<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 20th August 2026

અરે વાહ...હવે ઘરમાં રાખેલું સોનું આપશે વ્‍યાજ

સરકાર એક એવી સ્‍કીમ ઉપર કામ કરી રહી છે જેનાથી લોકોના ઘરમાં પડેલું સોનું કામ આવી શકે અને ઘર બેઠા કમાણી પણ થઈ શકે : ઘરમાં રાખેલું સોનું એફડી તરીકે કામ કરશેઃ આવી રહી છે ‘ગોલ્‍ડ સ્‍કીમ' હવે લોન લેવી નહિ પડેઃ સરકારનો હેતુ ઘરમાં પડેલું સોનું બહાર લાવવાનોઃ જ્‍વેલર્સ સાથે સરકાર મંત્રણા કરી રહી છે

નવી દિલ્‍હી,તા.૨૦: લોકો સામાન્‍ય રીતે ફિક્‍સ્‍ડ ડિપોઝિટ (FD), SIP (SIP) અને અન્‍ય રોકાણ વિકલ્‍પો પસંદ કરે છે. જો કે, જો તમારી પાસે ઘરે સોનાના દાગીના, સિક્કા અથવા બાર સંગ્રહિત છે, તો ભવિષ્‍યમાં આ સોનું તમારા માટે આવકનોસ્ત્રેત બની શકે છે. કેન્‍દ્ર સરકાર એક એવી યોજના પર કામ કરી રહી છે જે ઘરે સંગ્રહિત સોનાને જમા કરીને વ્‍યાજ મેળવવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવી શકે છે.અહેવાલો અનુસાર, સરકાર એક એવી સિસ્‍ટમ પર કામ કરી રહી છે જે લોકોને તેમના ઘરનું સોનું નજીકના પ્રમાણિત ઝવેરીમાં જમા કરાવવાની મંજૂરી આપશે. આનાથી સોનાના દાગીના, સિક્કા અને બાર જેવા વ્‍યાજ-કમાણીના વિકલ્‍પો મળી શકે છે. જો કે, સરકારે હજુ સુધી આ યોજનાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી, તેથી વ્‍યાજ દર, થાપણનો સમયગાળો અને અન્‍ય શરતો અંગે અંતિમ વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી.

ઘરની તિજોરી કે બેંક લોકરમાં રાખેલ સોનું સામાન્‍ય રીતે માત્ર એક સંપત્તિ હોય છે. સમય જતાં તેનું મૂલ્‍ય વધી શકે છે પરંતુ જ્‍યાં સુધી તમે તેને વેચો નહીં ત્‍યાં સુધી તે કોઈ નિયમિત આવક ઉત્‍પન્ન કરતું નથી. જો કે, આવા સોનામાંથી કમાણી કરવાનો એક વિકલ્‍પ ગોલ્‍ડ મોનેટાઇઝેશન સ્‍કીમ છે. આ યોજના હેઠળ, નિર્ધારિત પ્રક્રિયા દ્વારા સોનું બેંકમાં જમા કરાવી શકાય છે અને વ્‍યાજ મેળવી શકાય છે.જ્‍યારે જ્‍ઝ અને લ્‍ત્‍ભ્‍ સહિત ઘણા રોકાણ વિકલ્‍પો છે જે સૌથી લોકપ્રિય વિકલ્‍પો છે, ત્‍યારે બીજી એક રીત છે જેના દ્વારા તમે તમારા ઘરના આરામથી નોંધપાત્ર વ્‍યાજ મેળવી શકો છો. આ પદ્ધતિ ઘરે સંગ્રહિત સોના પર વ્‍યાજ કમાવવાની છે. સરકાર આ માટે નોંધપાત્ર તૈયારીઓ કરી રહી છે, જેથી જનતા તેમના સોનાનો ઉપયોગ કરી શકે અને તેમના ઘરના આરામથી આવક મેળવી શકે.

