિત લોકો માટે બિનજરૂરી ભાર ઊભો થઈ શકે છે. તેમણે અગાઉ પણ આ વ્યવસ્થાને ‘અનાવશ્યક લાદણી’ ગણાવી હતી. તેમના તાજા પ્રતિભાવમાં મુદ્દો ગીતના સન્માનનો નહીં પરંતુ નિયમની વ્યવહારિકતાનો હોવાનું ભારપૂર્વક રજૂ થયું છે. 

કાયદો મુખ્યત્વે ‘વંદે માતરમ’ને કાયદાકીય સુરક્ષા આપે છે, જ્યારે સંપૂર્ણ છ કડીઓ ગાવાનો મુદ્દો કેન્દ્રના અલગ પ્રોટોકોલ સાથે જોડાયેલો છે—આ બંને બાબતો વચ્ચેનો ભેદ મહત્વનો છે.