નવી દિલ્‍હી તા.૧૯: સરકારે આજે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્‍યું હતું કે NEET પરીક્ષા પ્રણાલી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને તેનું ઉલ્‍લંઘન કરવું મુશ્‍કેલ છે. પેપર તૈયાર કરવાથી લઈને પરીક્ષા કેન્‍દ્ર સુધી પહોંચાડવા સુધીની સમગ્ર પ્રક્રિયા અત્‍યંત ગુપ્તતા સાથે જાળવવામાં આવે છે. NEET UG પેપર લીક બાદ નેશનલ ટેસ્‍ટિંગ એજન્‍સી (NTA) માં સુધારાની માંગ કરતી અરજીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી કરી. જસ્‍ટિસ પી.એસ. નરસિહા અને આલોક આરાધેની બેન્‍ચ સમક્ષ, સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ NTA ની પરીક્ષા પ્રક્રિયાનો વિગતવાર અહેવાલ આપ્‍યો. મહેતાએ જણાવ્‍યું હતું કે NTA ની વર્તમાન સિસ્‍ટમ સંપૂર્ણ છે. જાસ્‍ટિસ નરસિહાએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે જ્‍યારે સિસ્‍ટમ કાગળ પર મજબૂત દેખાય છે, ત્‍યારે તેને કાયમી અને સંસ્‍થાકીય બનાવવાની જરૂર છે.

NEET પેપર કેસની સુનાવણી દરમિયાન, તુષાર મહેતાએ જણાવ્‍યું હતું કે ફવ્‍ખ્‍ ની વર્તમાન સિસ્‍ટમ લગભગ અભેદ્ય છે. જો કે, માનવ ભૂલ અથવા માનવ હસ્‍તક્ષેપની શક્‍યતા રહે છે. તેમણે સમજાવ્‍યું કે બહુવિધ મોડરેટરો દરેક વિષય માટે આશરે ૫૦૦ પ્રશ્નોનો સમૂહ તૈયાર કરે છે, જેથી કોઈ એક વ્‍યક્‍તિ નક્કી ન કરી શકે કે પરીક્ષામાં કયા ૧૦૦ પ્રશ્નો આવશે.

સુપ્રીમ કોર્ટે નેશનલ ટેસ્‍ટિંગ એજન્‍સી (NTA) ને UPSC જેવી જ એક મજબૂત પરીક્ષા પ્રણાલી વિકસાવવા પણ કહ્યું. કોર્ટે કહ્યું કે નવી ટેકનોલોજીની સમજ ધરાવતા અધિકારીઓનો સમાવેશ થવો જોઈએ અને અનુભવી અધિકારીઓની વારંવાર બદલીઓ ટાળવાની સલાહ આપી.

જસ્‍ટિસ પીએસ નરસિહા અને આલોક આરાધેની બેન્‍ચે યુનાઇટેડ ડોક્‍ટર્સ ફ્રન્‍ટ, FAIMA અને અન્‍યો દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓ પર સુનાવણી કરી, જેમાં ફવ્‍ખ્‍ ના વિસર્જન અને પેપર લીક અટકાવવા માટે એક મજબૂત દેખરેખ પ્રણાલીની માંગ કરવામાં આવી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાનો અભિપ્રાય ફરીથી વ્‍યક્‍ત કર્યોઃ UPSC જેવી સિસ્‍ટમ બનાવો.

ત્રણ મહિના પછી, સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાનો અભિપ્રાય ફરીથી વ્‍યક્‍ત કર્યો કે NTA એ UPSC જેવી જ એક મજબૂત સિસ્‍ટમ બનાવવી જોઈએ, જ્‍યાં અધિકારીઓની બદલી પછી પણ સંસ્‍થા પરીક્ષાઓ યોજવાનો અનુભવ જાળવી રાખે.

કોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે કાગળ પર પ્રક્રિયા સારી દેખાઈ શકે છે, પરંતુ વાસ્‍તવિક પડકાર એ સુનિﾍતિ કરવાનો છે કે સિસ્‍ટમમાં સમાન નબળાઈઓ એક પરીક્ષાથી બીજી પરીક્ષામાં ફરી ન આવે.

કેન્‍દ્રએ જણાવ્‍યું હતું કે NEET પરીક્ષા માટે સુરક્ષાના અનેક સ્‍તરો છે, અને ૧૦ દલીલો આપી છેઃ ૧. પ્રશ્ન બેંકઃ ઘણા મોડરેટર (વિષય નિષ્‍ણાતો) પ્રશ્ન બેંક બનાવે છે. ત્‍યારબાદ ચાર અલગ અલગ પેપર તૈયાર કરવામાં આવે છે, દરેકમાં ૧૦૦ પ્રશ્નો પસંદ કરવામાં આવે છે. NTA ડાયરેક્‍ટર જનરલ આમાંથી બે પેપર પસંદ કરે છે. કોઈને અગાઉથી ખબર નથી હોતી કે અંતિમ પેપર કયું હશે.

