તેહરાન:  અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવી રહેલા અત્યંત કડક નવા આર્થિક પ્રતિબંધો વચ્ચે ઈરાની ચલણ રિયાલની કિંમતમાં ઐતિહાસિક તારાજી સર્જાઈ છે. ઓપન માર્કેટમાં વેપાર શરૂ થતાં જ એક યુએસ ડોલર સામે ઈરાની રિયાલનો ભાવ તૂટીને 2.02 મિલિયન (લગભગ 20 લાખ 20 હજાર) રિયાલની રેકોર્ડ નીચલી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. અમેરિકી ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ઈરાન સામે નવા "ઇકોનોમિક ડી-ડે" પ્રતિબંધો લાવવાની ઘોષણા કરી છે, જેના કારણે યુદ્ધ, બે આંકડાના ફુગાવા અને આર્થિક મંદીનો સામનો કરી રહેલા ઈરાની નાગરિકોની દૈનિક જરૂરિયાતોની ખરીદી પણ પહોંચ બહાર થઈ ગઈ છે.

આર્થિક દબાણ લાવવાના પ્રયાસો વચ્ચે હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે આ મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવાહન માર્ગના સંયુક્ત સંચાલન અંગે યોજનાઓ ઘડાઈ રહી હોવાના અહેવાલોથી યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ભારે નારાજ થયા છે. ટ્રમ્પે ઓમાનને આ વાટાઘાટોથી દૂર રહેવાની કડક ચેતવણી આપી છે. તે જ સમયે, ઈરાનના સૌથી મોટા વેપારી ભાગીદારોમાંના એક એવા સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ અમેરિકી દબાણ હેઠળ ઈરાન સાથેનો તમામ વેપાર સ્થગિત કરી દેતાં ઈરાની અર્થતંત્ર માટે આયાત અને નાણાકીય વ્યવહારોના દરવાજા લગભગ બંધ થઈ ગયા છે.

અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે ઈરાન સાથે વેપાર ચાલુ રાખનારા દેશો પર ગૌણ પ્રતિબંધો  લાદવાની સ્પષ્ટ ધમકી આપી છે. તેના જવાબમાં ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના વરિષ્ઠ નેતા મોહસેન રેઝાઈએ તીખી પ્રતિક્રિયા આપતા ચેતવણી આપી છે કે યુએસના આર્થિક પ્રતિબંધોને સમર્થન આપનાર કોઈપણ દેશ સામે ઈરાન તેને "યુદ્ધનું કૃત્ય" ગણશે. અમેરિકાની કડક નાકાબંધી અને ચલણના આ કટોકટીપૂર્ણ પતનથી સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયામાં આર્થિક અને રાજકીય અનિશ્ચિતતા વધુ ગંભીર બની છે.