મુંબઈ: ભારતીય રેલવેએ માલ પરિવહન (Freight Transportation) ના ક્ષેત્રમાં એક નવો ઈતિહાસ રચીને દેશની પ્રથમ ડબલ-સ્ટેક લાંબા અંતરની (Long Haul) કન્ટેનર ટ્રેન સફળતાપૂર્વક દોડાવી છે. ૨૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ જેએનપીટી (JNPT) મુંબઈથી રવાના થયેલી ૧.૩ કિલોમીટર લાંબી આ સુપર-ટ્રેનમાં એકસાથે ૩૬૦ ટીઈયુ (TEU) કન્ટેનર લોડ કરવામાં આવ્યા હતા. આ ટ્રેન ૪૨૨ કિલોમીટરનું અંતર કાપીને વડોદરા વિભાગના વર્નામા ખાતે આવેલ કોનકોરના ગુડ્સ કન્ટેનર ટર્મિનલ સુધી પહોંચી છે.

 

આ અનોખી અને વિરાટ રેલવે રચનામાં બે ડબલ-સ્ટેક રેકને એકસાથે જોડવામાં આવ્યા હતા. આગળના રેકમાં ૪૫+૧ લોડ સાથે એન્જિન નંબર ૬૦૩૧૧ (કુલ વજન ૧,૮૧૭ ટન) અને પાછળના રેકમાં ૪૫+૧ લોડ સાથે એન્જિન નંબર ૨૪৬૯૦ (કુલ વજન ૨,૧૦૫ ટન) જોડવામાં આવ્યું હતું. આ ડબલ-એન્જિન શક્તિ અને ટેકનોલોજીના સમન્વયથી રેલવે માર્ગની ઉપલબ્ધ ક્ષમતાનો મહત્તમ ઉપયોગ શક્ય બન્યો છે.

 

સમય, ખર્ચ અને પર્યાવરણ ત્રણેયને થશે મોટો ફાયદો

 

આ વિરાટ ડબલ-સ્ટેક ટ્રેન શરૂ થવાથી જેએનપીટી જેવા વ્યસ્ત બંદરો પરથી કન્ટેનરોનો રોકાણ સમય (Dwell Time) ઘટી જશે અને માલ-સામાન ઝડપથી ખાલી થઈ શકશે. ઇલેક્ટ્રિક એન્જિનથી ચાલતી આ ટ્રેન પર્યાવરણ માટે વરદાનરૂપ સાબિત થશે:

 

• ૩૬૦ ટ્રકની બચત: આ એક જ ટ્રેન રોડ પર દોડતી ૩૬૦ મોટા ટ્રકો જેટલો માલ એકસાથે લઈ જવા માટે સક્ષમ છે.

 

• પ્રદૂષણમાં ઘટાડો: ડીઝલના વપરાશ અને વાહનોના કાર્બન ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે.

 

• ટ્રાફિક મુક્તિ: હાઇવે પરથી વાહનોનું ભારણ ઘટતાં રસ્તાઓ સુરક્ષિત બનશે.

 

ડબલ-સ્ટેક લાંબા અંતરની ટ્રેન: મુખ્ય આંકડા

 

• રૂટ: JNPT (મુંબઈ) થી વર્નામા, વડોદરા (ગુજરાત) - ૪૨૨ કિમી

 

• ટ્રેનની લંબાઈ: ૧.૩ કિલોમીટર (બે ડબલ-સ્ટેક રેકનું સંયોજન)

 

• કુલ કન્ટેનર ક્ષમતા: ૩૬૦ TEU કન્ટેનર્સ

 

• એન્જિન અને વજન: ૨ ઇલેક્ટ્રિક એન્જિન્સ (કુલ વજન ૩,૯૨૨ ટન)