નવી દિલ્હી  : દેશના શ્રમ બજાર અને રોજગાર ક્ષેત્રે જુલાઈ ૨૦૨૬ ના મહિના દરમિયાન પ્રોત્સાહક સુધારો જોવા મળ્યો છે. રાષ્ટ્રીય આંકડા કાર્યાલય (NSO) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના સામયિક શ્રમ બળ સર્વે (PLFS) મુજબ, ૧૫ વર્ષ અને તેથી વધુ વયના લોકો માટે દેશનો એકંદર બેરોજગારી દર (UR) જૂન મહિનાના ૫.૫% થી ઘટીને જુલાઈમાં ૫.૧% નોંધાયો છે.

NSO ની આંકડાકીય વિગતો દર્શાવે છે કે શહેરી વિસ્તારોની સરખામણીએ ગ્રામીણ ભારતમાં બેરોજગારીમાં ઝડપી ઘટાડો નોંધાયો છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં બેરોજગારીનો દર જૂનમાં ૫% હતો જે જુલાઈમાં ઘટીને ૪.૫% એ પહોંચી ગયો છે. બીજી તરફ, શહેરી વિસ્તારોમાં બેરોજગારી દર જૂનના ૬.૬% ની સરખામણીએ જુલાઈમાં ૬.૭% ની આસપાસ વ્યાપકપણે સ્થિર રહ્યો છે. જોકે, જુલાઈ ૨૦૨૫ ના એક વર્ષ અગાઉના ૭.૨% ની સરખામણીએ શહેરી બેરોજગારીમાં ૦.૫% નો નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે.

લિંગ આધારિત આંકડાઓ તપાસીએ તો પુરુષો અને મહિલાઓ બંને માટે શ્રમ બજાર સ્થિતિમાં બદલાવ આવ્યો છે. પુરુષો માટેનો એકંદર બેરોજગારી દર જૂનના ૫.૩% થી ઘટીને જુલાઈમાં ૫% થયો છે, જેમાં ગ્રામીણ પુરુષ દર ૪.૬% અને શહેરી પુરુષ દર એક વર્ષ અગાઉના ૬.૬% થી ઘટીને ૫.૯% નોંધાયો છે. મહિલાઓ માટે પણ એકંદર અને ગ્રામીણ બેરોજગારી દરમાં જૂન મહિનાથી સુધારો જોવા મળ્યો છે, જોકે શહેરી મહિલા બેરોજગારી દર જુલાઈમાં ૮.૮% નોંધાયો છે જે જૂનમાં ૮.૪% હતો.

સર્વેક્ષણમાં શ્રમ બળ ભાગીદારી દર (LFPR) માં પણ શાનદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. રાષ્ટ્રીય સ્તરે LFPR જૂનના ૫૪.૪% થી વધીને જુલાઈમાં ૫૫.૪% એ પહોંચ્યો છે. ગ્રામીણ ભાગીદારી ૫૬.૬% થી વધીને ૫૮% અને શહેરી ભાગીદારી ૫૦.૧% થી વધીને ૫૦.૪% થઈ છે. ખાસ કરીને મહિલાઓની શ્રમ બળ ભાગીદારી જૂનના ૩૨.૭% થી વધીને જુલાઈમાં ૩૪.૪% થઈ ગઈ છે, જેમાં ગ્રામીણ મહિલા ભાગીદારી ૩૮.૮% અને શહેરી મહિલા ભાગીદારી ૨૫.૩% નોંધાઈ છે. સમગ્ર દેશમાં ૩,૭૧,૦૨૧ વ્યક્તિઓ પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલા ડેટા આધારિત આ ૧૬મું માસિક PLFS બુલેટિન ભારતની આર્થિક પ્રગતિ તરફ આશાસ્પદ સંકેત આપે છે.