નવી દિલ્હી : સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની જાતિગત ભેદભાવ નાબૂદી અંગેની સમિતિ (CERD) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી સમીક્ષા પ્રક્રિયા દરમિયાન ભારત સરકારના પ્રતિનિધિમંડળે દેશની ભૌગોલિક, સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતા તેમજ તમામ નાગરિકોને બંધારણ દ્વારા આપવામાં આવેલા સમાનતાના અધિકારો અને સુરક્ષા કવચને મજબૂત રીતે રજૂ કર્યા છે. ૨૦૦૭ પછી પ્રથમ વખત યોજાયેલી આ સમીક્ષા બેઠકમાં ભારતના સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાના નેતૃત્વમાં ભારતીય દળે ભાગ લીધો હતો.

CERD એ ૧૮ સ્વતંત્ર અધિકાર નિષ્ણાતોનું એક પેનલ છે, જે વિશ્વના ૧૮૨ દેશોમાં જાતિગત ભેદભાવના તમામ સ્વરૂપોના નાબૂદી પરના સંમેલનના અમલીકરણ પર નજર રાખે છે. પોતાના તાજેતરના અહેવાલમાં સમિતિએ આદિવાસી સમુદાયો, વંચિત જાતિઓ, બંગાળી ભાષી મુસ્લિમો અને અન્ય સંવેદનશીલ જૂથો સામે કથિત ભેદભાવ, મનસ્વી અટકાયત અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ દ્વારા થતા દુર્વ્યવહારના અહેવાલો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. સમિતિએ તમામ કથિત ઘટનાઓની પારદર્શક તપાસ કરવા અને નફરતભર્યા ભાષણો સામે પગલાં લેવા ભલામણ કરી હતી.

યુએન પેનલના આ તારણો સામે ભારતીય મિશને સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય બંધારણ અને દેશનું કાનૂની માળખું તમામ નાગરિકોને વંશ, જાતિ, ધર્મ કે લિંગના ભેદભાવ વિના સમાનતા, ગૌરવ અને તકોની ખાતરી આપે છે. ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળે સમિતિ સમક્ષ દેશની વિશાળ વસ્તી, બહુલવાદ અને જટિલ સામાજિક માળખા વચ્ચે સમાન ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે સરકારી યોજનાઓ અને કાયદાકીય પગલાંની વિગતો રજૂ કરી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે, CERD દ્વારા કરવામાં આવતી ભલામણો અને મંતવ્યો બિન-બંધનકર્તા (Non-binding) હોય છે, પરંતુ તે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બને છે. ભારતે વિશ્વ મંચ પર પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે દેશમાં વંશીય કે ધાર્મિક ભેદભાવ સામે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ છે અને બંધારણીય સંસ્થાઓ દ્વારા તમામ વર્ગોના અધિકારોનું રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે.