નવી દિલ્‍હી તા.૨૦: દેશમાં રેકોર્ડ સ્‍તરે પહોંચેલા ખાંડના ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે, સરકારે સ્‍ટોક હોલ્‍ડિંગ નિયમોને વધુ કડક બનાવ્‍યા છે. નવા આદેશ મુજબ, દર મહિને ૧૦ ટનથી વધુ ખાંડનો ઉપયોગ કરનાર કોઈપણ ડીલર ૧૫ દિવસથી વધુ સ્‍ટોક રાખી શકશે નહીં. સરકારનો ઉદ્દેશ્‍ય બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્‍ધતા વધારવા અને વધતા ભાવોને નિયંત્રિત કરવાનો છે. સૂચના અનુસાર, આ આદેશ ૧ સપ્‍ટેમ્‍બરથી અમલમાં આવશે અને ૩૦ નવેમ્‍બર સુધી અમલમાં રહેશે.

ગયા મહિને, સરકારે ખાંડની ઉપલબ્‍ધતા વધારવા માટે સ્‍ટોક હોલ્‍ડિંગ પર પણ નિયંત્રણો લાદ્યા હતા. તે સમયે, ડીલરોને મહત્તમ ૩૦ દિવસ સુધી ખાંડ રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. હવે, આ સમયગાળો ઘટાડીને ૧૫ દિવસ કરવામાં આવ્‍યો છે.

સરકારનો આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્‍યો છે જ્‍યારે સ્‍થાનિક બજારમાં ખાંડના ભાવ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. છેલ્‍લા મહિનામાં ખાંડના ભાવ લગભગ ૧૦% વધીને રેકોર્ડ સ્‍તરે પહોંચ્‍યા છે. પુરવઠાની અછત અને તહેવારોની વધતી માંગને કારણે, ભાવ ઓછામાં ઓછા આગામી ત્રણ મહિના સુધી ઊંચા રહેવાની ધારણા છે.

મહારાષ્ટ્રમાં ખાંડ મિલોના ભાવ રૂા.૫,૪૦૦ થી રૂા.૫,૫૬૦ પ્રતિ ક્‍વિન્‍ટલના રેકોર્ડ સ્‍તરે પહોંચી ગયા છે. માર્ચ ૨૦૨૬ થી ભાવમાં તીવ્ર વધારો એવા સમયે થયો છે જ્‍યારે તહેવારોની મોસમ શરૂ થવાની છે, જે દરમિયાન ખાંડનો વપરાશ નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.

ભારતમાં ખાંડની માંગ સામાન્‍ય રીતે ઓગસ્‍ટ અને નવેમ્‍બર વચ્‍ચે ટોચ પર હોય છે. આ સમયગાળો ગણેશ ચતુર્થી, દશેરા અને દિવાળી જેવા મુખ્‍ય તહેવારો સાથે સુસંગત હોય છે. બિસ્‍કિટ, મીઠાઈ અને કન્‍ફેક્‍શનરી કંપનીઓ જેવા મુખ્‍ય ખરીદદારો તહેવારોની મોસમ પહેલા ખાંડનો સ્‍ટોક વધારે છે, જેનાથી બજારમાં માંગ વધુ વધે છે.

સરકાર ખાતરી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે કે મોટા ખરીદદારો સ્‍ટોક મર્યાદા દ્વારા ખાંડનો વધુ પડતો સંગ્રહ ન કરે અને બજારમાં પૂરતો પુરવઠો જળવાઈ રહે.

મંગળવારે અગાઉ, રોઇટર્સે અહેવાલ આપ્‍યો હતો કે સરકાર ખાંડનો પુરવઠો વધારવા અને રેકોર્ડ ભાવોને નિયંત્રિત કરવા માટે ઘણા પગલાં લેવાનું વિચારી રહી છે. આમાં મોટા વેપારીઓ માટે સ્‍ટોક મર્યાદા કડક કરવી અને મર્યાદિત ડ્‍યુટી-મુક્‍ત ખાંડની આયાતને મંજૂરી આપવાનો સમાવેશ થાય છે. જો સરકાર આયાતને મંજૂરી આપે છે, તો ભારત લગભગ એક દાયકામાં પહેલી વાર વિદેશથી ખાંડની આયાત કરી શકે છે.

લગભગ ૧૦ વર્ષના અંતરાલ પછી, ભારત સ્‍થાનિક બજારમાં ખાંડના ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે આશરે ૧૦ લાખ ટન કાચી ખાંડની આયાત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. મહારાષ્ટ્રમાં મિલ-સ્‍તરીય ખાંડના ભાવ રૂા.૫,૪૦૦ થી રૂા.૫,૫૬૦ પ્રતિ ક્‍વિન્‍ટલના રેકોર્ડ સ્‍તરે પહોંચી ગયા છે. માર્ચ ૨૦૨૬ થી ભાવમાં તીવ્ર વધારો એવા સમયે થયો છે જ્‍યારે દેશમાં તહેવારોની મોસમ શરૂ થવાની છે, જે દરમિયાન ખાંડનો વપરાશ નોંધપાત્ર રીતે વધે છે. ઉદ્યોગ સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, ભારતે અગાઉ ૨૦૧૬-૧૭ની સીઝનમાં કાચી ખાંડની આયાતને મંજૂરી આપી હતી.