મુંબઈ: મહિલાઓમાં વધી રહેલી આરોગ્ય વિષયક સજાગતાને કારણે ૪૦ વર્ષ કે તેથી વધુ વયની મહિલાઓ હવે પેરીમેનોપોઝના લક્ષણોને માત્ર તણાવ, વય વધવા કે કામના બોજ તરીકે ગણાવીને અવગણવાને બદલે તબીબી પરામર્શ તરફ વળી રહી છે. મહારાષ્ટ્રના ૫૮૦ સમર્પિત મેનોપોઝ ક્લિનિક્સમાં તાજેતરમાં માત્ર એક જ મહિનાના ગાળામાં ૩૧,૦૦૦ થી વધુ મહિલાઓની તપાસ કરવામાં આવી હતી, જે દર્શાવે છે કે મહિલાઓ હવે તેમના શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે કેટલી ગંભીર બની છે. ઇન્ડિયન મેનોપોઝ સોસાયટીની ૨૦૨૬ની ગાઇડલાઇન્સ અનુસાર દેશમાં ૪૫ થી ૪૯ વર્ષની વયની લગભગ ૪.૬ કરોડ મહિલાઓ આ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહી છે.

પેરીમેનોપોઝ એ મેનોપોઝ પહેલાંનો એવો સંક્રાંતિનો તબક્કો છે જ્યાં અંડાશયમાં એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોન હોર્મોન્સનું ઉત્પાદન ઘટે છે, જે ચાર થી દસ વર્ષ સુધી ચાલી શકે છે. આ ગાળા દરમિયાન અનિયમિત માસિક, ગરમ ચમક (હોટ ફ્લેશ), રાત્રે પરસેવો, ઊંઘમાં ખલેલ, મૂડમાં ફેરફાર, ચિંતા, અત્યંત થાક અને એકાગ્રતાનો અભાવ જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. ગાયનેકોલોજિસ્ટ્સના જણાવ્યા અનુસાર, જો આ લક્ષણોની સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે તો તે ઊંઘ, હાડકાના સ્વાસ્થ્ય અને દૈનિક જીવનની ગુણવત્તા પર આકરી અસર પાડી શકે છે.

ડોક્ટરોના મતે યોગ્ય તબીબી તપાસ બાદ ભલામણ કરાતી હોર્મોન રિપ્લેસમેન્ટ થેરાપી (HRT) મહિલાઓની માનસિક સ્પષ્ટતા, ઊંઘની ગુણવત્તા અને હોર્મોનલ સંતુલન સુધારવામાં અત્યંત અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે. HRT ની સાથે નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર, પૂરતી ઊંઘ અને તણાવ વ્યવસ્થાપન જેવા પોઝિટિવ લાઈફસ્ટાઈલ ફેરફારો અપનાવીને મહિલાઓ પોતાની ચાળીસી અને પચાસીના તબક્કાને વધુ સ્વસ્થ અને ઊર્જાસભર બનાવી રહી છે.