૨૦૨૭માં વિશ્વ સમક્ષ ખાદ્ય સંકટ મોઢુ ફાડશે
જ.ેપી.મોર્ગનની ચેતવણીઃ ભારત - બ્રાઝીલ સહિતના દેશોને એલર્ટ કર્યાઃ ખાતરની કટોકટી - અલનીનો જવાબદાર બનશે ખેત પેદાશોની પડતરમાં વધારો અને સંભવિત ઓછા પાકને કારણે ખાદ્ય ઉભી થશેઃ મોંઘવારી કનડશે કટોકટી
નવી દિલ્હી તા.૧૮: વિશ્વ સામે એક મોટી કટોકટીનો મોઢુ ફાડીને ઉભી છે જેપી મોર્ગને ચેતવણી જારી કરી છે અને કહ્યું છે કે તેની અસર આવતા વર્ષે નોંધપાત્ર હોઈ શકે છે. જેપી. મોગનએ વૈશ્વિક ખાદ્ય સંકટ અંગે ચેતવણી જારી કરી છે. સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત દેશોમાં ભારત, બ્રાઝિલ અને ઇન્ડોનેશિયાનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં ખાતર પુરવઠામાં વિક્ષેપ અને અલ નીનોની અસર સૌથી મહત્વપૂર્ણ બને છે.
જે.પી.મોર્ગન એ તેના ચેતવણી અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે ભૂ-રાજકીય તણાવ, ખાતરની અછત અને આબોહવા પરિવર્તનના વધતા જોખમને કારણે ૨૦૨૭ માં વિશ્વની ખાદ્ય વ્યવસ્થા નવી પુરવઠા કટોકટીનો સામનો કરી શકે છે. તે ચેતવણી આપે છે કે કૃષિ ખર્ચમાં તીવ્ર વધારો અને સંભવિત નબળા પાક ઉપજને કારણે વૈશ્વિક ખાદ્ય કટોકટી સર્જાશે.
જેપી મોર્ગને વૈશ્વિક ખાદ્ય કટોકટી અંગે વધુ એક ચિંતાજનક ચેતવણી જારી કરી છે. તેનો અંદાજ છે કે વૈશ્વિક ફુગાવો ૨૦૨૭ ના પ્રથમ છ મહિનામાં લગભગ ૫% સુધી વધી શકે છે, જે ૨૦૨૬ ના પ્રથમ છ મહિનામાં ૨.૮% હતો.
જો અહેવાલ પર વિશ્વાસ કરવામાં આવે તો, આ ચેતવણી વિશ્વમાં અચાનક ખાદ્યપદાર્થોની અછત વિશે નથી, પરંતુ એક ઘણી મોટી સમસ્યા તરફ નિર્દેશ કરે છે. ખેડૂતોને વધતા ખર્ચ અને મુખ્ય ખાદ્ય ચીજોના પુરવઠામાં ઘટાડો થવાનો સામનો કરવો પડી શકે છે જ્યારે આબોહવા પરિવર્તન ઉત્પાદનને જોખમમાં મૂકી રહ્યું છે.
જેપી મોર્ગને ખાસ કરીને ભારત, બ્રાઝિલ અને ઇન્ડોનેશિયાને એવા દેશો તરીકે ઓળખાવ્યા જ્યાં ખાતર પુરવઠામાં વિક્ષેપ અને અલ નીનોનું સંયોજન ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ હોઈ શકે છે. ભારતે પહેલાથી જ વૈશ્વિક પાક પુરવઠામાં ઘટાડાથી ઉદ્ભવતા વ્યૂહાત્મક પડકારનો સામનો કરી લીધો છે. જો આ ચેતવણીઓ સાચી પડે, તો ખોરાક વધુ મોંઘો થઈ શકે છે, ખાસ કરીને ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં જ્યાં પરિવારો તેમની આવકનો નોંધપાત્ર હિસ્સો ખોરાક પર ખર્ચ કરે છે.
