અમદાવાદ : આજના આધુનિક યુગમાં સ્માર્ટફોન દરેક વ્યક્તિના જીવનનું અવિભાજ્ય અંગ બની ગયો છે. મોટાભાગના સ્માર્ટફોન યુઝર્સ પોતાની સ્ક્રીન, મોબાઈલ એપ્સ અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર 'ડાર્ક મોડ' (Dark Mode) નો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરતા હોય છે. સામાન્યપણે એવી માન્યતા છે કે ડાર્ક મોડ ઓન રાખવાથી ફોનની બેટરીનો વપરાશ ઘટી જાય છે અને બેટરી લાઇફ લાંબી ચાલે છે. પરંતુ ટેકનોલોજી અને ડિસ્પ્લે સાયન્સ અનુસાર, આ બાબત દરેક સ્માર્ટફોન માટે એકસરખી રીતે લાગુ પડતી નથી.

 

ડાર્ક મોડથી તમારા ફોનની બેટરી બચશે કે નહીં તેનો સીધો આધાર તમારા સ્માર્ટફોનમાં વપરાયેલી ડિસ્પ્લે પેનલ (Display Panel) ના પ્રકાર પર રહેલો છે.

 

ડિસ્પ્લેના પ્રકાર મુજબ બેટરી બચતનું ગણિત

 

• AMOLED / OLED / Super AMOLED ડિસ્પ્લે:

 

જો તમારા સ્માર્ટફોનમાં AMOLED કે OLED સ્ક્રીન છે, તો ડાર્ક મોડ બેટરી બચાવવામાં ૧૦૦% અસરકારક સાબિત થાય છે. આ ટેકનોલોજીમાં દરેક પિક્સેલ (Pixel) પોતાની સ્વતંત્ર લાઈટ ઉત્સર્જિત કરે છે. જ્યારે સ્ક્રીન પર કાળો (Black) રંગ દર્શાવવાનો હોય, ત્યારે તે ચોક્કસ પિક્સેલ્સ સંપૂર્ણપણે બંધ (Off) થઈ જાય છે. પિક્સેલ્સ બંધ રહેવાથી વીજળીનો વપરાશ થતો નથી અને બેટરીમાં ૧૫% થી ૩૦% સુધીની સીધી બચત થાય છે.

 

• LCD / IPS LCD ડિસ્પ્લે:

 

બજેટ સ્માર્ટફોન્સમાં સામાન્ય રીતે LCD પેનલનો ઉપયોગ થાય છે. LCD સ્ક્રીનમાં સમગ્ર ડિસ્પ્લેની પાછળ એક કોમન 'બેકલાઈટ' (Backlight) સતત ચાલુ રહે છે. સ્ક્રીન પર ડાર્ક થીમ હોય તો પણ બેકલાઈટ પૂરી ક્ષમતાથી ચાલુ જ રહે છે અને લાઈટ બ્લોક કરીને કાળો રંગ બતાવાય છે. પરિણામે LCD સ્ક્રીનવાળા ફોનમાં ડાર્ક મોડ ઓન કરવાથી બેટરીમાં કોઈ નોંધપાત્ર બચત થતી નથી.

 

ડાર્ક મોડ વાપરવાના અન્ય મુખ્ય ફાયદાઓ:

 

• આંખોને રક્ષણ: રાત્રે કે ઓછા પ્રકાશમાં ડાર્ક મોડ વાપરવાથી અંધારામાં આંખો પર સીધો પ્રકાશ પડતો નથી, જેથી સ્ટ્રેન અને થાક ઘટે છે.

 

• સારી ઊંઘમાં મદદરૂપ: સ્ક્રીનમાંથી નીકળતી હાનિકારક બ્લૂ લાઈટનું ઉત્સર્જન ઘટાડે છે, જેથી ઊંઘ માટે જરૂરી 'મેલેટોનિન' (Melatonin) હોર્મોનનું સ્તર જળવાઈ રહે છે.

 

• ડિસ્પ્લેનું આયુષ્ય: OLED સ્ક્રીનમાં લાંબા સમય સુધી વ્હાઈટ સ્ક્રીન રાખવાથી 'સ્ક્રીન બર્ન-ઈન' થવાનું જોખમ રહે છે, જે ડાર્ક મોડ વાપરવાથી અટકે છે.