તો આ યોજના શું છે, તમે તેના હેઠળ તમારું સોનું કેવી રીતે જમા કરાવી શકો છો, અને સૌથી અગત્‍યનું, શું તેના હેઠળ સોનું જમા કરાવવું તમારા માટે નફાકારક છે? ચાલો તેને સરળ શબ્‍દોમાં સમજીએ.

સરકાર અને જ્‍વેલરી ઉદ્યોગ વચ્‍ચે ચાલી રહેલી ચર્ચાઓનો હેતુ એવી સિસ્‍ટમ બનાવવાનો છે જે જનતા માટે સોનું જમા કરાવવાનું સરળ બનાવે.

પ્રસ્‍તાવિત સિસ્‍ટમ હેઠળ, ગ્રાહકો તેમના વિશ્વસનીય ઝવેરી પાસે સોનું જમા કરાવી શકે છે. પરીક્ષણ અને મૂલ્‍યાંકન પછી, માહિતી ડીમેટ ખાતામાં રેકોર્ડ કરવાની યોજના છે.

બદલામાં, જમાકર્તા જમા કરેલા સોનાના મૂલ્‍ય પર વ્‍યાજ મેળવી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે ઘરે લોકર અથવા કબાટમાં સંગ્રહિત સોનું કમાણીના રસ્‍તાઓ ખોલી શકે છે.

જોકે, વ્‍યાજ દર, ડિપોઝિટનો સમયગાળો, સોનાની શુદ્ધતા પરીક્ષણ, કરવેરા સારવાર અને યોજનાની સંપૂર્ણ શરતો અંગે હજુ સુધી અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્‍યા નથી. તેથી, વ્‍યાજની રકમ પુષ્ટિ થઈ જશે તેવું માની લેવું ખોટું હશે.

સરકારની અગાઉની ગોલ્‍ડ મોનેટાઇઝેશન યોજનામાં બેંકો અને અધિકૃત પરીક્ષણ કેન્‍દ્રોએ મુખ્‍ય ભૂમિકા ભજવી હતી. જોકે, લોકોની ભાગીદારી અપેક્ષા મુજબ રહી નથી.

સરકારી માહિતી અનુસાર, માર્ચ ૨૦૨૫ સુધીમાં જૂની યોજના હેઠળ ફક્‍ત ૩૮ ટન સોનું એકત્રિત કરી શકાયું છે.

લોકોનો વિશ્વાસ જ ઝવેરીઓને આ નવા અભિગમમાં આગળ લાવવાનું કારણ માનવામાં આવે છે. ભારતમાં ઘણા પરિવારો લાંબા સમયથી જૂના દાગીનાની ખરીદી, વેચાણ અને વિનિમય માટે તેમના સ્‍થાનિક ઝવેરીઓ સાથે વેપાર કરે છે.

આવી સ્‍થિતિમાં, પરિચિત ઝવેરીઓ પાસે સોનું જમા કરાવવું બેંક શાખા અથવા અલગ પરીક્ષણ કેન્‍દ્રમાં જવા કરતાં વધુ અનુકૂળ હોઈ શકે છે.

જ્‍વેલરી ઉદ્યોગ માને છે કે જો પ્રક્રિયા સરળ અને વિશ્વસનીય બનાવવામાં આવે, તો તે યોજનામાં ભાગીદારીમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકે છે.

ભારતમાં ઘરેલુ સોનાનો કોઈ સત્તાવાર અને સચોટ ડેટા ઉપલબ્‍ધ નથી. જોકે, નિષ્‍ણાતોનો અંદાજ છે કે ભારતીય ઘરોમાં ૨૦,૦૦૦ ટનથી વધુ સોનું હોઈ શકે છે.

આ જ કારણ છે કે સરકાર આ સોનાને અર્થતંત્ર માટે સંભવિત મુખ્‍ય સંસાધન તરીકે જુએ છે. બજાર નિષ્‍ણાતોના મતે, જો ઘરેલુ સોનાનો માત્ર ૧૦ ટકા પણ ઔપચારિક નાણાકીય વ્‍યવસ્‍થામાં પ્રવેશ કરે, તો તે સેંકડો અબજો ડોલરનું થઈ શકે છે.

