રાજકોટ તા.૨૧: રામચરિતમાનસના રચયિતા ગોસ્વામી તુલસીદાસજીની જન્મજયંતિ, તુલસી જયંતિ, બુધવારે હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના સેન્ડર્સ થિયેટરમાં મોરારી બાપુની નવ દિવસીય રામકથા ''માનસ ગુરુ પ્રસાદ'' અંતર્ગત ઉજવવામાં આવી હતી. ઐતિહાસિક પ્રસંગરૂપે, તુલસી જન્મોત્સવ અંતર્ગત વર્ષ ૨૦૧૦થી ગુજરાતના તલગાજરડામાં દર વર્ષે આપવામાં આવતા તુલસી, વ્યાસ, વાલ્મીકિ અને રત્નાવલી પુરસ્કારો પ્રથમવાર ભારતની બહાર એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રસંગ મોરારી બાપુ દ્વારા ૧૬ વર્ષ પહેલાં શરૂ કરવામાં આવેલી એ પરંપરામાં એક મહત્વપૂર્ણ નવો અધ્યાય ઉમેરે છે, જેના માધ્યમથી ગોસ્વામી તુલસીદાસજીના સાહિત્યિક, આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક વારસાના સંરક્ષણ, તેના અર્થઘટન તથા રામકથાની પરંપરાને આગળ વધારવામાં વિશિષ્ટ યોગદાન આપનાર વ્યકિતઓનું સન્માન કરવામાં આવે છે.

મોરારીબાપુ માટે તુલસી જયંતિના આ સમારોહને અમેરિકા લઈ જવાનો હેતુ સદીઓ જૂની ભારતીય સાહિત્યિક અને આધ્યાત્મિક પરંપરાને વૈશ્વિક શ્રોતાઓ સાથે સંવાદમાં લાવવાનો પણ છે. હાર્વર્ડના સેન્ડર્સ થિયેટરમાં યોજાયેલા આ સમારોહમાં સંતો, વિદ્વાનો, કથાકારો, સંગીતકારો, કલાકારો તેમજ શૈક્ષણિક જગતના પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ પ્રસંગ વિવિધ સંસ્કૃતિઓ અને વિષયક્ષેત્રોમાં રામાયણ તથા રામચરિતમાનસ પ્રત્યે સતત વધી રહેલી રુચિને દર્શાવે છે.

તુલસી જયંતિના પાવન અવસરે ૧૯ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ તુલસી જન્મોત્સવ અને ગ્લોબલ એવોર્ડ્સ સમારોહનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પૂજ્ય મોરારી બાપુના આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શન હેઠળ તેમની ''માનસ ગુરુ પ્રસાદ'' રામકથા અંતર્ગત આયોજિત આ સમારોહમાં નવ વિશિષ્ટ વિદ્વાનો, આધ્યાત્મિક લીડર્સ અને સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રે યોગદાન આપનાર વ્યકિતઓને આઠ પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.

વાલ્મીકિ યૂસી બર્કલેના પ્રોફેસર સૈલી જે. સધરલેન્ડ ગોલ્ડમેન અને પ્રોફેસર રોબર્ટ ગોલ્ડમેનને સંયુકત રીતે એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. વાલ્મીકિ પુરસ્કાર ઓસાકા યુનિવર્સિટીની પ્રોફેસર મડોકા ફુકુઓકાને પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. વ્યાસ પુરસ્કાર કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર જ્હોન સ્ટ્રેટન હોલે, અમેરિકા સ્થિત વિદ્વાન ડો. અશ્વિનભાઈ કાંતિલાલ રાજગોર તથા જાણીતા આધ્યાત્મિક વકતા દેવી ચિત્રલેખા (ભારત)ને એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

તુલસી પુરસ્કાર યૂટી ઓસ્ટિનના પ્રોફેસર રૂપર્ટ સ્નોલ અને સામુદાયિક નેતા પિયુષભાઈ મહેતાને એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે રત્નાવલી પુરસ્કાર હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીની પ્રોફેસર ડાયના એલ. એકને તુલનાત્મક ધર્મ તથા ભારત અભ્યાસના ક્ષેત્રમાં તેમના નોંધપાત્ર કાર્ય બદલ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. હાર્વર્ડ ખાતે આ ઐતિહાસિક કાર્યક્રમને સફળ બનાવવામાં તેમનું યોગદાન પણ મહત્વપૂર્ણ રહ્યું હતું.

પુરસ્કાર વિજેતાઓનું આ વૈવિધ્યસભર સમૂહ ભારતના શાસ્ત્રીય સાહિત્ય સાથે વધી રહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય જોડાણ તેમજ રામાયણ અને ગોસ્વામી તુલસીદાસજીના વારસાની વૈશ્વિક પ્રાસંગિકતાને ઉજાગર કરે છે.

પૂ.મોરારીબાપુએ કહયુ કે, તુલસીજીએ શ્રી રામચરિત માનસના માધ્યમથી ભગવાન શ્રી રામના આદર્શો, મર્યાદા, ભકિત, માનવીય મુલ્યોને ઘર-ઘર, જન-જન સુધી પહોંચાડયા છે. તેમની વાણી અને સાહિત્ય આજે સમગ્ર વિશ્વને સત્ય, પ્રેમ, કરૂણા, ધર્મ, સદાચારનો રાહ બતાવે છે. તુલસી જયંતિની વિદેશની ધરતી ઉપર પહેલીવાર ઉજવણીથી ભારતીય જ્ઞાન, અધ્યાત્મ અને સંસ્કૃતિની સુગંધ વૈશ્વિક મંચ સુધી પહોંચી છે.

આ રામકથાના મુખ્ય આયોજક પાવન પોપટ OBEએ જણાવ્યું હતું કે, ''બાપુ દ્વારા આપવામાં આવેલ સત્ય, પ્રેમ અને કરુણાનો સંદેશ રામકથા મારફતે એવી બાબત પ્રદાન કરે છે, જે સંપૂર્ણપણે સાર્વત્રિક છે – સ્વીકાર, આનંદ અને પ્રેમની એવી અનુભૂતિ, જે ભૌગોલિક સીમાઓ અને સંસ્કૃતિઓથી ઉપર છે. તુલસી જન્મોત્સવ અને તેના પુરસ્કારોને હાર્વર્ડ સુધી લાવવા એ આ યાત્રાનું સ્વાભાવિક વિસ્તરણ છે. આ રામચરિતમાનસની કાલાતીત જ્ઞાનપરંપરાને એવા વૈશ્વિક શ્રોતાઓ સુધી પહોંચાડી રહ્યું છે, જેઓ તેના મૂલ્યો અને આદર્શો તરફ ઝડપથી આકર્ષાઈ રહ્યા છે.''

મોરારી બાપુએ અનેક સામાજિક રૂઢિઓ અને ભેદભાવથી ઉપર ઉઠીને સમાજના વિવિધ વર્ગો માટે રામકથાનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં સેકસ વર્કર્સ, ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાય તથા સમાજના હાંસિયામાં રહેલા લોકોનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેઓ ભારત તેમજ વિદેશોમાં આપત્તિગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સહાય પહોંચાડવાના કાર્યોમાં પણ સક્રિય રહ્યા છે, જેમાં યુદ્ધગ્રસ્ત યુક્રેન જેવા વિસ્તારોનો પણ સમાવેશ થાય છે. (જયદેવભાઇ માંકડ- તલગાજરડા)