૨. ૧૩ ભાષાઓમાં પ્રશ્ન બેંકઃ ૧૩ ભાષાઓમાં ૫૦૦ પ્રશ્નોની પ્રશ્ન બેંક તૈયાર કરવામાં આવે છે. અનુવાદ નિષ્‍ણાતો દ્વારા કરવામાં આવે છે.

૩. પેપર્સ બે પ્રિન્‍ટિંગ પ્રેસમાં છાપવામાં આવે છેઃ પેપર્સ સીલબંધ કવરમાં બે નિયુક્‍ત પ્રિન્‍ટિંગ પ્રેસમાં મોકલવામાં આવે છે, જેનું નિરીક્ષણ CCTV અને CISF દ્વારા કરવામાં આવે છે. પ્રિન્‍ટર્સને પણ ખબર નથી હોતી કે પેપર કઈ પરીક્ષા માટે છે.

૪. બોક્‍સ ડિજિટલ ચાવી અને કોડથી ખોલવામાં આવે છેઃ પેપર્સ વહન કરનાર વ્‍યક્‍તિ પાસે ડિજિટલ ચાવી હોય છે, પરંતુ તેની પાસે બોક્‍સ ખોલવાનો કોડ નથી. આ કોડ NTA ડાયરેક્‍ટર જનરલની પરવાનગીથી આપવામાં આવે છે.

૫. પેપર્સ લોખંડના બોક્‍સમાં સંગ્રહિત થાય છેઃ પેપર્સ લોખંડના બોક્‍સમાં સંગ્રહિત થાય છે જે એકવાર બંધ થઈ જાય પછી તાળું તોડ્‍યા વિના ખોલી શકાતું નથી.

૬. દરેક પેકેટમાં અલગ અલગ પેપર્સઃ ૨૪ પેપર્સના પેકેટમાં પ્રશ્નોનો ક્રમ અલગ અલગ હોય છે. પેકેટ્‍સ વોટરમાર્ક નંબર, શહેર, કેન્‍દ્ર અને પેકેટ નંબર સાથે ચિﾎતિ હોય છે.

૭. પેપર્સ સ્‍ટ્રોંગ રૂમમાં સંગ્રહિત થાય છેઃ પેપર્સના બે સેટ અલગ અલગ બેંકોના સ્‍ટ્રોંગ રૂમમાં સંગ્રહિત થાય છે. સમગ્ર પ્રક્રિયાનું વિડીયોટેપિગ કરવામાં આવે છે અને સંબંધિત અધિકારીઓ દ્વારા સહી કરવામાં આવે છે.

૮. GPS ટ્રેક વાહનઃ બેંકથી પરીક્ષા કેન્‍દ્ર સુધી પેપર્સ લઈ જતું વાહન GPSથી સજ્જ છે. દરેક હિલચાલ રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે. પેપર્સ પોલીસ સુરક્ષા હેઠળ કેન્‍દ્ર સુધી પહોંચે છે.

૯. પરીક્ષા પહેલા બોક્‍સ ખોલવું: બે વિદ્યાર્થીઓની હાજરીમાં પરીક્ષા શરૂ થાય તેના થોડા કલાકો પહેલા બોક્‍સ ખોલવામાં આવે છે. આનું વિડીયોટેપિગ પણ કરવામાં આવ્‍યું છે.

૧૦. ૨૪ વિદ્યાર્થીઓ માટે અલગ પેકેટઃ દરેક વર્ગમાં ૨૪ વિદ્યાર્થીઓ માટે અલગ પેકેટ હોય છે. વર્ગ સંયોજક આ પેકેટ વિદ્યાર્થીઓને આપે છે, અને વિદ્યાર્થીઓ પોતે તેને ખોલે છે.

૨૨ જૂન, ૨૦૨૪ના રોજ, કેન્‍દ્ર સરકારે ઈસરોના ભૂતપૂર્વ વડા કે. રાધાકૃષ્‍ણનની આગેવાની હેઠળ એક નિષ્‍ણાત સમિતિની રચના કરી હતી. સમિતિએ NTA પરીક્ષા, પેપર લીક અને અન્‍ય અનિયમિતતાઓમાં જરૂરી સુધારાઓ અંગે ૧૦૧ ભલામણો કરી હતી.