નવી દિલ્હી: તા.14: ભારત અને પાકિસ્તાન બંને દેશો એક જ બ્રિટિશ ભારતીય સામ્રાજ્યમાંથી આઝાદ થયા હોવા છતાં, બંને દેશોના સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણીમાં એક દિવસનો તફાવત જોવા મળે છે. ભારત દર વર્ષે 15 ઓગસ્ટે પોતાનો સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવે છે, જ્યારે પાકિસ્તાન 14 ઓગસ્ટે જ આઝાદીનો જશ્ન મનાવે છે. આ બંને તારીખો વચ્ચેનો તફાવત 1947માં થયેલા બ્રિટિશ ભારતના વિભાજન અને તે સમયની ખાસ રાજકીય પરિસ્થિતિઓ સાથે ઊંડેથી જોડાયેલો છે.

ભારત માટે 15 ઓગસ્ટની તારીખ પસંદ કરવા પાછળ ભારતના અંતિમ વાઇસરોય લોર્ડ લુઇસ માઉન્ટબેટનનો મહત્વનો હાથ હતો. તેમણે 15 ઓગસ્ટનો દિવસ એટલા માટે પસંદ કર્યો હતો કારણ કે 15 ઓગસ્ટ, 1945ના રોજ બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન જાપાને મિત્ર દેશો સમક્ષ આત્મસમર્પણ કર્યું હતું અને તેની બીજી વર્ષગાંઠ હોવાથી માઉન્ટબેટન આ તારીખને પોતાના માટે અંગત રીતે ખૂબ જ શુભ અને મહત્વપૂર્ણ માનતા હતા. 14 ઓગસ્ટની મધ્યરાત્રિએ 12:00 વાગ્યે (15 ઓગસ્ટની શરૂઆતમાં) ભારત સત્તાવાર રીતે આઝાદ થયું અને પંડિત જવાહરલાલ નહરૂએ તેમનું પ્રખ્યાત "ટ્રાયસ્ટ વિથ ડેસ્ટિની" ભાષણ આપ્યું હતું.

બીજી તરફ, પાકિસ્તાન 14 ઓગસ્ટે આઝાદી દિવસ ઉજવે છે કારણ કે સત્તાનું ઔપચારિક હસ્તાંતરણ 14 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ કરાચી ખાતે થયું હતું, જ્યાં મુહમ્મદ અલી ઝીણાએ પ્રથમ ગવર્નર-જનરલ તરીકે શપથ લીધા હતા. આ ઉપરાંત, બીજું એક સાંસ્કૃતિક કારણ એ પણ માનવામાં આવે છે કે 14 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ ઈસ્લામિક કેલેન્ડર મુજબ રમઝાન મહિનાની 27મી તારીખ (લૈલત અલ-કદર) હતી, જેને મુસ્લિમ સમુદાયમાં અત્યંત પવિત્ર રાત્રિ ગણવામાં આવે છે.

જોકે, શરૂઆતના તબક્કામાં પાકિસ્તાનના કાગળો અને ઝીણાના પ્રથમ રેડિયો પ્રસારણમાં પણ 15 ઓગસ્ટનો જ ઉલ્લેખ હતો, પરંતુ 1948માં પાકિસ્તાન સરકારે કેબિનેટ બેઠક યોજીને સત્તાવાર રીતે 14 ઓગસ્ટને પોતાના કાયમી સ્વતંત્રતા દિવસ તરીકે સ્વીકારી લીધો હતો. આમ, એક જ બ્રિટિશ શાસનના અંત સાથે બે અલગ-અલગ રાષ્ટ્રોનો ઉદય થયો અને બંને દેશોની આઝાદીની વાર્તાઓ ઇતિહાસના પાના પર અમર થઈ ગઈ.