એક તરફ, આ સોનાની આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડી શકે છે અને બીજી તરફ, દેશમાં રોકાણ માટે સ્‍થાનિક મૂડી ઉપલબ્‍ધ કરાવી શકે છે.

ભારત દર વર્ષે મોટી માત્રામાં સોનાની આયાત કરે છે. જો આ યોજના દ્વારા ઘરેલુ સોનાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે, તો તે નવા સોનાની માંગ અને આયાત પર દબાણ ઘટાડી શકે છે.

આ દેશની ચાલુ ખાતાની ખાધ, વિદેશી વિનિમય જરૂરિયાતો અને વેપાર સંતુલનને પણ અસર કરી શકે છે. વધુમાં, જો સ્‍થાનિક બચતનો એક ભાગ સોનામાંથી નાણાકીય વ્‍યવસ્‍થામાં જાય છે, તો બેંકિગ અને રોકાણ વ્‍યવસ્‍થામાં મૂડીની ઉપલબ્‍ધતા વધી શકે છે.

નિષ્‍ણાતોનો મત છે કે આ મૂડીનો ઉપયોગ ઉદ્યોગો, કંપનીઓ અને અન્‍ય ઉત્‍પાદક ક્ષેત્રોમાં રોકાણ માટે થઈ શકે છે. આનાથી લાંબા ગાળે આર્થિક પ્રવૃત્તિ અને રોજગારમાં વધારો થવાની શક્‍યતા છે.

દરખાસ્‍તમાં સોનાના સિક્કા અને બારનો સમાવેશ કરવાની ચર્ચા કરવામાં આવી છે, જેમાં ઘરેણાંનો સમાવેશ થાય છે. આ યોજનાનો વ્‍યાપ વધારી શકે છે, પરંતુ તે સરકાર માટે ચિતાનું કારણ પણ છે.

જો રોકાણ માટે ખરીદેલા સિક્કા અને બાર પણ જમા કરવામાં આવે અને વ્‍યાજ મળે, તો લોકો પહેલા નવું સોનું ખરીદી શકે છે અને પછી તેને યોજનામાં જમા કરી શકે છે. આનાથી સોનાની આયાતની માંગમાં ઘટાડો થવાને બદલે વધારો થઈ શકે છે.

આ જ કારણ છે કે યોજનામાં સિક્કા અને બારનો સમાવેશ કરવાના નિયમો હાલમાં વિચારણા હેઠળ છે.

ઝવેરીઓને યોજનામાં સક્રિયપણે ભાગ લેવા માટે પ્રોત્‍સાહનો આપવાનું પણ સૂચન કરવામાં આવ્‍યું છે. ઉદ્યોગ ચર્ચાઓ અનુસાર, રિફાઇનર્સ ઝવેરીઓને ૦.૭૫ થી ૧ ટકા સુધીના પ્રોત્‍સાહનો આપવાની શક્‍યતા પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે.

આનાથી ઝવેરીઓને ગ્રાહકોને યોજના સમજાવવામાં અને તેમને સોનું જમા કરાવવા માટે પ્રોત્‍સાહિત કરવામાં નાણાકીય લાભ મળી શકે છે. વધુમાં, રિફાઇનરોને મોટા જથ્‍થામાં સોનાની પહોંચ તેમના વ્‍યવસાયને વિસ્‍તૃત કરી શકે છે.

જ્‍યારે FD અને SIP સહિત ઘણા રોકાણ વિકલ્‍પો છે જે સૌથી લોકપ્રિય વિકલ્‍પો છે, ત્‍યારે બીજી એક રીત છે જેના દ્વારા તમે તમારા ઘરના આરામથી નોંધપાત્ર વ્‍યાજ મેળવી શકો છો. આ પદ્ધતિ ઘરે સંગ્રહિત સોના પર વ્‍યાજ કમાવવાની છે. સરકાર આ માટે નોંધપાત્ર તૈયારીઓ કરી રહી છે, જેથી જનતા તેમના સોનાનો ઉપયોગ કરી શકે અને તેમના ઘરના આરામથી આવક મેળવી શકે.

