<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 26th August 2026

રાત્રે ડ્રાઈવિંગ સુરક્ષિત બનશેઃ આંખો આંજતી હેડલાઈટ ઉપર લગામ

સરકાર હેડલાઈટના નિયમો બદલશેઃ નવા નિયમોને કારણે અકસ્‍માતોની સંખ્‍યા ઘટશે : ટુ વ્‍હીલર્સમાં ઓટોમેટિક હેડલાઈટ હવે ફક્‍ત લો-બીમ મોડ પર કામ કરશેઃ ભારે વાહનો માટે અસલી રિફલેક્‍ટીવ ટેપ લગાવવાનું ફરજીયાત બનશે

નવી દિલ્‍હી,તા.૨૬: કાર, ટુ-વ્‍હીલર, બસ અને ટ્રકમાંથી હેડલાઇટનો અંધકારમય ઝગઝગાટ એક મોટી સમસ્‍યા બની રહ્યો છે. મોટાભાગના લોકો તેમની હેડલાઇટ લો બીમને બદલે હાઇ બીમ પર ફેરવે છે. કેન્‍દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલય આ સમસ્‍યાનો ઉકેલ લાવવા માટે ખંતપૂર્વક કામ કરી રહ્યું છે. આ સમસ્‍યાને ઉકેલવા માટે, લાઇટના તેજસ્‍વી સફેદ ઝગઝગાટમાં થોડો વાદળી રંગ ઉમેરવા અને તેમની લાંબા અંતરની ઝગઝગાટ ઘટાડવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. સરકારે આ માટે એક પ્રસ્‍તાવ પણ તૈયાર કર્યો છે, અને ૩૦ દિવસની અંદર જનતા પાસેથી સૂચનો અને વાંધા માંગ્‍યા છે.

રાત્રે, સામેથી આવતા વાહનની તેજસ્‍વી હેડલાઇટ ક્‍યારેક એટલી બધી પરેશાન કરી શકે છે કે થોડીક સેકન્‍ડ માટે સ્‍પષ્ટ રીતે જોવું મુશ્‍કેલ બની જાય છે. આ એક નોંધપાત્ર સમસ્‍યા ઉભી કરે છે, ખાસ કરીને ટુ-વ્‍હીલર સવારો માટે. આ સમસ્‍યાને દૂર કરવા માટે, સરકાર હવે વાહન હેડલાઇટ સંબંધિત નિયમો કડક બનાવવાની તૈયારી કરી રહી છે.

માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH) એ હેડલાઇટની તેજસ્‍વીતા, હાઇ-બીમનો ઉપયોગ અને ભારે વાહનો માટે લ્લશ્‍યતા સંબંધિત ઘણા ફેરફારો પ્રસ્‍તાવિત કર્યા છે. આનો હેતુ રસ્‍તા પરની ઝગઝગાટ ઘટાડવા અને રાત્રે ડ્રાઇવિગને સુરક્ષિત બનાવવાનો છે.

પ્રસ્‍તાવ મુજબ, નવા ટુ-વ્‍હીલર પર ઓટોમેટિક હેડલેમ્‍પ ફક્‍ત લો બીમમાં જ ચલાવવાની મંજૂરી આપવા માટે એક નિયમ રજૂ કરી શકાય છે. આનો અર્થ એ છે કે હેડલેમ્‍પ આપમેળે ચાલુ થશે પરંતુ સામાન્‍ય ડ્રાઇવિગ દરમિયાન લો બીમ પર રહેશે. જો કે, હાલના ટુ-વ્‍હીલરને આ પ્રસ્‍તાવમાંથી બાકાત રાખવામાં આવશે.

આ પ્રસ્‍તાવમાં ૬૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકથી ઓછી ગતિએ મુસાફરી કરતી વખતે જો ડ્રાઇવર તેમની હેડલાઇટ હાઇ બીમ પર ફેરવે છે તો ઓડિયો એલાર્મ વાગવાની માંગ કરવામાં આવી છે. આ એલાર્મ ડ્રાઇવરને બિનજરૂરી રીતે હાઇ બીમ ચાલુ કરવાનું ટાળવા અને તેના બદલે લો બીમ પર સ્‍વિચ કરવા માટે ચેતવણી આપશે જેથી આવતા ડ્રાઇવરોની આંખોમાં બળતરા ન થાય. તેવી જ રીતે, ટુ-વ્‍હીલર શરૂ કરતી વખતે હેડલાઇટને આપમેળે લો બીમ પર સ્‍વિચ કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી રહી છે. જરૂર પડ્‍યે જ તેનો ઉપયોગ હાઇ બીમ પર થઈ શકે છે. તે આપમેળે હાઇ બીમ ચાલુ થશે નહીં.

પ્રસ્‍તાવ મુજબ, નવા ટુ-વ્‍હીલર પર ઓટોમેટિક હેડલેમ્‍પ્‍સને ફક્‍ત લો બીમ પર ચલાવવાની મંજૂરી આપવા માટે એક નિયમ રજૂ કરી શકાય છે. આનો અર્થ એ છે કે હેડલેમ્‍પ્‍સ આપમેળે ચાલુ થશે પરંતુ સામાન્‍ય સ્‍થિતિમાં લો બીમ પર રહેશે. જો કે, હાલના ટુ-વ્‍હીલર્સને આ દરખાસ્‍તમાંથી બાકાત રાખવામાં આવશે.

