નેપાળમાં ચીન-નેપાળ સરહદ પર તિબેટમાં હિમપ્રપાત અને ભૂકંપને કારણે ભારે પૂર આવ્યું છે, જેમાં ૧૩૩ ભારતીયો સહિત ૭૫૦ થી વધુ લોકો ગુમ થયા છે આ ભયાનક દ્રશ્ય ચીન-નેપાળ સરહદ પર પ્રગટ થયું. ચીનના તિબેટથી આવેલા પૂરે નેપાળમાં ભારે તબાહી મચાવી, દરેક ગામ અને શહેરમાં વિનાશનો દોર છોડી દીધો. 

  હિમપ્રપાતથી પ્રેરિત પૂરથી ઓછામાં ઓછા એક ડઝન જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સને નુકસાન થયું છે. આ વિનાશ ઉત્તરાખંડના કેદારનાથ ખીણમાં 2013માં આવેલા પૂરની યાદ અપાવે છે. નેપાળમાં આવેલા પૂરને કારણે ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના અનેક જિલ્લાઓમાં પૂરનો ભય ઉભો થયો છે અને બંને રાજ્યો એલર્ટ પર છે.

    20 NDRF ટીમો તૈનાત કરવામાં આવી છે. અત્યાર સુધીમાં, આ આપત્તિમાં ચીનના ત્રણ સહિત આશરે 157 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે, અને 133 ભારતીયો સહિત આશરે 750 લોકો ગુમ છે. ગુમ થયેલા ભારતીયોમાં મોટાભાગના કૈલાશ-માનસરોવર યાત્રાળુઓ છે. ચીની અને નેપાળી અધિકારીઓએ ભય વ્યક્ત કર્યો છે કે મૃત્યુઆંક વધી શકે છે અને વ્યાપક વિનાશ થશે.

  અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે 9 વાગ્યે ભોટેકોશી નદીમાં અચાનક પૂર આવ્યું હતું, જેના કારણે તિબેટની સરહદે આવેલા નેપાળના રાસુવા અને ધાડિંગ જિલ્લાઓ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયા હતા.

   નેપાળ-તિબેટ સરહદ પર લેન્ડી નદીના વધતા જળસ્તરને કારણે, પૂરનું પાણી અને કાટમાળ તૈમુરના ભોટેકોશીથી ત્રિશુલી નદી સુધી ફેલાઈ ગયા. ત્યારબાદ પૂર નુવાકોટ, ચિતવાન, ગોરખા, તાનાહુન અને નવલપરાસી જિલ્લામાં ફેલાઈ ગયું. રાજધાની કાઠમંડુથી આશરે 70 થી 200 કિલોમીટર દૂરના વિસ્તારો પ્રભાવિત થયા હતા.

પીટીઆઈ અનુસાર, વડા પ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કટોકટીની બેઠક બાદ, નેપાળ સેના, સશસ્ત્ર પોલીસ દળ અને નેપાળ પોલીસના કર્મચારીઓને બચાવ અને રાહત કામગીરી માટે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.

નેપાળ સેનાએ રાહત અને બચાવ કામગીરી હાથ ધરવા માટે 12 હેલિકોપ્ટર તૈનાત કર્યા છે. સુરક્ષા દળોએ વિવિધ સ્થળોએ ફસાયેલા 100 થી વધુ લોકોને બચાવ્યા છે.

આશરે 50,000 ની વસ્તી ધરાવતા જિલ્લા રાસુવામાં સ્યાપ્રુ બેસી અને તિમુરના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં બચાવ હેલિકોપ્ટર ઉતરાણ કરવામાં અસમર્થ હતા. નેપાળ સેનાએ ત્રિશુલીમાં લશ્કરી તાલીમ કેન્દ્ર નંબર 1 ખાતે એક તબીબી કેન્દ્ર પણ સ્થાપિત કર્યું છે. આર્મીનું એક Mi-17 હેલિકોપ્ટર પણ સહાય માટે ત્રિશુલી જિલ્લા હોસ્પિટલમાં મોકલવામાં આવ્યું છે.

