નવી દિલ્હી:  ભારતીય સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સ્વદેશી ટેકનોલોજીની જ્યારે પણ વાત કરવામાં આવે છે, ત્યારે પૃથ્વી મિસાઇલનું નામ સુવર્ણ અક્ષરે લખવામાં આવે છે. દાયકાઓથી ભારત વિરુદ્ધ ષડયંત્ર રચી રહેલા ચીન અને પાકિસ્તાન માટે DRDO નો ઇન્ટિગ્રેટેડ ગાઇડેડ મિસાઇલ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (IGMDP) એક આકરો આંચકો સાબિત થયો હતો. તત્કાલીન વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીના નેતૃત્વ હેઠળ ૧૯૮૩માં શરૂ કરાયેલા આ પ્રોજેક્ટે ભારતીય સેનાને 'પૃથ્વી' સ્વરૂપે એવું બ્રહ્માસ્ત્ર આપ્યું, જેણે સરહદ પાર દુશ્મનોમાં ભયનો માહોલ પેદા કરી દીધો હતો. ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૮ના રોજ થયેલા પ્રથમ સફળ પરીક્ષણે વિશ્વના ચોક્કસ દેશોનો મિસાઇલ એકાધિકાર તોડી ફેંક્યો હતો.

DRDO દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી પૃથ્વી મિસાઇલ શ્રેણીએ ભારતના સશસ્ત્ર દળોની ત્રણેય પાંખોને અદભુત સામર્થ્ય પૂરું પાડ્યું છે. પૃથ્વી-૧ મિસાઇલને ૧૫૦ કિમીની રેન્જ અને ૧૦૦૦ કિગ્રા પેલોડ ક્ષમતા સાથે ભારતીય ભૂમિસેના (Army) માટે તૈયાર કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ આવેલી પૃથ્વી-૨ મિસાઇલે ૩૫૦ કિમી સુધીના લક્ષ્યોને સાચો જ્વાળામુખી બતાવી વાયુસેના અને સ્ટ્રેટેજિક ફોર્સિસ કમાન્ડની તાકાતમાં અનેકગણો વધારો કર્યો. તો બીજી તરફ, નૌકાદળ માટે ખાસ તૈયાર કરાયેલ પૃથ્વી-૩ (ધનુષ) મિસાઇલે દરિયાઈ સીમા પર ભારતની કિલ્લેબંધી મજબૂત કરી દીધી.

પૃથ્વી મિસાઇલે માત્ર યુદ્ધના મેદાનમાં જ નહીં પણ ટેકનોલોજીની દ્રષ્ટિએ પણ ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવ્યું છે. આ જ મિસાઇલના પાયા પર આજે ભારત પાસે અગ્નિ, આકાશ, નાગ, પ્રલય અને અત્યાધુનિક બ્રહ્મોસ જેવી સુપરસોનિક અને હાઇપરસોનિક મિસાઇલોનો વિશાળ ખજાનો ઉપલબ્ધ છે. રોડ અને મોબાઇલ લોન્ચર પરથી ક્ષણવારમાં ફાયર થઈ શકવાની પૃથ્વીની ક્ષમતાએ જ આજે ભારતીય સેનાને કોઈપણ આક્રમક પરિસ્થિતિમાં દુશ્મનના પ્રદેશમાં ઘૂસીને ચોક્કસ નિશાન સાધવાની અજેય શક્તિ આપી છે.