નવી દિલ્હી, તા.૨૫: વિશ્વના વિકસિત દેશો હવે વિદેશી નાગરિકો અને સ્થળાંતર કરનારાઓ (Immigrants) માટે પોતાના દરવાજા સંપૂર્ણપણે બંધ નથી કરી રહ્યા, પરંતુ તેઓ કોને પ્રવેશ આપવો, કોને લાંબા ગાળા સુધી રહેવા દેવા અને કોને કાયમી નિવાસ (Permanent Residency) આપવો તે અંગે અત્યંત પસંદગીયુક્ત (Selective) બની રહ્યા છે. યુએસએ, કેનેડા, યુકે, ઓસ્ટ્રેલિયા અને યુરોપિયન દેશો પોતાની ઇમિગ્રેશન નીતિઓને વધુ આકરી બનાવી રહ્યા છે. હવે 'સાચા ઇમિગ્રન્ટ' નો નવો ટ્રેન્ડ એવો ઊભો થયો છે જે સ્થાનિક શ્રમની અછત પૂરી કરી શકે, ઊંચો પગાર કમાઈ શકે, ભાષા પર સારું પ્રભુત્વ ધરાવતો હોય અને દેશની આર્થિક યોજનાઓમાં સીધો ફિટ બેસતો હોય.

ઓર્ગેનાઇઝેશન ફોર ઇકોનોમિક કો-ઓપરેશન એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (OECD) ના આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળાંતર આઉટલુક રિપોર્ટ અનુસાર, ૨૦૨૩ અને ૨૦૨૪ વચ્ચે OECD દેશોમાં કાયમી કામ સંબંધિત સ્થળાંતરમાં ૨૧% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. કડક નિયમોના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓનું આગમન પણ ૧૩% ઘટી ગયું છે. યુએસએ દ્વારા H-1B વિઝા અરજીઓ માટે સ્પોન્સરશિપ અને ફીના ધોરણો કડક કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે, જ્યારે યુકે અને કેનેડાએ પણ સ્ટડી પરમિટ અને પોસ્ટ-ગ્રેજ્યુએશન વર્ક પરમિટ (PGWP) ના નિયમોમાં ભારે કાપ મૂક્યો છે.

ભૂતકાળમાં વિદેશમાં અભ્યાસ કરવા જવું એ કાયમી વસવાટ માટેનો એક સરળ માર્ગ ગણાતો હતો, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. કેનેડાએ ૨૦૨૪ માં નવી સ્ટડી પરમિટમાં ૪૧% નો ઘટાડો કર્યો છે અને જીવનનિર્વાહ માટે દર્શાવવાની નાણાકીય રકમમાં પણ વધારો કર્યો છે. સરકારો હવે માત્ર એવા વિદ્યાર્થીઓને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે જેઓ વાસ્તવિક અને ગુણવત્તાસભર શિક્ષણ મેળવીને સ્થાનિક શ્રમ બજારમાં સીધું યોગદાન આપી શકે. નાણાકીય રીતે સક્ષમ અને ઉચ્ચ કૌશલ્ય ધરાવતા ઉમેદવારો માટે જ હવે વિદેશના રસ્તા વધુ સરળ બનશે.

આ નીતિગત ફેરફારોમાં એક મોટો વિરોધાભાસ પણ સામે આવ્યો છે. કેર હોમ્સ, કૃષિ, બાંધકામ અને સેવા ક્ષેત્રમાં વિદેશી શ્રમિકોની ભારે જરૂરિયાત હોવા છતાં, ઓછા વેતન ધરાવતા અને ઓછું કૌશલ્ય ધરાવતા કામદારો માટે કાયમી નિવાસના માર્ગો વધુ કઠિન બનાવી દેવાયા છે. એકંદરે, નવું ગ્લોબલ ઇમિગ્રેશન મોડેલ સરહદો બંધ કરવા વિશે નથી, પરંતુ ઉમેદવારોની આર્થિક ઉપયોગિતા મુજબ તેમને રેન્કિંગ આપવા વિશે છે. વિદેશી ધરતી પર સ્થાયી થવા માંગતા ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે હવે માત્ર યોગ્યતા જ નહીં, પરંતુ ઉચ્ચ આર્થિક મૂલ્ય સાબિત કરવું અનિવાર્ય બનશે.