નેપાળના પૂર આગાહી વિભાગે X ના રોજ જણાવ્યું હતું કે નદી અવરોધિત સ્થળે બનેલા તળાવનું પાણી હજુ સુધી સંપૂર્ણપણે ઓસરી ગયું નથી, તેથી ભોટેકોશી અને ત્રિશુલી વિસ્તારોમાં ભય યથાવત છે.

વિભાગે લોકોને નદીઓથી દૂર રહેવા અને સલામત સ્થળોએ જવાની અપીલ કરી છે. NDRRMA એ રાસુવા, નુવાકોટ, ધાડિંગ, ચિતવાન અને ગોરખામાં નદી કિનારે રહેતા લોકોને આગામી સૂચના સુધી સતર્ક રહેવા અને સલામતીના પગલાં લેવા અપીલ કરી છે.

નેપાળના વિદેશ પ્રધાન શિશિર ખાનાલે સંસદમાં જણાવ્યું હતું કે તિબેટમાં સવારે 8:37 વાગ્યે (સ્થાનિક સમય) ભૂકંપ આવ્યો હતો, અને ત્રણ મિનિટ પછી અચાનક પૂરની જાણ કરવામાં આવી હતી. આ સૂચવે છે કે ભૂકંપને કારણે ગ્લેશિયર ફાટ્યું હોઈ શકે છે, જેના કારણે પૂર આવ્યું હતું. દરમિયાન, જર્મન રિસર્ચ સેન્ટર ફોર જીઓસાયન્સિસ (GFJ) એ જણાવ્યું હતું કે સુરક્ષા ફૂટેજ પર બતાવેલ સમય સ્ટેમ્પના લગભગ સાત મિનિટ પહેલા 4.4 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો.

ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સ અનુસાર, સ્કોટલેન્ડની ડંડી યુનિવર્સિટીના હિમનદીશાસ્ત્રી સિમોન કૂકે જણાવ્યું હતું કે ઉપગ્રહ છબીઓના પ્રારંભિક વિશ્લેષણ સૂચવે છે કે હિમપ્રપાત પૂરનું કારણ બન્યો હતો. તેમના પ્રારંભિક મૂલ્યાંકન મુજબ, બરફનો એક વિશાળ બ્લોક ઊંચાઈવાળા ગ્લેશિયરમાંથી તૂટીને નેપાળમાં ભોટેકોશી નદી તરફ હજારો ફૂટ નીચે પડ્યો, જેનાથી જબરદસ્ત ઊર્જા બહાર નીકળી ગઈ જેણે બરફને પૂરના પાણીમાં ફેરવી દીધો.

NDRRMA એ X પર જણાવ્યું હતું કે પ્લેનેટ લેબ્સ સેટેલાઇટ છબીઓના પ્રારંભિક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે લેન્ડી નદીમાં ભૂસ્ખલન અને હિમપ્રપાતને કારણે કાટમાળ પૂર આવ્યો હતો. પ્લેનેટ લેબ્સમાંથી પહેલા અને પછીની છબીઓમાં નદીના સામાન્ય પ્રવાહની બંને બાજુ વ્યાપક વિનાશ જોવા મળ્યો હતો.

કાઠમંડુમાં ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર ઇન્ટિગ્રેટેડ માઉન્ટેન ડેવલપમેન્ટ ખાતે ક્લાઇમેટ અને પર્યાવરણીય જોખમના વડા કિઆંગગોંગ ઝાંગે જણાવ્યું હતું કે લેન્ડી નદીના નેપાળી બાજુમાં ખડકસ્ખલન અને હિમપ્રપાતનું કારણ હજુ સુધી પુષ્ટિ મળી નથી. 

તેમણે કહ્યું, "નેપાળ-ચીન સરહદ પર વહેતી નદીના ઉપરના ભાગો હજુ પણ અવરોધિત છે, તેથી અધિકારીઓએ સંભવિત બીજા પૂરની ચેતવણી આપી છે."