કૈરો : ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી એરફોર્સ (PLAAF) પોતાના અદ્યતન J-16 ફાઇટર જેટ્સ સાથે ઇજિપ્તના રાફેલ વિમાનો સામે સીધી હવાઈ લડાઇનો અભ્યાસ કરી રહી હોવાના અહેવાલોથી આંતરરાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ભારે હલચલ મચી ગઈ છે. ઇજિપ્તમાં યોજાયેલી "ઇગલ્સ ઓફ સિવિલાઇઝેશન 2026" સંયુક્ત હવાઈ કવાયત દરમિયાન ચીની પાઇલટ્સને પશ્ચિમી બનાવટના શક્તિશાળી રાફેલ વિમાનો સામે પ્રત્યક્ષ તાલીમ લેવાની એક દુર્લભ અને મહત્વપૂર્ણ તક મળી છે. આ ઘટનાક્રમ પર ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓ પણ કડક નજર રાખી રહી છે.

કવાયતના પ્રથમ તબક્કામાં J-16 અને ઇજિપ્તીયન રાફેલ વચ્ચે વન-ઓન-વન (એક-એક) ડોગફાઇટ અને સિમ્યુલેટેડ હવાઈ લડાઇ યોજાઈ હતી. ચીની અને ઇજિપ્તીયન પાઇલટોએ ફાઇટર જેટની ક્ષમતાઓ, ટેક-ઓફ, લેન્ડિંગ પ્રોટોકોલ અને ઇમરજન્સી રેસ્પોન્સ અંગે વિગતવાર ચર્ચા કરી હતી. સામાન્ય રીતે ચીન પોતાના જ વિમાનો કે પ્લેટફોર્મ સામે તાલીમ લેતું હોય છે, પરંતુ રાફેલ જેવા ફ્રાન્સ નિર્મિત પશ્ચિમી વિમાન સામે સીધી લડાઇનો અનુભવ મેળવવો એ ચીન માટે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહ્યો છે.

ચીની ઉડ્ડયન નિષ્ણાતોના મતે, આ કવાયત દ્વારા ચીન રાફેલ વિમાનની ઉડાન લાક્ષણિકતાઓ, દાવપેચ (maneuverability) અને લડાયક વર્તનને નજીકથી સમજી રહ્યું છે. ભારત અને ઇજિપ્ત રાફેલના મુખ્ય વાપરકર્તા દેશો હોવાથી, આ અભ્યાસ દ્વારા ચીની વાયુસેના ભારતીય વાયુસેના (IAF) ના સૌથી આધુનિક ફાઇટર જેટ રાફેલ સામે પોતાની રણનીતિઓ અને J-16 નું પ્રદર્શન સુધારી શકશે.

જોકે સંરક્ષણ ક્ષેત્રના તજજ્ઞોનું માનવું છે કે ઇજિપ્તીયન રાફેલમાં વપરાયેલા શસ્ત્રો, સેન્સર અને સોફ્ટવેર ભારતીય રાફેલના 'ઈન્ડિયા સ્પેશિયલ એન્હાન્સમેન્ટ્સ' જેવા નથી, તેથી આને સીધી રીતે ભારત-ચીન હવાઈ યુદ્ધનું અનુકરણ ગણી શકાય નહીં. તેમ છતાં, હિમાલય સરહદે વધતા તણાવ વચ્ચે રાફેલની કામગીરી અને મર્યાદાઓ વિશે ડ્રેગનને મળતો આ ડેટા ભવિષ્યની હવાઈ સુરક્ષા તૈયારીઓને ચોક્કસપણે પ્રભાવિત કરી શકે છે.