ભારત સરકાર ટૂંક સમયમાં એક નવી યોજના શરૂ કરી રહી છે જેમાં જનતા તેમના સોના, જેમ કે સિક્કા, ઘરેણાં અથવા બાર, તેમના નજીકના પ્રમાણિત ઝવેરી પાસે જમા કરાવી શકે છે. બદલામાં, તેમને નોંધપાત્ર વ્‍યાજ મળશે. સરકાર હાલમાં આ યોજના પર કામ કરી રહી છે.

આ યોજનાની હજુ સુધી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. ઉદ્યોગના જાણકારોના મતે, સરકાર તેના માળખા પર કામ કરી રહી છે અને ઓગસ્‍ટના અંત સુધીમાં અથવા ઓક્‍ટોબરમાં તહેવારોની મોસમ શરૂ થાય તે પહેલાં તેને શરૂ કરે તેવી અપેક્ષા છે.

જોકે, અંતિમ નિર્ણય વ્‍યાજ દર, શુદ્ધતા પરીક્ષણ, કર નિયમો, ઝવેરીઓની જવાબદારીઓ અને સોનાના ભાવ નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા જેવા મુદ્દાઓ પર આધારિત રહેશે.

નવી ગોલ્‍ડ મોનેટાઇઝેશન યોજનાનો ધ્‍યેય ફક્‍ત વ્‍યક્‍તિઓને સોના પર વ્‍યાજ આપવાનો નથી. વાસ્‍તવિક ઉદ્દેશ્‍ય ઘરોમાં નિષ્‍ક્રિય પડેલા સોનાના વિશાળ જથ્‍થાને અર્થતંત્રમાં પાછું લાવવાનો, આયાતની જરૂરિયાત ઘટાડવાનો અને રોકાણ માટે સ્‍થાનિક મૂડી ઉપલબ્‍ધ કરાવવાનો છે.

સરકાર હાલમાં આ યોજના માટે માળખું વિકસાવી રહી છે. આ યોજનાના પ્રથમ તબક્કામાં, સરકાર પહેલા ઘરેણાંની દુકાનના માલિકો અને વેપારીઓ સાથે ચર્ચા કરી રહી છે. આ પછી, યોજનાનું માળખું અંતિમ સ્‍વરૂપ આપવામાં આવશે. કારણ કે ઘરેણાંની દુકાનના માલિકો આ સમગ્ર યોજના અને પ્રક્રિયામાં મુખ્‍ય ભૂમિકા ભજવશે. જોકે સરકારે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી,

આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્‍ય લોકોના ઘરોમાં પડેલા સોનાને બજારમાં લાવવાનો છે. ભારતીય પરિવારો પાસે મોટી માત્રામાં સોનું છે, અને તેનો એક નાનો ભાગ પણ બજારમાં આવવાથી દેશ માટે ફાયદાકારક રહેશે, કારણ કે તે સોનાની આયાત ઘટાડી શકે છે, જે દેશમાં રોકાણ વધારવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.

એ નોંધવું જોઈએ કે સરકારે ૨૦૧૫ માં ગોલ્‍ડ મોનેટાઇઝેશન સ્‍કીમ પણ શરૂ કરી હતી. જો કે, આ માટે, લોકોને બેંકો અથવા નિયુક્‍ત પરીક્ષણ કેન્‍દ્રોની મુલાકાત લેવી પડતી હતી, જેના કારણે અસુવિધા થતી હતી. જો કે, તાજેતરના ડેટા અનુસાર, આગામી ૧૦ વર્ષોમાં, એટલે કે ૨૦૨૫ સુધીમાં ફક્‍ત ૩૮ ટન સોનું એકત્રિત કરવામાં આવ્‍યું છે. હવે, સરકાર આ નવી યોજનામાં કેટલાક ફેરફારો કરી રહી છે, જે સફળ અને ફાયદાકારક રહેવાની અપેક્ષા છે.

(10:47 AM IST)