કિવ : રશિયા સામે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે યુક્રેને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને વ્યૂહાત્મક નિર્ણય લેતાં પોતાના ‘એવેન્જર્સ’ (Avengers) આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) બેટલફિલ્ડ ડેટાબેઝની એક્સેસ બ્રિટનને સોંપી દીધી છે. બ્રિટન આ ગુપ્ત અને અદ્યતન મિલિટરી ડેટાબેઝની પહોંચ મેળવનારો યુક્રેન બહારનો સૌપ્રથમ દેશ બન્યો છે. કિવ ખાતે યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાત દરમિયાન આ ઐતિહાસિક કરારની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

યુક્રેનની આ ‘એવેન્જર્સ’ સિસ્ટમ યુદ્ધભૂમિ પર તૈનાત કરવામાં આવેલા હજારો હાઇ-ટેક કેમેરા, રડાર અને સેન્સરમાંથી રિયલ-ટાઇમ ડેટા એકત્રિત કરે છે. આ પ્લેટફોર્મ દુશ્મનના ટાંકી, આર્ટિલરી યુનિટ્સ, એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ, સૈનિકોની હિલચાલ અને શાહેદ ડ્રોન સહિતના યુએવી (UAVs) ને ચોકસાઈપૂર્વક ટ્રેક અને આઈડેન્ટીફાઈ કરે છે. આ તમામ ડેટાને ‘એવેન્જર્સ લેબ’માં પ્રોસેસ કરીને અત્યાધુનિક AI મોડેલોને તાલીમ આપવામાં આવે છે, જેનો ઉપયોગ હવે યુકે અને યુક્રેન મળીને ડિફેન્સ ક્ષેત્રે નવી એઆઈ-સંચાલિત ટેકનોલોજી વિકસાવવા માટે કરશે.

આ સંયુક્ત પહેલ હેઠળ બંને દેશો લશ્કરી મથકોની આસપાસ સુરક્ષા કવચ મજબૂત કરવા માટે AI સેન્સર્સ અને ઓછી ઊર્જા વપરાશ કરતી ખાસ AI ચિપ્સ બનાવશે. બ્રિટિશ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, યુદ્ધભૂમિ પરથી મળેલી આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં માત્ર લશ્કરી ક્ષેત્રે જ નહીં પરંતુ એરપોર્ટ, રેલ્વે નેટવર્ક, જેલ અને ઉર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા મહત્વના નાગરિક ક્ષેત્રોની સુરક્ષા માટે પણ થઈ શકશે. આ ઉપરાંત, ફ્રેન્ચ-નિર્મિત સ્કેલ્પ મિસાઇલમાં વપરાતા બ્રિટિશ સ્પેરપાર્ટ્સના બ્લુપ્રિન્ટ્સ પણ યુક્રેન સાથે શેર કરવા યુકે સંમત થયું છે.

બીજી તરફ, રશિયાએ બ્રિટનની આ વધતી સંડોવણી સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે. ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે બ્રિટિશ પગલાંની આકરા શબ્દોમાં ટીકા કરતાં જણાવ્યું હતું કે, બ્રિટન સતત અને યોજનાપૂર્વક આ સંઘર્ષમાં ઘી હોમી રહ્યું છે અને શાંતિ પ્રક્રિયાના તમામ પ્રયાસોમાં અડચણો ઊભી કરી રહ્યું છે. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ AI કરારને આધુનિક યુદ્ધકળાની દિશા બદલી નાખનારું એક મોટું રણનીતિક પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.