છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
અખાતથી બિસ્તરા - પોટલા બાંધ્યા અમેરિકાએ
ઇરાને ઉંઘહરામ કરી દીધીઃ જોરદાર ફટકા લગાવ્યા
વોશીંગ્ટન તા.૧૯: મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન સાથે વધતા લશ્કરી સંઘર્ષે અમેરિકાની દાયકાઓ જૂની લશ્કરી વ્યૂહરચના વિશે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન ઉભો કર્યો છેઃ શું ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં ભારે યુએસ લશ્કરી હાજરી હજુ પણ વ્યૂહાત્મક રીતે ટકાઉ અને જરૂરી છે? ધ વોશિગ્ટન પોસ્ટના એક અહેવાલ મુજબ, પેન્ટાગોન હવે વિચારી રહ્યું છે કે શું ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન નુકસાન પામેલા લશ્કરી થાણાઓને પુનઃસ્થાપિત કરવા અને ત્યાં સૈનિકો તૈનાત કરવા. જોકે યુએસ સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથે ઔપચારિક સમીક્ષાનો આદેશ આપ્યો નથી, પેન્ટાગોન તેને ભવિષ્યની નીતિ જરૂરિયાતો માટે સમજદાર આયોજન તરીકે વર્ણવી રહ્યું છે.
આ સમીક્ષા ફક્ત લશ્કરી થાણાઓના પુનઃનિર્માણનો વિષય નથી, પરંતુ યુએસ મધ્ય પૂર્વ નીતિમાં સંભવિત વ્યૂહાત્મક પરિવર્તનનો સંકેત આપે છે. હાલમાં, યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ હેઠળ પ્રદેશમાં આશરે ૨૦ થાણાઓ પર આશરે ૪૦,૦૦૦ સૈનિકો તૈનાત છે. બહેરીન, કુવૈત અને અન્ય ગલ્ફ દેશોમાં સ્થિત આ સુવિધાઓ યુએસ પાવર પ્રોજેક્શન, સર્વેલન્સ, હવાઈ સંરક્ષણ અને ઝડપી લશ્કરી કાર્યવાહી માટે મહત્વપૂર્ણ રહી છે. હવે, ઈરાની હુમલાઓ દ્વારા આ થાણાઓને થયેલા નુકસાનથી પ્રશ્ન ઉભો થાય છે કે શું મોટા, કાયમી લશ્કરી થાણા ભવિષ્યના સંઘર્ષોમાં યુએસ માટે શક્તિ કરતાં વધુ નબળાઈ સાબિત થઈ શકે છે.
ઈરાન યુદ્ધમાંથી શીખીને, યુએસ નીતિમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર કાયમી લશ્કરી થાણાઓથી વધુ લવચીક લશ્કરી તૈનાતમાં થઈ શકે છે. જો યુએસ પહેલાની જેમ કેટલાક મોટા થાણાઓનું પુનઃનિર્માણ નહીં કરે, તો તે નાના, વિખરાયેલા અને ઓછા લ્લશ્યમાન સ્થળોએ સૈનિકો અને શષો પ્રણાલીઓ તૈનાત કરી શકે છે.
આનાથી કોઈપણ એક થાણા પર મોટા પાયે હુમલાનું જોખમ ઘટશે. તે જ સમયે, દરિયાઈ શક્તિ, લાંબા અંતરના વિમાનો, ડ્રોન અને મિસાઇલ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ પર ભાર મૂકવામાં આવી શકે છે.
જોકે, યુએસ વ્યૂહરચનાને ગંભીર પડકારોનો પણ સામનો કરવો પડશે. સૌથી અગત્યનું, ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં યુએસ લશ્કરી હાજરીમાં ઘટાડો ગલ્ફ સાથીઓમાં યુએસ સુરક્ષા પ્રતિબદ્ધતાઓ અંગે ચિતા વધારી શકે છે. ઈરાન, ચીન અને રશિયા પણ આને યુએસ પ્રભાવ ઘટવાના સંકેત તરીકે જોઈ શકે છે. ખાસ કરીને, ચીન પહેલેથી જ આર્થિક અને રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં તેની ભૂમિકાનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, યુએસ લશ્કરી શક્તિનું પાછું ખેંચવું ફક્ત સૈનિકોની સંખ્યાનો વિષય નહીં પણ પ્રાદેશિક શક્તિ સંતુલનને પણ અસર કરી શકે છે.
ઈરાન સાથેના સંઘર્ષનું સ્વરૂપ, ઇઝરાયલની સુરક્ષા, ઉર્જા પુરવઠો, દરિયાઈ વેપાર માર્ગો અને ગલ્ફ સાથીઓની સુરક્ષા આ બધું જ અમેરિકાની વ્યૂહરચના પર અસર કરે છે. તેથી, અમેરિકાનું લક્ષ્ય આ પ્રદેશમાંથી સંપૂર્ણ ખસી જવું નહીં, પરંતુ ઓછા જોખમી અને વધુ ગતિશીલ લશ્કરી હાજરી સ્થાપિત કરવાનું રહેશે. એકંદરે, ઈરાન યુદ્ધે અમેરિકાને લાંબા સમયથી વિલંબિત વ્યૂહાત્મક સમીક્ષાની અણી પર લાવી દીધું છે. જો ક્ષતિગ્રસ્ત થાણાઓનું પુનઃનિર્માણ કરવાને બદલે નવી લશ્કરી પ્રણાલીઓ તૈનાત કરવામાં આવે, તો તે અમેરિકન શક્તિનો અંત નહીં લાવે, પરંતુ તેને બદલી નાખશે. આવનારા વર્ષોમાં વાસ્તવિક પ્રશ્ન એ રહેશે કે અમેરિકા તેના સાથીઓને કેટલો વિશ્વાસ આપી શકે છે અને કાયમી હાજરીમાં ઘટાડો થવા છતાં ઈરાન જેવા હરીફને અસરકારક રીતે અટકાવી શકે છે. આ એક મોટી કસોટી હશે
(3:07 PM IST)