હેડલાઇટની તેજસ્‍વીતા પણ ઘટાડવામાં આવશે

સરકાર હેડલાઇટની મહત્તમ તીવ્રતા, એટલે કે તેમની રોશની મર્યાદા ઘટાડવાનું પણ વિચારી રહી છે.

ટુ-વ્‍હીલર ૧.૫ લાખ કેન્‍ડેલાથી ઘટાડીને ૧ લાખ કેન્‍ડેલા

કારઃ ૨.૨૫ લાખ કેન્‍ડેલાથી ઘટાડીને ૧.૫ લાખ કેન્‍ડેલા

આનો મુખ્‍ય હેતુ એ સુનિヘતિ કરવાનો છે કે આવતા વાહનોની હેડલાઇટ અન્‍ય ડ્રાઇવરોની આંખો પર વધુ પડતી તેજસ્‍વી રીતે ચમકતી ન હોય.

માત્ર હેડલાઇટની તેજસ્‍વીતા જ નહીં પરંતુ તેમના રંગને પણ મર્યાદિત કરવાનો પ્રસ્‍તાવ છે. હેડલાઇટનું રંગ તાપમાન ૬,૫૦૦ કેલ્‍વિન સુધી મર્યાદિત હોઈ શકે છે. સરળ શબ્‍દોમાં કહીએ તો, આ વધુ પડતા સફેદ કે વાદળી પ્રકાશ સાથે તેજસ્‍વી હેડલાઇટથી થતી અગવડતાને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ છે.

જો શહેરમાં હાઇ બીમનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો ચેતવણી આપવામાં આવશે.

શહેરોમાં, જ્‍યારે હાઇ બીમનો ઉપયોગ બિનજરૂરી રીતે કરવામાં આવે ત્‍યારે વાહનોમાં ઓડિયો ચેતવણીઓ પ્રદાન કરવાનો પણ પ્રસ્‍તાવ છે. જો કોઈ ડ્રાઇવર એવી પરિસ્‍થિતિમાં હાઇ બીમનો ઉપયોગ કરે છે જ્‍યાં તેમની જરૂર નથી, તો તેમને વાહન તરફથી ચેતવણી મળી શકે છે. જો કે, હાઇ-સ્‍પીડ ડ્રાઇવિગ દરમિયાન બિનજરૂરી ચેતવણીઓ ટાળવા માટે ૬૦ કિમી/કલાકથી વધુ ઝડપે હાઇવે પર આ ઓડિયો ચેતવણીને અવગણવાનો પ્રસ્‍તાવ છે.

આ દરખાસ્‍તમાં રાત્રિના સમયે અથવા ખરાબ હવામાન દરમિયાન બસો અને ભારે વાહનો પર પ્રતિબિબીત ટેપ ફરજિયાત બનાવવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. આનાથી પાછળથી અથવા નજીકના વાહનો તરફ આવતા ડ્રાઇવરો અંધારા, વરસાદ, ધુમ્‍મસ અથવા ઓછી લ્લશ્‍યતાની સ્‍થિતિમાં મોટા વાહનોની હાજરી ઝડપથી જોઈ શકશે.

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે જ્‍યારે જનતા પાસેથી સૂચનો અને વાંધા માંગવામાં આવ્‍યા છે, ત્‍યારે મારુતિ, ટાટા, મહિન્‍દ્રા અને કાર, બસ, ટ્રક અને અન્‍ય વાહનો બનાવતી અન્‍ય કંપનીઓનો પણ આ દરખાસ્‍તને અમલમાં મૂકવામાં આવતી કોઈપણ મુશ્‍કેલીઓનો ઉકેલ લાવવા માટે સંપર્ક કરવામાં આવી રહ્યો છે. મંત્રાલયના અધિકારીઓએ સમજાવ્‍યું કે રસ્‍તાઓ પર આ એક મોટી સમસ્‍યા ઉભરી રહી છે. વાહનોની હેડલાઇટ્‍સ એવા તેજસ્‍વી બલ્‍બનો ઉપયોગ કરી રહી છે કે જેનાથી આગળ આવતા વાહનોને નોંધપાત્ર મુશ્‍કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. કેટલીકવાર, તેઓ રસ્‍તા પર આગળ શું છે તે જોઈ શકતા નથી. આ ક્‍યારેક અકસ્‍માતોનું કારણ પણ બની રહ્યું છે.

આ સમસ્‍યાના ઉકેલ માટે અનેક દરખાસ્‍તો વિકસાવવામાં આવી રહી છે. સલામત ડ્રાઇવિગ જાળવી રાખીને વાહનના કિરણોથી થતી ઝગઝગાટ ઘટાડવા માટે આ પ્રયાસ કરી શકાય છે. જો કે, આ મુદ્દો મેદાની અને પર્વતીય બંને વિસ્‍તારો માટે અલગ પડકારો રજૂ કરે છે. આ પર પણ વિચારણા ચાલી રહી છે. હાલમાં, આ દરખાસ્‍તો પર કામ ચાલી રહ્યું છે, અને કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્‍યો નથી. એકવાર નિયમો અંતિમ સ્‍વરૂપ પ્રાપ્ત થઈ જાય, પછી તે આવતા વર્ષે એપ્રિલથી લાગુ થઈ શકે છે.

(10:57 AM IST)