જેપી મોર્ગને આ ખાદ્ય કટોકટી માટે અલ નીનો અને ખાતરની અછતને સૌથી મોટા ગુનેગાર ગણાવી છે. ખરેખર, ખાતર બજાર અને ખાદ્ય બજાર વચ્ચે નોંધપાત્ર જોડાણ છે. અહેવાલ મુજબ, મધ્ય પૂર્વ વૈશ્વિક યુરિયા નિકાસમાં આશરે ૪૨% અને એમોનિયા નિકાસમાં ૨૭% હિસ્સો ધરાવે છે, જે આ પ્રદેશને નાઇટ્રોજન-આધારિત ખાતરોનો મહત્વપૂર્ણસ્ત્રેત બનાવે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ ચાલી રહેલા અવરોધોએ આ પુરવઠા શૃંખલાઓને જોખમમાં મૂકી છે, જ્યારે કુદરતી ગેસના વધતા ભાવે આગમાં બળતણ ઉમેર્યું છે. યુરિયા જેવા નાઇટ્રોજન ખાતરો વાવણી અને પાકના પ્રારંભિક વિકાસ માટે જરૂરી છે. આ સમય દરમિયાન તેનો ઉપયોગ ન કરવાથી ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, ભલે પુરવઠો પાછળથી ફરી શરૂ થાય.
એવો અંદાજ છે કે ગંભીર રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત ખાતર ઉત્પાદનને સંપૂર્ણ ક્ષમતામાં પુનઃસ્થાપિત કરવામાં એક થી ચાર વર્ષ લાગી શકે છે, જ્યારે કેટલીક કુદરતી ગેસ સુવિધાઓને સુધારવામાં ત્રણ થી પાંચ વર્ષ લાગી શકે છે. નિષ્ણાતોએ વૈશ્વિક ખાદ્ય કટોકટી માટે એક ચાર્ટ તૈયાર કર્યો છે, જેનું ચિત્રણ આ રીતે કરવામાં આવ્યું છેઃ યુદ્ધ - ઉર્જા સંકટ - ખાતરની અછત - કૃષિ ખર્ચમાં વધારો - ખાતરનો ઓછો ઉપયોગ - ઓછી ઉપજ - ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં વધારો.
ખાતરની અછત જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક ખાદ્ય કટોકટીમાં બીજો એક મુખ્ય ખલનાયક આબોહવા છે. જેપી મોર્ગન કહે છે કે વિકાસશીલ અલ નીનો મુખ્ય કૃષિ પ્રદેશોમાં વરસાદ અને તાપમાનના પેટર્નને બદલી શકે છે, જેનાથી દુષ્કાળ, પૂર અને અન્ય આત્યંતિક હવામાન ઘટનાઓનું જોખમ વધી શકે છે. ઐતિહાસિક રીતે, અલ નીનો ઘટનાઓ ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રદેશોમાં ઉત્પાદનમાં સરેરાશ ૩.૫% ઘટાડો સાથે સંકળાયેલી છે, જ્યારે સમશીતોષ્ણ પ્રદેશોમાં ૨.૪%નો વધારો જોવા મળ્યો છે.
જેપી મોર્ગનના મતે, તેની ટોચ પર સુપર અલ નીનો વૈશ્વિક ખાદ્ય ફુગાવામાં આશરે ૦.૭% નો વધારો કરી શકે છે, અને વધતી ઉર્જા કિમતો સાથે, અસર આશરે ૧.૩-૧.૫% સુધી પહોંચી શકે છે.
નબળા અથવા અનિયમિત ચોમાસાથી ચોખા, કઠોળ, તેલીબિયાં, કપાસ, શેરડી અને અન્ય વરસાદ આધારિત પાકોને અસર થઈ શકે છે. તેના પરિણામો ફક્ત ખેતરો સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં, કારણ કે ઓછું ઉત્પાદન સ્થાનિક પુરવઠો ઘટાડી શકે છે, જથ્થાબંધ ભાવમાં વધારો કરી શકે છે અને અંતે, છૂટક ફુગાવામાં વધારો કરી શકે છે. જેપી મોર્ગને જણાવ્યું છે કે ભારત માટે ચિતા ફક્ત એ નથી કે દેશમાં પૂરતો ખોરાક હશે કે નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક ખાતર અને ઉર્જા બજારોમાં અસ્થિરતા હોવા છતાં ખેડૂતો પોષણક્ષમ ભાવે ઉત્પાદન જાળવી શકશે કે નહીં. કેટલાક સંભવિત પરિબળો પર પણ ધ્યાન દોરવામાં આવ્યું છે, જેમાં પુષ્કળ વૈશ્વિક અનાજ ભંડાર અને એશિયામાં પ્રમાણમાં સારા ચોખા ભંડારનો સમાવેશ થાય છે
(11:40 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
