ધર્મશાલા, તા. 20: ચીનની દમનકારી અને કઠોર નીતિઓ સામે પોતાના જીવનનું બલિદાન આપનારા તિબેટી કાર્યકર્તા લોબસાંગ પાલ્ડેનના આત્મદાહના 49મા દિવસે આજે સમગ્ર વિશ્વમાં વસેલા તિબેટી સમુદાય દ્વારા અત્યંત ભાવુક અને શક્તિશાળી સામૂહિક પ્રાર્થના તેમજ વિરોધ પ્રદર્શનોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ચીનની નીતિઓ સામે રચેલા આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં તિબેટી ડાયસ્પોરાના હજારો લોકોએ જોડાયા હતા અને શહીદ પાલ્ડેનને નમન કર્યા હતા.

કોણ હતા લોબસાંગ પાલ્ડેન?

લોબસાંગ પાલ્ડેન તિબેટીયન સમુદાયના એક સમર્પિત કાર્યકર્તા હતા, જેઓ તિબેટની સ્વતંત્રતા, સંસ્કૃતિ અને માનવાધિકારો માટે સતત અવાજ ઉઠાવતા હતા. ચીન દ્વારા તિબેટમાં લાગુ કરાયેલા નવા વિવાદાસ્પદ "વંશીય એકતા અને પ્રગતિ કાયદા" ના એક જ દિવસ બાદ, તેમણે 2 જુલાઈ, 2026ના રોજ ન્યુ યોર્ક શહેરમાં સ્થિત યુનાઇટેડ નેશન્સ (UN) ના મુખ્યાલયની બહાર જાહેરમાં આત્મદાહ કરી લીધો હતો. તેમનો આ ખૌફનાક પગલો ચીનની આત્મસાત નીતિઓ સામે વિશ્વનું ધ્યાન દોરવા માટેનો એક આત્યંતિક વિરોધ હતો.

બૌદ્ધ પરંપરામાં 49મા દિવસનું ખાસ મહત્વ

તિબેટીયન બૌદ્ધ ધર્મમાં મૃત્યુ પછીના 49મા દિવસનું ખૂબ જ પવિત્ર અને આધ્યાત્મિક મહત્વ રહેલું છે. માન્યતા અનુસાર, આ સમયગાળા દરમિયાન કરવામાં આવતી પ્રાર્થનાઓ અને બૌદ્ધ વિધિઓ મૃતક આત્માની સદ્ગતિ અને તેના સાનુકૂળ પુનર્જન્મ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. લોબસાંગ પાલ્ડેનની યાદમાં બનાવેલી વિશેષ વેદીઓ સમક્ષ તિબેટીયન કાર્યકર્તાઓ અને નાગરિકોએ લાઇનબદ્ધ રીતે નમન કરીને તેમને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી હતી.

વિશ્વના ખૂણે-ખૂણે ગુંજી ઉઠ્યો વિરોધનો અવાજ

લોબસાંગ પાલ્ડેનની યાદમાં યોજાયેલી આ પ્રાર્થના સભાઓ માત્ર શોક વ્યક્ત કરવા પૂરતી સીમિત ન રહી, પરંતુ તેણે એક વૈશ્વિક આંદોલનનું રૂપ ધારણ કરી લીધું હતું:

•    દિલ્હી (ભારત): રાજધાની દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે હજારો તિબેટીઓ ભારત અને તિબેટના રાષ્ટ્રધ્વજ સાથે એકઠા થયા હતા અને ચીની દમન સામે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો.

•    કેનેડા: ટોરોન્ટો શહેરમાં હજારો લોકોએ સામૂહિક પ્રાર્થના સભામાં ભાગ લીધો હતો.

•    ઓસ્ટ્રેલિયા: ઓસ્ટ્રેલિયામાં તિબેટી સમુદાયના લોકોએ ચીની દૂતાવાસની બહાર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું અને તિબેટની આઝાદીના નારા લગાવ્યા હતા.

શિમલા અને ધર્મશાલામાં શાંતિ કૂચનું આયોજન

હિમાચલ પ્રદેશના શિમલા અને ધર્મશાલામાં પણ તિબેટીયન સમુદાય દ્વારા વિશેષ શાંતિ કૂચ કાઢવામાં આવી હતી. સવારે 10:00 થી બપોરે 12:00 વાગ્યા સુધી થેક્ચેન ચોઇલિંગ ત્સુગલાખાંગ ખાતે પવિત્ર પ્રાર્થના સમારોહ યોજાયો હતો, જેના પછી શ્રદ્ધાળુઓ અને કાર્યકર્તાઓએ ધર્મશાલા પોલીસ ગ્રાઉન્ડ સુધી એક મૌન પરંતુ આક્રમક શાંતિ કૂચ યોજી હતી. આ કૂચનો મુખ્ય હેતુ તિબેટી ભાષા, સંસ્કૃતિ અને ધાર્મિક ઓળખને નષ્ટ કરતી ચીની નીતિઓ તરફ વૈશ્વિક સમુદાયનું ધ્યાન દોરવાનો હતો.

તિબેટીયન સંઘર્ષ અને આત્મદાહનો કાળો ઇતિહાસ

તિબેટના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં આત્મદાહ એ વિરોધનું સૌથી કરૂણ અને વિવાદાસ્પદ સ્વરૂપ રહ્યું છે. આ સિલસિલો 1998માં ભારતમાં શરૂ થયો હતો જ્યારે થુબટેન ન્ગોડુપ નામના કાર્યકર્તાએ પોલીસ દ્વારા ભૂખ હડતાળ તોડાવવાના વિરોધમાં પોતાને આગ ચાંપી દીધી હતી. ત્યારબાદ, 27 ફેબ્રુઆરી 2009ના રોજ 27 વર્ષીય સાધુ ટેપી દ્વારા કરાયેલા રાજકીય આત્મદાહ પછી અસંખ્ય તિબેટીઓએ પોતાની ઓળખ અને આઝાદીની રક્ષા કાંતિ માટે પોતાના પ્રાણ ન્યોછાવર કર્યા છે. લોબસાંગ પાલ્ડેનનું આ બલિદાન તે જ લાંબી અને કરૂણ લડાઈની એક નવી કડી છે.